Kategorie

Zmiana zabezpieczenia alimentów na rzecz małoletniego w postępowaniu rozwodowym w czasie pandemii

dr Daniela Wybrańczyk
prawnik, mediator
Zmiana zabezpieczenia alimentów na rzecz małoletniego w postępowaniu rozwodowym w czasie pandemii
Zmiana zabezpieczenia alimentów na rzecz małoletniego w postępowaniu rozwodowym w czasie pandemii
W czasie pandemii COVID-19 wiele osób (w tym zobowiązanych do świadczeń alimentacyjnych) straciło zdolność finansową. Pojawia się zatem pytanie co zrobić, jeśli jeden z małżonków był już zobowiązany w ramach zabezpieczenia do przekazywania alimentów na rzecz małoletniego, postępowanie rozwodowe trwa, a doszło do zmiany możliwości majątkowo-zarobkowych zobowiązanego wywołanej utratą zatrudnienia lub ograniczeniem dochodów z powodu pandemii.

Zmiana zabezpieczenia alimentów na rzecz małoletniego w postępowaniu rozwodowym jego rodziców w czasie pandemii COVID-19

W opisanym wyżej przypadku konieczne jest złożenie wniosku o zmianę udzielonego wcześniej zabezpieczenia alimentów na podstawie art. 742 Kodeksu postępowania cywilnego (KPC) w zw. z art. 138 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (KRO).

Pierwszy z powołanych artykułów stanowi, że: Obowiązany może w każdym czasie żądać uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia, którym udzielono zabezpieczenia, gdy odpadnie lub zmieni się przyczyna zabezpieczenia.

Trzeba też zaznaczyć, że przed wydaniem postanowienia w przedmiocie uchylenia lub ograniczenia zabezpieczenia sąd wysłuchuje uprawnionego, a zatem rodzica reprezentującego dziecko.

Zgodnie natomiast z art. 138 KRO: W razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego.

Reklama

Przez pojęcie „stosunków” należy rozumieć okoliczności istotne z punktu widzenia ustawowych przesłanek obowiązku alimentacyjnego i jego zakresu, czyli zmianę w zakresie potrzeb uprawnionego do świadczeń alimentacyjnych oraz możliwości zarobkowych i majątkowych stron. W skład tych ostatnich wchodzą nie tylko zarobki i dochody rzeczywiście uzyskiwane, lecz także zarobki i dochody, które osoba zobowiązana może i powinna uzyskiwać przy dołożeniu należytej staranności i przestrzeganiu zasad prawidłowej gospodarki, stosownie do swoich sił umysłowych i fizycznych. Możliwości zarobkowe zobowiązanego nie mogą być utożsamiane jedynie z faktycznie osiąganymi zarobkami. W przypadkach uzasadnionych obejmują one także wysokość zarobków, które zobowiązany jest w stanie uzyskać, lecz ich nie osiąga z przyczyn, które nie zasługują na usprawiedliwienie (zob. uchwałę Sądu Najwyższego z 16 grudnia 1987 r., sygn. III CZP 91/86, OSNC 1988/4/42).

Wobec tego, że zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego (art. 135 KRO), utrata pracy spowodowana pandemią COVID-19 może być jedną z podstaw do zmiany udzielonego wcześniej zabezpieczenia alimentów. Rozpoznając wniosek o zmianę zabezpieczenia alimentów, sąd musi jednak wziąć pod uwagę, czy w tym samym okresie nie wzrosły koszty utrzymania małoletniego, np. w związku z powszechnym wzrostem cen produktów żywnościowych. Ponadto sąd rozwodowy musi ocenić, czy pewne koszty utrzymania dziecka nie uległy obniżeniu. Może to dotyczyć np. kosztów zajęć dodatkowych, które w czasie pandemii COVID-19 często się nie odbywają, kosztów rozrywek (wyjść do kina, na basen), czy kosztów obiadów w placówce edukacyjnej.

W istocie zatem, od oceny konkretnego przypadku zależeć będzie, czy sąd obniży kwotę należnych małoletniemu alimentów, czy też wniosek zobowiązanego o zmianę, oddali.

Obniżenie wysokości alimentów nie może jednak prowadzić do sytuacji, w której osoba uprawniona do ich otrzymania nie będzie miała zaspokojonych usprawiedliwionych potrzeb. Na uwzględnienie wniosku nie powinny zatem liczyć osoby, które są zobowiązane do łożenia alimentów nieprzekraczających kilkuset złotych.

Czy pandemia COVID-19 wstrzymuje obowiązek alimentacyjny?

