Kategorie

Rozwód przedsiębiorcy - co z udziałami małżonka w spółce z o.o.?

Barbara Bil
Kancelaria Bil
Kancelaria Bil specjalizuje się w obsłudze prawnej biznesu. Zajmuje się doradztwem prawnym na rzecz przedsiębiorców na wszystkich płaszczyznach prowadzonej przez nich działalności gospodarczej.
Rozwód przedsiębiorcy - co z udziałami małżonka w spółce z o.o.?/Fot. Shutterstock
Rozwód przedsiębiorcy - co z udziałami małżonka w spółce z o.o.?/Fot. Shutterstock
shutterstock
Czy w przypadku rozwodu i podziału majątku wspólnego, udziały w spółce z o.o. mogą zostać podzielone pomiędzy byłych małżonków? Co należy do majątku wspólnego, a co do majątku osobistego małżonków?

Środki z majątku wspólnego na pokrycie udziałów

Zakładając spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w czasie trwania małżeństwa przedsiębiorcy nie zastanawiają się skąd wziąć środki na pokrycie udziałów w spółce i najczęściej używają do tego celu środków pochodzących z majątku wspólnego małżonków, gdyż nie mają rozdzielności majątkowej.

Wiele lat wszystko układa się wspaniale, aż nagle z pozwu o rozwód wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością dowiaduje się, że współmałżonek rości sobie prawa do udziałów w spółce, choć faktycznie nie jest wspólnikiem tej spółki i nie widnieje w rejestrze przedsiębiorców KRS.

Polecamy: Seria 5 książek. Poznaj swoje prawa!

Uchwała Sądu Najwyższego

Reklama

Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego (podjętą w składzie 7 sędziów) z dnia 7 lipca 2016 r., sygn. akt III CZP 32/16 - "Jeżeli wkład wniesiony do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością należy do majątku wspólnego wspólnika i jego małżonka, również udział w spółce objęty przez wspólnika wchodzi w skład tego majątku".

Co oznacza, że udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością nabyte przez jednego z małżonków w trakcie trwania małżeństwa (wspólność ustawowa) ze środków stanowiących majątek wspólny małżonków wchodzą w skład ich majątku wspólnego, także w sytuacji, gdy objęcie tych udziałów nastąpiło tylko przez jednego współmałżonka i tylko on został ujawniony w rejestrze przedsiębiorców KRS, jako udziałowiec spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Obydwoje małżonkowie są w takim przypadku współuprawnionymi z udziałów na zasadach wspólności łącznej (niepodzielnej), pomimo iż tylko jeden z nich zostaje wspólnikiem spółki i tylko on może wykonywać prawa wynikające ze stosunku spółki.

Co należy do majątku wspólnego, a co do majątku osobistego małżonków?

Przypomnijmy - zgodnie z art. 31 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (KRO) do majątku wspólnego małżonków należą w szczególności:

  1. pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków;
  2. dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków;
  3. środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków;
  4. kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 300, z późn. zm.).

Do majątku osobistego każdego z małżonków zgodnie z art. 33 KRO należą natomiast:

  1. przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej,
  2. przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił,
  3. prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom,
  4. przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokojenia osobistych potrzeb jednego z małżonków,
  5. prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie,
  6. przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość,
  7. wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej,
  8. przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków,
  9. prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy,
  10. przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Cytowany powyżej art. 33 KRO zawiera katalog zamknięty składników majątków, które stanowią tzw. majątek osobisty małżonka co oznacza, że do tych majątków mogą przynależeć jedynie te przedmioty, które zostały wyraźnie wymienione w tym przepisie. Pozostałe składniki majątkowe wchodzą w skład majątku wspólnego (art. 31 KRO), wszelkie zaś wątpliwości dotyczące przynależności danego przedmiotu do majątków małżonków należy - według jednolitego poglądu Sądu Najwyższego - rozstrzygać na korzyść majątku wspólnego (por. uchwały z dnia 24 lipca 1997 r., III CZP 26/97; z dnia 11 września 2003 r., III CZP 52/03 i z dnia 13 marca 2008 r., III CZP 9/08 oraz postanowienie z dnia 16 stycznia 2013 r., II CSK 193/12).

