Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Wpływ pandemii COVID-19 na realizację kontaktów rodzica z małoletnim dzieckiem

dr Daniela Wybrańczyk
prawnik, mediator
Wpływ pandemii COVID-19 na realizację kontaktów rodzica z małoletnim dzieckiem
Wpływ pandemii COVID-19 na realizację kontaktów rodzica z małoletnim dzieckiem
Obecnie nadal zdarza się, że jeden z rodziców utrudnia kontakt drugiemu rodzicowi, z którym dziecko nie przebywa, powołując się na zagrożenie życia lub zdrowia związane z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2. Trzeba zatem zastanowić się nad możliwymi działaniami w takiej sytuacji. Niestety ustawodawca expressis verbis jej nie przewidział, co jest wykorzystywane przez rodziców sprawujących pieczę nad dzieckiem. Co może zrobić rodzic, którego prawo do kontaktów nie jest respektowane? Jakie konsekwencje mogą być wyciągnięte wobec rodzica, który całkowicie uniemożliwia drugiemu rodzicowi kontakty z dzieckiem?

COVID-19 a realizacja kontaktów rodziców z małoletnimi dziećmi

W związku z pojawiającymi się wątpliwościami Ministerstwo Sprawiedliwości w kwietniu bieżącego roku poinformowało, że w mocy pozostają zarówno postanowienia prawomocne, jak i nieprawomocne, lecz natychmiast wykonalne, wydane w trybie zabezpieczenia (zob. https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/realizacja-sadowych-postanowien-o-kontaktach-z-dziecmi).

Wynika z tego, że sam „stan powszechnego zagrożenia” nie jest wystarczającym powodem, aby nie realizować orzeczeń sądów o kontaktach.

Stanowisko w tej kwestii zajął także Rzecznik Praw Dziecka, który zaapelował do rodziców, żyjących osobno, by w trudnym czasie pandemii okazali sobie wyrozumiałość i nie przysparzali małoletnim dodatkowych cierpień. Rzecznik Praw Dziecka podkreślił również, że ograniczenie kontaktów z dzieckiem przez rodzica drugiemu rodzicowi pod pretekstem zagrożenia koronawirusem jest naruszeniem prawa.

Aby faktycznie nie realizować orzeczenia sądu dotyczącego kontaktów (w tym postanowienia o zabezpieczeniu kontaktów), niezbędne jest wykazanie, że kontakt realnie grozi małoletniemu. O ile bowiem będzie istnieć obiektywny stan podwyższonego ryzyka dla zdrowia i życia dziecka w związku z wykonaniem kontaktu z rodzicem, a rodzic sprawujący pieczę nad małoletnim, przez czas istniejącego zagrożenia (np. kwarantanny) ograniczy kontakty rodzica z dzieckiem ustalone orzeczeniem sądu, to uniemożliwienie zrealizowania bezpośredniego kontaktu przez rodzica, kierującego się troską o małoletniego, nie będzie mogło zostać zakwestionowane.

W okresie postępującej pandemii COVID-19 ryzyko istnieje niemal ciągle, a zatem to rodzice kierując się dobrem i bezpieczeństwem dziecka, powinni ocenić jego skalę.

Wobec jednak tego, że okoliczności są szczególne, rodzicom zaleca się w pierwszej kolejności współdziałanie dla dobra małoletniego. Przykładowo rodzice mogą się porozumieć, że kontakty zostaną „odrobione” w innym czasie.

Co prawda polskie prawo nie reguluje kwestii odrabiania kontaktów i odrabianie to nie jest popularne wśród rozwiedzionych małżonków, nie mniej jednak nie ma przeszkód, by zwłaszcza w tak specyficznym okresie, małżonkowie porozumieli się w tym zakresie.

Dodatkowo, kontakt dotychczas realizowany w miejscu publicznym można zastąpić kontaktem realizowanym za pomocą urządzeń teleinformatycznych (np. za pośrednictwem Skype, Messenger, WhatsApp, Zoom).