Odpowiadając na postawione wyżej pytanie należy wskazać, że pandemia COVID-19 nie wpływa na istnienie obowiązku alimentacyjnego. W mocy pozostają zarówno postanowienia prawomocne, jak i nieprawomocne, lecz natychmiast wykonalne, wydane w trybie zabezpieczenia.

Czy powołując się na pandemię COVID-19 można żądać zawieszenia obowiązku alimentacyjnego?

Brak jest prawnej możliwości zawieszenia obowiązku alimentacyjnego (w tym zawieszenia wykonania obowiązującego zabezpieczenia alimentów) na czas trwania pandemii COVID-19. Nadto żaden przepis nie przyznaje zobowiązanemu do alimentacji uprawnienia do samowolnego wstrzymania ich płatności.

Czy pandemia COVID-19 wpływa na wysokość świadczeń alimentacyjnych?

Reklama

Pandemia COVID-19 nie powoduje automatycznego obniżenia wysokości należnych dziecku alimentów. Niemniej jednak, jak już zostało to wskazane, pandemia może mieć wpływ na sytuację finansową osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych. W sytuacji zatem, gdy w wyniku pandemii COVID-19 istotne zmniejszyły się możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego do alimentacji, w toczącym się postępowaniu rozwodowym można rozważyć złożenie wniosku o zmianę udzielonego wcześniej zabezpieczenia alimentów.

Komornicy nie są władni do rozstrzygania w zakresie wniosków o zmniejszenie raty alimentów i zawieszenia ich egzekucji z powodu zmian gospodarczych, jakie zachodzą w związku z pandemią COVID-19.

Co powinno znaleźć się we wniosku o zmianę zabezpieczenia alimentów?

We wniosku o zmianę zabezpieczenia alimentów należy dokładnie opisać sytuację majątkowo-zarobkową, w tym na czym konkretnie polega obniżenie możliwości zobowiązanego do realizacji świadczeń alimentacyjnych.

Do wniosku warto dołączyć dokumenty, które potwierdzają np. fakt utraty pracy, utraty płynności finansowej, zawieszenia działalności gospodarczej, czy obniżenia zarobków.

Trzeba pamiętać, że kryzys gospodarczy dotyka każdego w różnym stopniu, a od wykazania tego stopnia zależy to, czy wniosek o zmianę zabezpieczenia alimentów zostanie uwzględniony.

W celu zmiany wysokości świadczeń alimentacyjnych należy porównać stan istniejący w chwili orzekania o zabezpieczeniu alimentów ze stanem istniejącym w chwili składania wniosku o zmianę.

Jak przyspieszyć postępowanie?

Co prawda sąd winien rozpoznać wniosek bezzwłocznie (nie później niż w terminie tygodnia od dnia jego wpływu, zob. art. 737 KPC), jednak jest to jedynie termin instrukcyjny, a zatem sposobem na przyspieszenie postępowania może być mediacja. Wsparcie mediatora często pomaga dojść do porozumienia nawet osobom, które początkowo przedstawiały zupełnie odmienne stanowiska.

dr Daniela Wybrańczyk, prawnik, mediator

Zobacz także:

Problem alimentów w dobie koronawirusa. Stanowisko RPO i Zespołu ds. Alimentów

Alimenty w dobie koronawirusa. Zmiany w funduszu alimentacyjnym

Odpowiedź na interpelację nr 4365 w sprawie płatności alimentów w obliczu epidemii koronawirusa

Polecamy: Prenumerata elektroniczna Dziennika Gazety Prawnej KUP TERAZ!

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
Ustawa o rachunkowości z komentarzem do zmian
Ustawa o rachunkowości z komentarzem do zmian
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    4 sie 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Prawo rodzinne – planowane zmiany

    W prawie rodzinnym zaplanowano ważne zmiany, które dotyczą m.in. alimentów czy postępowań rozwodowych.

    Zasiłek stały w 2022 r.

    Zasiłek stały w 2022 r. czekają zmiany. Dotyczą one nowej wysokości kryteriów dochodowych i maksymalnej wysokości świadczeń.

    Nieuwzględnienie skargi przez sąd - brak interesu skarżącego

    Skarżący musi mieć w złożeniu skargi interes prawny pojmowany jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków a zaskarżonym aktem lub czynnością.

    Długi w małżeństwie w praktyce

    Wspólna odpowiedzialność małżonków za długi w małżeństwie zależy od wielu czynników. Czy intercyza zawsze chroni przed zadłużeniem?

    Wniosek o EKUZ online - zmiana od 1 października 2021 r.

