Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Upadłość a alimenty

Anna Łukasiewicz
Wspólnicy. Malecha Krzemiński Noga Kancelaria Prawnicza sp. j.
Ekspert w takich dziedzinach jak: prawo restrukturyzacyjne, prawo upadłościowe, upadłość konsumencka, upadłość firmy, restrukturyzacja i uproszczona restrukturyzacja firm
Jaka jest wysokość i kolejność zaspokajania zobowiązań alimentacyjnych za okres po ogłoszeniu upadłości?/Fot. Shutterstock
Jaka jest wysokość i kolejność zaspokajania zobowiązań alimentacyjnych za okres po ogłoszeniu upadłości?/Fot. Shutterstock
shutterstock
Z chwilą ogłoszenia upadłości obowiązek alimentacyjny ciążący na upadłym nie wygasa, a nadal obciąża osobę upadłego. W jaki sposób oraz w jakim zakresie zaspokajane są alimenty po ogłoszeniu upadłości? Czy zobowiązania alimentacyjne płaci syndyk?

Upadłość a alimenty

Obowiązek alimentacyjnych polegający na dostarczaniu środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego) obciąża osoby co do których została ogłoszona upadłość. Z chwilą ogłoszenia upadłości obowiązek alimentacyjny ciążący na upadłym, a skonkretyzowany w wyroku sądowym, ugodzie sądowej, umowie alimentacyjnej nie wygasa, a nadal obciąża osobę upadłego. Pojawia się zatem pytanie w jaki sposób oraz w jakim zakresie zaspokajane są alimenty po ogłoszeniu upadłości.

Polecamy: Seria 5 książek. Poznaj swoje prawa!

Za co i w jakiej kolejności syndyk płaci po ogłoszeniu upadłości?

Postępowanie upadłościowe generuje koszty postępowania oraz tzw. inne zobowiązania masy. Ustawodawca w art. 230 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (dalej jako: PrUpad) szczegółowo wskazuje jakie zobowiązania kwalifikujemy do kosztów, a jakie do innych zobowiązań masy. Z masy upadłości w pierwszej kolejności syndyk zaspokaja koszty postępowania, a jeżeli fundusze masy na to pozwalają – inne zobowiązania masy, stosownie do posiadanych środków w masie upadłości. W przypadku braku zaspokojenia innych zobowiązań masy o których mowa w art. 230 ust. 2 PrUpad syndyk zaspokaja inne zobowiązania masy stosunkowo do wysokości każdej z nich w drodze podziału funduszów masy upadłości (art. 343 PrUpad) w kategorii pierwszej.

Wysokość i kolejność zaspokajania zobowiązań alimentacyjnych za okres po ogłoszeniu upadłości

Zobowiązaniom o charakterze alimentacyjnym powstałym po dniu ogłoszenia upadłości ustawodawca nadał szczególną pozycję. Po zaspokojeniu przez syndyka kosztów postępowania, syndyk zaspokaja alimenty ciążące na upadłym, przypadające za czas po ogłoszeniu upadłości. Ustawodawca ograniczył ww. obowiązek syndyka kwotowo jak i czasowo. Przede wszystkim należy wskazać, iż syndyk zaspokaja alimenty w terminach ich płatności, do dnia sporządzenia ostatecznego planu podziału, każdorazowo dla każdego uprawnionego w kwocie nie wyższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę (art. 343 ust. 2 PrUpad).

Z powyższego wynika, iż pozostała część tych należności nie podlega zaspokojeniu z masy upadłości i może być regulowana bezpośrednio przez Upadłego z majątku nie wchodzącego w skład masy upadłości. W tym miejscu nasuwa się pytanie, co w sytuacji gdy masa upadłości nie dysponuje wystarczającymi środkami na pokrycie zobowiązań alimentacyjnych ww. zakresie. Należy wskazać, iż nie jest możliwym zaspokajanie ww. należności z środków jakie syndyk uzyska ze Skarbu Państwa. ,,W przypadku, gdy majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na pokrycie kosztów postępowania albo w masie upadłości brak jest płynnych funduszów na ich pokrycie, koszty te pokrywa tymczasowo Skarb Państwa” (art. 4917 PrUpad). Zobowiązania o charakterze alimentacyjnym nie są kosztami postępowania upadłościowego, zatem nie mogą zostać zaspokojone z środków Skarbu Państwa. Alimenty mogą być więc regulowane wyłącznie z środków uzyskanych z likwidacji masy upadłości czy też z wynagrodzenia Upadłego w kwocie podlegającej egzekucji.

