Weto prezydenta do ustawy o blokowaniu treści w internecie. Urzędnik czy sąd – kto ma decydować, co zniknie z sieci?

• Co zatrzymało weto
• Jak miała działać procedura
• Argumenty prezydenta
• Argumenty rządu
• Co przesądza prawo, a co jest sporne
• Co dalej
• Źródło:

Co zatrzymało weto

Zawetowana została ustawa z 22 października 2026 r. o zmianie ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 2693). To druga z dwóch ustaw, na które rząd podzielił wdrożenie DSA po wecie z 9 stycznia. Pierwszą prezydent podpisał (Dz.U. z 2026 r. poz. 1296) i od 6 listopada prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE) działa jako koordynator do spraw usług cyfrowych. Samo rozporządzenie stosuje się bezpośrednio od 17 lutego 2024 r., a obowiązki platform nie zależą od podpisu prezydenta. Weto zatrzymało krajową procedurę nakazów wobec konkretnych nielegalnych treści i przywracania wpisów usuniętych przez platformę bez podstawy.

Jak miała działać procedura

Nakazy miał wydawać prezes UKE, a wobec platform wideo – przewodniczący KRRiT, na wniosek m.in. Policji, prokuratora lub samego użytkownika. Mogły dotyczyć treści, których rozpowszechnianie „może wyczerpywać znamiona czynu zabronionego” z zamkniętego katalogu, głównie z Kodeksu karnego; nie wymagano wcześniejszego skazania. Tryb nie był jednolity. Przy treściach związanych z seksualnym wykorzystywaniem dzieci (m.in. art. 200a, 200b i 202 § 3–4c k.k.) decyzja miała mieć rygor natychmiastowej wykonalności. Po poprawkach Senatu tak samo, ale tylko na wniosek Policji lub prokuratora, miały być traktowane m.in. przyjęcie zlecenia zabójstwa, namowa do samobójstwa oraz przemoc lub groźba bezprawna wobec osoby z powodu jej przynależności narodowej, etnicznej, rasowej, politycznej, wyznaniowej lub bezwyznaniowości (art. 119 § 1 k.k.). O propagowaniu totalitaryzmu i nawoływaniu do nienawiści (art. 256 § 1–2 k.k.) oraz publicznym znieważaniu z powodu przynależności narodowej, etnicznej, rasowej, wyznaniowej lub bezwyznaniowości (art. 257 k.k.) sąd miał orzec przed blokadą. Od decyzji urzędu przysługiwałby sprzeciw do sądu powszechnego w ciągu 14 dni od doręczenia. Ostatecznym środkiem miał być rejestr domen: operatorzy mieliby 48 godzin od wpisu na zablokowanie domeny.

Argumenty prezydenta

Prezydent deklaruje poparcie dla walki z wykorzystywaniem dzieci i przemocą, ale kwestionuje konstrukcję procedury. „Rolą urzędnika nie jest ferowanie wyroków o tym, czy dana treść była przestępstwem, czy nie” – mówił, wskazując na wyłączną kompetencję niezawisłych sędziów. Kontrola sądowa po decyzji – jego zdaniem – „nie zawsze będzie w stanie naprawić wyrządzone szkody”. W pisemnym uzasadnieniu weta szczególne miejsce zajmuje art. 119 § 1 k.k., który Senat wyjął z trybu z uprzednim orzeczeniem sądu. Prezydent ostrzega też, że blokada domeny może odciąć dostęp do legalnych publikacji, a na sam wpis do rejestru nie przewidziano odrębnego środka zaskarżenia. Przypomina wreszcie o istniejących narzędziach: przepisach karnych i unijnej procedurze usuwania treści terrorystycznych – tych ostatnich zawetowana ustawa zresztą nie obejmowała.

Argumenty rządu

Ministerstwo Cyfryzacji podkreśla, że ustawa dotyczyła wyłącznie treści nielegalnych i przewidywała kontrolę sądową. „Dziś prezydent zdecydował, że państwo nie otrzyma narzędzi, które pozwoliłyby szybciej reagować na takie zagrożenia” – stwierdził w komunikacie resortu wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski. Argument rządu dotyczy czasu uzyskania skutecznego nakazu: im dłużej materiał pozostaje dostępny, tym więcej osób go ogląda i kopiuje. Maciej Groń, radca prawny zespołu Dyżurnet.pl w NASK, zwraca uwagę, że skarga do UKE na platformę to co innego niż żądanie zablokowania konkretnego materiału. Resort przypomina też o nakazach przywracania wpisów usuniętych przez platformę po błędnej moderacji.

Co przesądza prawo, a co jest sporne

Art. 9 DSA nie jest samodzielną podstawą nakazów – określa wymogi wobec nakazów wydawanych na podstawie prawa unijnego lub krajowego. Nie wyklucza nakazów organów administracyjnych, ale kształt procedury był wyborem polskiego ustawodawcy. Jej zgodność z Konstytucją – wolnością wypowiedzi (art. 54), zasadą proporcjonalności (art. 31 ust. 3) i prawem do sądu (art. 45) – oraz z Kartą praw podstawowych UE to osobna kwestia.

Obie strony upraszczają też przepisy. Nakaz nie oznaczał skazania autora: urząd, a w części spraw sąd, miał oceniać przesłanki ograniczenia dostępu, a nie odpowiedzialność karną. Ocena, czy treść może wyczerpywać znamiona czynu zabronionego, wymaga jednak wstępnej kwalifikacji prawnokarnej. Sąd Najwyższy w uwagach z 14 lipca 2026 r. do projektu krytykował zbyt szeroki katalog czynów z nieostrymi pojęciami i ryzyko blokowania legalnych treści. Teza prezydenta, że jeden komentarz zablokuje cały serwis, pomija warunki wpisu domeny: wcześniejszą decyzję, brak skutecznych środków jej wykonania i jedną z dodatkowych przesłanek. Te były jednak alternatywne – wystarczało np. niewykonanie nakazu mimo wezwania – więc blokada domeny w sprawie pojedynczej treści nie była wykluczona. Z kolei ocena wiceministra Dariusza Standerskiego, że weto zwalnia globalne korporacje z odpowiedzialności, pomija obowiązki wynikające wprost z DSA i nadzór UKE. Sedno sporu to pytanie, w których sprawach blokada może poprzedzić rozstrzygnięcie sądu i czy późniejszy sprzeciw wystarczająco chroni autora legalnej treści.

Co dalej

Sejm może odrzucić weto większością 3/5 głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów (art. 122 ust. 5 Konstytucji). Minister Gawkowski zapowiedział kolejną ustawę. Kluczowe będzie połączenie szybkości reakcji ze skuteczną kontrolą sądową i ochroną praw stron, np. przez orzekanie sądu przed blokadą w trybie dyżurów.

Źródło:

Dokument legislacyjny: zawetowana ustawa z 22 października 2026 r. o zmianie ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 2693).