Czy wspólne uzgodnienia rodziców są skuteczne? Czy też raczej należy wystąpić o ich „zatwierdzenie” do sądu?

Rodzice zawsze mogą się porozumieć w kwestiach dotyczących ich małoletniego dziecka. Także w czasie trwania pandemii COVID-19 rodzice mogą wprowadzić zmiany do dotychczasowych ustaleń dotyczących m.in. realizacji kontaktów. W przypadku wspólnych uzgodnień rodzice nie muszą występować o ich „zatwierdzenie” do sądu.

Co może zrobić rodzic, którego prawo do kontaktów nie jest respektowane?

Art. 113 KRO:
§ 1. Niezależnie od władzy rodzicielskiej rodzice oraz ich dziecko mają prawo i obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów.
§ 2. Kontakty z dzieckiem obejmują w szczególności przebywanie z dzieckiem (odwiedziny, spotkania, zabieranie dziecka poza miejsce jego stałego pobytu) i bezpośrednie porozumiewanie się, utrzymywanie korespondencji, korzystanie z innych środków porozumiewania się na odległość, w tym ze środków komunikacji elektronicznej.

Jeśli rodzic, z którym przebywa dziecko nie wyraża zgody na kontakty w „formie zastępczej” za uzasadnione uznać należy złożenie wniosku do sądu opiekuńczego na podstawie art. 59815 KPC – przepis ten daje sądowi uprawnienie do zagrożenia osobie niewykonującej kontaktów nakazania zapłaty na rzecz osoby uprawnionej do kontaktu z dzieckiem oznaczonej sumy pieniężnej za każde naruszenie obowiązku.

Kolejny etap postępowania wykonawczego uregulowany został w art. 59816 KPC i polega on na nakazaniu zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej. W obu fazach postępowanie odbywa się z udziałem uprawnionego i zobowiązanego do kontaktów. W wyjątkowych przypadkach sąd może zmienić wysokość sumy pieniężnej, którą orzekł w ramach pierwszego postępowania o zagrożeniu nakazaniem zapłaty ze względu na zmianę okoliczności.

Jakie konsekwencje mogą być wyciągnięte wobec rodzica, który całkowicie uniemożliwia drugiemu rodzicowi kontakty z dzieckiem?

Wykorzystywanie sytuacji pandemii COVID-19 i bezpodstawne uniemożliwianie kontaktów może zostać uznane za nadużywanie władzy rodzicielskiej i doprowadzić do jej ograniczenia.

Rodzic uprawniony do kontaktów może się również ubiegać o zwrot uzasadnionych wydatków poniesionych w związku z przygotowaniami podjętymi celem ich realizacji, np. kosztów dojazdów (zob. art. 59817 KPC).

W wyroku z 7 listopada 2000 r. w sprawie o sygn. akt I CKN 1115/00 (OSNC 2001 nr 3, poz. 50, str. 77) Sąd Najwyższy podkreślił, że zakazanie kontaktów może nastąpić wyjątkowo, gdy ich utrzymywanie zagraża życiu dziecka, jego zdrowiu, bezpieczeństwu bądź wpływa demoralizująco na dziecko.

dr Daniela Wybrańczyk, prawnik, mediator

Polecamy: Prenumerata elektroniczna Dziennika Gazety Prawnej KUP TERAZ!

Komplet e-booków: Budowa domu bez pozwolenia + Gwarantowany kredyt mieszkaniowy
Opisz nam swój problem i wyślij zapytanie.

