Kiedy można uchylić mandat karny?

Przesłanka uchylenia mandatu

Przesłanką uchylenia mandatu skutecznie nałożonego jest tylko i wyłącznie taka sytuacja, w której mandat został nałożony na daną osobę za czyn niebędący czynem zabronionym jako wykroczenie. Oznacza to, iż postępowaniu o uchylenie mandatu w ogóle nie jest badana kwestia winy ani kwestia zdolności prawnej danej osoby do otrzymania mandatu. Jedynym kryterium stosowanym przy rozpoznawaniu takiego wniosku jest zbadanie czy czyn za który został wystawiony mandat karny jest w świetle prawa wykroczeniem.

Jeżeli Jan Kowalski przyjąłby mandat za złe parkowanie samochodu, to we wniosku o uchylenie mandatu nie mógłby dowodzić, iż jednak zaparkował auto prawidłowo (np. bo zakaz parkowania obowiązywał parę metrów dalej) ale musiałby wykazać, iż niewłaściwe zaparkowanie pojazdu w danym miejscu w ogóle nie stanowiło w myśl prawa wykroczenia.

Procedura uchylenia mandatu

Mandat może być uchylony na wniosek ukaranego złożony w zawitym terminie 7 dni od daty uprawomocnienia się mandatu lub z urzędu. 

Zobacz: Różnica między przerwą a odroczeniem rozprawy.

Uprawnionym do uchylenia prawomocnego mandatu karnego jest sąd właściwy do rozpoznania sprawy, na którego obszarze działania grzywna została nałożona. W przedmiocie uchylenia mandatu karnego sąd orzeka na posiedzeniu. Przed wydaniem postanowienia w tej materii sąd może połączyć czynności w celu sprawdzenia czy istnieją podstawy do uchylenia danego mandatu.

W toku posiedzenia udział może wziąć ukarany, organ, który lub którego funkcjonariusz nałożył grzywnę albo przedstawiciel tego organu oraz ujawniony pokrzywdzony.

Rodzaje i skutki decyzji sądu

W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż postanowienie w opisywanej materii nie jest zaskarżalne, chociaż istnieje prawny obowiązek uzasadnienia takiej decyzji.

W przypadku uwzględnienia przedmiotowego wniosku sąd uchyla nałożony mandat karny i nakazuje podmiotowy, na którego rachunek pobrano grzywnę zwrot tej sumy.

W przypadku odmowy uchylenia mandatu pozostaje on w mocy (ze wszystkimi skutkami prawnymi jakie pociąga za sobą otrzymanie mandatu). Co więcej należy podkreślić, iż zgodnie z orzeczeniem SN (uchwała z 30.9.2003 r., I KZP 25/03, " (OSNKW, Nr 9-10, poz. 81) "nie jest dopuszczalne wznowienie postępowania mandatowego, ani postępowania przeprowadzonego na podstawie art. 101 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz.U. Nr 106, poz. 1148) i zakończonego wydaniem postanowienia o odmowie uchylenia mandatu karnego, ponieważ orzeczenie to nie kończy prawomocnie postępowania sądowego w rozumieniu art. 113 § 1 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia w zw. z art. 540 § 1 in principio Kodeksu postępowania karnego.

Zobacz serwis: Wykroczenia