Udziały w spółce z o.o. a majątek wspólny

Reklama

Udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, nabyte ze środków należących do majątku wspólnego małżonków, wchodzą zatem do majątku wspólnego, bowiem nie można ich zaliczyć do majątku osobistego małżonków. W szczególności nie można uznać udziałów za prawa niezbywalne w rozumieniu art. 33 pkt 5 KRO, skoro są one zbywalne, co wynika jednoznacznie z art. 180 i nast. Kodeksu spółek handlowych (KSH).

Należy ponadto podkreślić, że zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego istnieje domniemanie faktyczne, iż przedmiot majątkowy nabyty przez jednego z małżonków w czasie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej wchodzi w skład majątku wspólnego małżonków. Domniemanie to może zostać obalone przez wykazanie, że nabycie nastąpiło ze środków finansowych, stanowiących majątek osobisty, potwierdzenie tej linii orzeczniczej znajdziemy np. w wyroku z dnia 17 maja 1985 r., III CRN 119/85, wyroku z dnia 11 września 1998 r., I CKN 830/97, wyroku z dnia 9 stycznia 2001 r., II CKN 1194/00, postanowieniu z dnia 6 lutego 2003 r., IV CKN 1721/00, wyroku z dnia 16 kwietnia 2003 r., II CKN 1409/00, postanowieniu z dnia 17 października 2003 r., IV CK 283/02, postanowieniu SN z dnia 18 stycznia 2008 r., V CSK 355/07, uchwale z dnia 29 czerwca 2010 r., III CZP 42/10).

Jaki podział udziałów w spółce z o.o. po rozwodzie?

W przypadku ustania wspólności majątkowej małżeńskiej i podziału majątku wspólnego, udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością nabyte przez jednego z małżonków, ale należące do majątku wspólnego, mogą zostać podzielone pomiędzy byłych małżonków, a więc przypaść również temu małżonkowi, który nie był stroną czynności prawnej nabycia udziału i nie posiada statusu wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Co zatem zrobić, aby uniknąć takiej sytuacji w przyszłości? Zakładając spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością należy zadbać o umowę spółki.

Przepisy kodeksu spółek handlowych nie regulują problematyki przynależności do majątku wspólnego udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, nabytych ze środków pochodzących z majątku wspólnego. Jednakże na podstawie art. 183(1) KSH, możliwe jest ograniczenie lub wyłączenie wstąpienia do spółki współmałżonka wspólnika w przypadku, gdy udziały są objęte wspólnością majątkową małżeńską.

Przepis ten daje wspólnikom spółki z ograniczoną odpowiedzialnością swego rodzaju kontrolę nad jej składem osobowym i możliwość wyeliminowania uczestnictwa w spółce małżonka wspólnika, zarówno na etapie obowiązywania wspólności ustawowej, jaki i po jej ustaniu. Przepisy KSH dbają w ten sposób o stabilizację stosunków spółki, stawiając dobro spółki na pierwszym planie a majątkowe relacje małżeńskie na dalszym.

Wprowadzenie do umowy spółki odpowiednich postanowień umożliwia pozostałym wspólnikom uniknięcia problemów spowodowanych podziałem majątku wspólnego małżonków, gdzie tylko jeden z nich posiada status wspólnika, zapewniając w ten sposób pozostałym wspólnikom kontrolę nad zmianami personalnymi zachodzącymi w spółce.

Polecamy serwis: Rozwody

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych
Tylko teraz
89,00 zł
99,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    29 lip 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Konfiskata pojazdu w projekcie Kodeksu karnego

    Rozwiązania dotyczące m.in. konfiskaty pojazdu mają się znaleźć w w osobnym projekcie Kodeksu karnego.

    Wysokie kary za zaśmiecanie m.in. plaż

    Rząd zapowiada zaostrzenie kar za zaśmiecanie m.in. plaż i lasów. Grzywna miałaby wzrosnąć z 500 zł do nawet 5 tys. zł.

    Recepta farmaceutyczna w 2021 r.

    Czym jest recepta farmaceutyczna? Kto w 2021 r. może skorzystać z takiej recepty? Kiedy można ją wystawić?

    Dziecko cudzoziemca urodzone w Polsce

    Narodziny i związane z tym procedury dotyczą również dzieci obcokrajowców. Jaka jest sytuacja prawna urodzonych w Polsce dzieci cudzoziemców?

    Fundusz Kompensacyjny Szczepień - projekt przyjęty przez rząd

    Projekt ustawy powołującej Fundusz Kompensacyjny Szczepień Ochronnych został przyjęty przez rząd. Kto będzie mógł otrzymać świadczenie?