Wycena w ciągu godziny.
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Wakacje kredytowe 2022 coraz bliżej przyjęcia – w środę zajmie się nimi Senat
    Wakacje kredytowe, będące przedmiotem zainteresowania wielu Polaków, trafią w środę pod obrady Senatu. Jaki będzie kolejny etap zmierzający do ich przyjęcia?
    Dobry start 2022/2023 w pytaniach i odpowiedziach
    Kto może złożyć wniosek o świadczenie dobry start? 5. Kiedy otrzymam wsparcie? Czy od świadczenia dobry start jest odprowadzany podatek? Prezentujemy pytania i odpowiedzi przygotowane przez Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej.
    Klauzule waloryzacyjne do umów - rząd pracuje nad warunkami renegocjacji zamówień publicznych
    Klauzule waloryzacyjne do umów mają umożliwić przedsiębiorcom waloryzację zamówień publicznych. Chodzi m.in. o wzrost cen materiałów i surowców.
    Ugoda kredytobiorcy (frankowicza) z bankiem - opłacalność
    Liczni kredytobiorcy, którzy mają tzw. kredyt frankowy, kredyt odnoszony do euro czy dolara amerykańskiego - obawiają się postępowania sądowego przeciwko bankowi. W związku z tym liczą na propozycje ugodowe ze strony banków. Czy słuszne są te obawy i czy warto zawierać ugodę z bankiem w sprawie kredytu frankowego?
    Oskarżenia o molestowanie seksualne nieletniego a sprawa o rozwód
    Oskarżenia o molestowanie seksualne małoletnich dzieci są oskarżeniami o ogromnym ciężarze gatunkowym, które mają bezpośredni wpływ na toczące się postępowanie rozwodowe i podejmowane w nim decyzje procesowe.
    Kiedy składać wniosek o "Dobry Start” w 2022 r.?
    Wnioski o "Dobry Start" na nowy okres świadczeniowy będzie można składać od piątku 1 lipca 2022 r. Świadczenie przyznaje ZUS.
    Alimenty. Rząd szykuje nowelizację KRO. Co się dokładnie zmieni?
    Coraz częściej pojawiają się informacje, że w polskim systemie prawnym dojdzie do zmian dotyczących uproszczania alimentów, w tym wprowadzenia instytucji tzw. alimentów natychmiastowych.
    Wniosek o "Dobry start" od 1 lipca 2022 r.
    Od 1 lipca 2022 r. rodzic będzie mógł złożyć wniosek o "Dobry start". Z danych Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej wynika, iż każdego roku z programu korzysta ok. 4,4 mln dzieci.
    We Włoszech będzie obowiązek przyjmowania płatności kartą
    Od 30 czerwca 2022 r. we Włoszech odmowa przyjęcia płatności kartą będzie naruszeniem przepisów, karanym grzywną.
    Dom bez formalności do 70 m2 – GUNB udostępnił 70 darmowych projektów
    Gotowe projekty domów do 70 m2 umożliwiają zminimalizowanie kosztów budowy domu w ramach programu Dom bez formalności. Został on wprowadzony jako element Polskiego Ładu. Ma ograniczyć formalności i koszty budowy.
    Whistleblowing. Dyrektywa nie została wdrożona w terminie. Jakie przepisy dot. sygnalistów obowiązują w Polsce?
    Polski rząd nie zdążył wdrożyć ustawy o sygnalistach zgodnie z terminem narzuconym przez UE. Co to oznacza dla podmiotów komercyjnych? Jakie rozwiązania można obecnie stosować w firmach i jakie będą ich konsekwencje prawne? Jakie uprawnienia przysługują sygnalistom?
    Milion złotych odszkodowań za naruszenia praw pacjenta
    Odszkodowania za naruszenie praw pacjenta Zakończone w ostatnich tygodniach sprawy z udziałem RPP przyniosły pacjentom, na mocy zawartych ugód sądowych i pozasądowych, odszkodowania w łącznej kwocie blisko miliona złotych – przybliża Rzecznik Praw Pacjenta Bartłomiej Chmielowiec. Rzecznik Praw Pacjenta działa przez sądem na prawach przysługujących prokuratorowi.