    Wniosku o EKUZ online od 1 października 2021 r. nie złożymy przez e-mail. Dotyczy to wyjazdów turystycznych.

    RODO II czyli Rozporządzenie o e-Prywatności – co już wiemy?

    RODO II czyli Rozporządzenie o e-Prywatności to nowa regulacja unijna dotycząca bezpieczeństwa danych w Internecie.

    Monitoring na posesji a przepisy o ochronie danych osobowych

    Monitoring na posesji może nam przysporzyć wielu problemów natury prawnej. Warto pamiętać o przepisach dotyczących ochrony danych osobowych.

    Presja odpowiadania na służbowe maile i telefony podczas urlopu?

    Presję odpowiadania na służbowe maile i telefony podczas urlopu odczuwa co czwarty Polak. Kto ma największy problem z przejściem w tryb offline?

    Senackie poprawki do nowelizacji KPA [KOMENTARZ]

    Senat stworzył rozwiązanie, które tak naprawdę podzieli uprawnionych na dwie grupy. Zmiany komentuje radca prawny Jan Delmanowski.

    Dobry start - ZUS przelał prawie 240 mln zł na wyprawki

    ZUS przelał prawie 240 mln zł na konta w ramach programu "Dobry start". Świadczenie przyznawane jest bez względu na dochód.

    Zmiany w Kodeksie karnym ze względu na dobro dziecka

    Rząd zapowiada zmiany w Kodeksie karnym. "Musimy chronić dobro dziecka" - mówił minister w KPRM Michał Wójcik.

    Konfiskata pojazdu w projekcie Kodeksu karnego

    Rozwiązania dotyczące m.in. konfiskaty pojazdu mają się znaleźć w w osobnym projekcie Kodeksu karnego.

    Wysokie kary za zaśmiecanie m.in. plaż

    Rząd zapowiada zaostrzenie kar za zaśmiecanie m.in. plaż i lasów. Grzywna miałaby wzrosnąć z 500 zł do nawet 5 tys. zł.

    Recepta farmaceutyczna w 2021 r.

    Czym jest recepta farmaceutyczna? Kto w 2021 r. może skorzystać z takiej recepty? Kiedy można ją wystawić?

    Dziecko cudzoziemca urodzone w Polsce

    Narodziny i związane z tym procedury dotyczą również dzieci obcokrajowców. Jaka jest sytuacja prawna urodzonych w Polsce dzieci cudzoziemców?

    Fundusz Kompensacyjny Szczepień - projekt przyjęty przez rząd

    Projekt ustawy powołującej Fundusz Kompensacyjny Szczepień Ochronnych został przyjęty przez rząd. Kto będzie mógł otrzymać świadczenie?

    Jak zamówić e-receptę przez Internet?

    Jak zamówić e-receptę przez Internet? Można to zrobić na Internetowym Koncie Pacjenta.

    Co wie o nas Internet?

    Dane osobowe w Internecie rozprzestrzeniają się bardzo szybko. Co wie o nas Internet? Czy dane można wykorzystać przeciwko nam?

    Mój wizerunek - czy to tylko zdjęcie?

    Każdy ma swoje wyobrażenie czym jest wizerunek albo co potocznie uznawane jest za wizerunek.

    Koszty sądowe w elektronicznym postępowaniu upominawczym

    Uchwalona przez Sejm nowelizacja ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych przesądza, że w w elektronicznym postępowaniu upominawczym wydatki ponosi Skarb Państwa.

    Wyprzedaże - jakie prawa ma konsument?

    Letnie wyprzedaże trwają nie tylko w Polsce, ale i za granicą. Czy konsument może zwrócić towar? Co z reklamacją?

    24 lipca przypada Święto Policji

    24 lipca obchodzone jest Święto Policji. Urząd Statystyczny w Warszawie przygotował najważniejsze dane dla województwa mazowieckiego.

    Rodzinny kapitał opiekuńczy - projekt ustawy

    Projekt ustawy o rodzinnym kapitale opiekuńczym został skierowany do konsultacji społecznych. Komu będzie przysługiwało świadczenie?

    ETPCz: o powoływaniu sędziów do Izby Dyscyplinarnej SN

    Europejski Trybunał Praw Człowieka stwierdził poważne nieprawidłowości w powoływaniu sędziów do Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego.

    12 tys. zł na dziecko w ramach rodzinnego kapitału opiekuńczego

    12 tys. zł na dziecko to maksymalna kwota nowego świadczenia dla rodziców. Komu będzie przysługiwał rodzinny kapitał opiekuńczy? W jakich częściach?