    Jak zamówić e-receptę przez Internet?

    Jak zamówić e-receptę przez Internet? Można to zrobić na Internetowym Koncie Pacjenta.

    Co wie o nas Internet?

    Dane osobowe w Internecie rozprzestrzeniają się bardzo szybko. Co wie o nas Internet? Czy dane można wykorzystać przeciwko nam?

    Mój wizerunek - czy to tylko zdjęcie?

    Każdy ma swoje wyobrażenie czym jest wizerunek albo co potocznie uznawane jest za wizerunek.

    Koszty sądowe w elektronicznym postępowaniu upominawczym

    Uchwalona przez Sejm nowelizacja ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych przesądza, że w w elektronicznym postępowaniu upominawczym wydatki ponosi Skarb Państwa.

    Wyprzedaże - jakie prawa ma konsument?

    Letnie wyprzedaże trwają nie tylko w Polsce, ale i za granicą. Czy konsument może zwrócić towar? Co z reklamacją?

    24 lipca przypada Święto Policji

    24 lipca obchodzone jest Święto Policji. Urząd Statystyczny w Warszawie przygotował najważniejsze dane dla województwa mazowieckiego.

    Rodzinny kapitał opiekuńczy - projekt ustawy

    Projekt ustawy o rodzinnym kapitale opiekuńczym został skierowany do konsultacji społecznych. Komu będzie przysługiwało świadczenie?

    ETPCz: o powoływaniu sędziów do Izby Dyscyplinarnej SN

    Europejski Trybunał Praw Człowieka stwierdził poważne nieprawidłowości w powoływaniu sędziów do Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego.

    12 tys. zł na dziecko w ramach rodzinnego kapitału opiekuńczego

    12 tys. zł na dziecko to maksymalna kwota nowego świadczenia dla rodziców. Komu będzie przysługiwał rodzinny kapitał opiekuńczy? W jakich częściach?

    Rzecznik Finansowy ostrzega przed oszustwami inwestycyjnymi

    Rzecznik Finansowy apeluje o zachowanie szczególnej ostrożności w podejmowaniu decyzji inwestycyjnych. Jak weryfikować wiarygodność platform?

    Kontakty z dzieckiem a kwarantanna – MS chce zmiany przepisów

    Ministerstwo Sprawiedliwości uznało za zasadny postulat zwolnienia z kwarantanny osób realizujących kontakty z dziećmi poza granicami kraju.

    Overbooking z powodu pandemii?

    Czy pandemia usprawiedliwia overbooking?Jakie prawa przysługują pasażerom linii lotniczych?

    Nowe dowody osobiste w innym terminie - ustawa w Senacie

    Senacka komisja poparła nowelizację, która przesunie termin wdrożenia nowych dowodów osobistych (z odciskami palców).

    Wakacje 2021 - jak spędzamy urlop? [BADANIE]

    W tegoroczne wakacje wspieramy polską branżę turystyczną, chcemy czas spędzać z bliskimi oraz bardziej aktywnie. Tak wynika z badania „Zwyczaje urlopowe Polaków - lato 2021".

    Sankcje za ewentualne niewykonanie wyroku TSUE?

    Komisja Europejska grozi Polsce sankcjami finansowymi za ewentualne niewykonanie wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE dotyczącego Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego.

    Raport KE o stanie praworządności w UE

    Komisja Europejska opublikowała raport o stanie praworządności w Unii Europejskiej.

    Wniosek o 300 plus przez bank

    Wniosek o 300 plus przez bank to jeden ze sposobów, jaki mogą wybrać rodzice, ubiegający się o świadczenie.

    Wzrost liczby zapytań spadkobierców o konta osób zmarłych

    Jak wynika z danych, jakie KIR przesłała do PAP, w tym roku wyraźnie wzrosła liczba zapytań, kierowanych przez osoby fizyczne.

    Technologia rozpoznawania twarzy a RODO

    Technologia rozpoznawania twarzy a RODO. Jakie zasady należy stosować podczas używania technologii rozpoznawania twarzy, aby zapewnić zgodność m.in. z prawem ochrony danych osobowych? Odpowiedź na to pytanie zawierają „Wytyczne dotyczące rozpoznawania twarzy”.

    Jak sprawdzić stan konta w ZUS? [AUDIO]

    Jak sprawdzić stan konta w ZUS? Co zawiera tegoroczna Informacja o Stanie Konta Ubezpieczonego (IOSKU)?