    Ustawa o franczyzie - trwają nad nią prace Ministerstwa Sprawiedliwości
    Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad ustawowymi zmianami dla rynku franczyzy, ponieważ próby samoregulacji pracy branży się nie powiodły.
    Przywóz z Ukrainy zwierząt zagrożonych wyginięciem - zmiany
    Od 24 czerwca 2022 r. zmieniają się procedury przywozu z Ukrainy do Polski zwierząt zagrożonych wyginięciem.
    27 czerwca 2022 r. ostatni etap przejścia na DVB-T2/HEVC
    Czwarty ostatni etap przejścia na standard DVB-T2/HEVC naziemnej telewizji cyfrowej nastąpi 27 czerwca 2022 r. Jakie województwa obejmie?
    W roku szkolnym 2021/2022 rozkwitł rynek korepetycji [BADANIE]
    Z badania przeprowadzonego dla Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor wynika, iż co czwarty uczeń zapracował na oceny na świadectwie pobierając korepetycje.
    Żaryn: Od 1 lipca przy granicy z Białorusią normalne przepisy i dostęp
    Od 1 lipca przy granicy z Białorusią zaczną obowiązywać normalne przepisy i będzie dostęp do dotychczas wyłączonego trzykilometrowego pasa wzdłuż granicy - przypomniał w rozmowie z PAP rzecznik prasowy ministra koordynatora służb specjalnych Stanisław Żaryn
    Spór o księgi wieczyste i dane osobowe. Co zmieni wyrok NSA?
    UODO podkreśla, że dostęp do informacji zawartych w księgach wieczystych nie powinien być powszechny, choć niektóre instytucje próbują to zmienić. Obecnie trwa spór sądowy między UODO a GUGiK. Sprawę ma rozstrzygnąć NSA.
    Newsletter Krajowego Rejestru Sądowego już działa
    Newsletter Krajowego Rejestru Sądowego ma być narzędziem chroniącym biznes przed kradzieżą spółki.
    Jakie prawa ma ojciec dziecka?
    Jakie prawa przysługują ojcu w związku narodzinami dziecka i jego wychowywaniem?
    Rząd nie przedłuży ponad 120 dni wsparcia dla osób przyjmujących uchodźców z Ukrainy
    Rząd nie przestaje wspierać rodzin, które pomagają uchodźcom z Ukrainy. Świadczenie za pomoc przysługuje przez 120 dni. Okres ten będzie wydłużany w przypadku pomocy m.in. niepełnosprawnym, seniorom i kobietom w ciąży - wyjaśnił wiceszef MSWiA Paweł Szefernaker.
    Polska otrzymuje z budżetu UE ponad trzykrotnie więcej niż do niego wpłaca
    Polska otrzymuje z budżetu UE ponad trzy razy więcej niż do niego wpłaca; w 2021 r. uzyskała ok. 10 mld euro więcej niż wpłaciła - ocenia Polski Instytut Ekonomiczny. Analitycy szacują, że KPO zwiększy nasz wzrost PKB o 1 pkt. proc. w 2023 r. i 1,3 pkt. rok później
    Frankowicz pozywa bank. Jakie dokumenty dot. kredytu frankowego trzeba zebrać przed pójściem do sądu?
    Wielu posiadaczy tzw. kredytów frankowych cały czas bije się z myślami „iść czy nie iść” do sądu. Dziś nie ma już żadnych wątpliwości, że można uwolnić się od kredytu frankowego (mówimy w tym przypadku o kredycie aktywnym, a więc takim, który cały czas spłacamy) albo odzyskać nadpłacone bankowi pieniądze w przypadku kredytu frankowego już spłaconego jeśli tylko kredytobiorca zdecyduje się pójść do sądu. Jakie dokumenty dot. kredytu frankowego trzeba zgromadzić przed złożeniem pozwu?
    Wakacje 2022 - ostatnie z bonem turystycznym
    Wakacje to dobry moment na to, by wykorzystać bon turystyczny. Płatności w tej formie będzie można dokonać do 30 września 2022 r.
    Zmiany w wydawaniu dokumentów sądowych i notarialnych
    Sejm uchwalił zmiany w wydawaniu dokumentów sądowych i notarialnych. Większość dokumentów wytwarzanych przez sądy i notariuszy nie będzie musiała być sporządzana na specjalnych blankietach.