Jaka część wynagrodzenia upadłego wchodzi do masy upadłości?

Odnosząc się w tym zakresie do części wynagrodzenia upadłego za pracę, która zgodnie z art. 62 PrUpad wchodzi w skład masy upadłości w przypadku, gdy upadły jest dłużnikiem alimentacyjnym, należy nadmienić, iż zgodnie z art. 87 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy (dalej jako: KP) w zw. z art. 871 § 1 pkt 1 KP w skład masy wchodzić będzie wynagrodzenie w wysokości 3/5 i to bez uwzględnienia kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę o którym mowa w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10.9.2019 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2020 r., Dz.U. 2019 poz. 1778. Ponadto do spraw w których wniosek o ogłoszenie upadłości wpłynął po 23.3.2020 r. należy mieć również na względzie treść art. 63 ust. 1a PrUpad ,,W przypadku ogłoszenia upadłości osoby fizycznej, na której utrzymaniu nie pozostają inne osoby, do masy upadłości nie wchodzi także część dochodu upadłego, która łącznie z dochodami wyłączonymi z masy upadłości na podstawie ust. 1 odpowiada kwocie stanowiącej 150% kwoty określonej w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2019 r. poz. 1507, 1622 i 1690)”.

Dodatkowe środki w przypadku sprzedaży nieruchomości

W toku postępowania upadłościowego syndyk sporządza oddzielny plan podziału funduszów masy upadłości środków uzyskanych ze sprzedaży rzeczy lub praw zabezpieczonych rzeczowo (art. 348 ust. 1 PrUpad). ,,Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, wierzytelności zabezpieczone hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym, zastawem skarbowym i hipoteką morską, a także wygasające według przepisów ustawy prawa oraz skutki ujawnienia praw i roszczeń osobistych ciążące na nieruchomości, użytkowaniu wieczystym, spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu lub statku morskim wpisanym do rejestru okrętowego, podlegają zaspokojeniu z sumy uzyskanej z likwidacji obciążonego przedmiotu, pomniejszonej o koszty likwidacji tego przedmiotu oraz inne koszty postępowania upadłościowego w wysokości nieprzekraczającej dziesiątej części sumy uzyskanej z likwidacji, nie więcej jednak niż o taką część kosztów postępowania upadłościowego, która wynika ze stosunku wartości obciążonego przedmiotu do wartości całej masy upadłości” (art. 345 ust. 1 PrUpad).

Przepisem szczególnym do ww. regulacji jest art. 346 PrUpad, z którym związane jest kolejne uprzywilejowanie dla wierzycieli alimentacyjnych. Ustawodawca bowiem w art. 346 PrUpad postanowił, iż ,,W razie sprzedaży nieruchomości, prawa użytkowania wieczystego, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu lub statku morskiego wpisanego do rejestru okrętowego, przed zaspokojeniem wierzytelności zabezpieczonych hipoteką albo hipoteką morską oraz innych praw, w tym praw i roszczeń osobistych, które ciążyły na przedmiocie sprzedaży i które w wyniku sprzedaży wygasły, zaspokaja się należności alimentacyjne w zakresie wskazanym w art. 343 ust. 2 (...)”. Odrębnego planu podziału syndyk nie sporządza, jeżeli suma uzyskana ze sprzedaży nie wystarcza na zaspokojenie wierzytelności z tytułu alimentów, rent i wynagrodzeń za pracę, o których mowa w art. 343 ust. 1 PrUpad. Mając na uwadze powyższe w toku postępowania upadłościowego syndyk reguluje zobowiązania o charakterze alimentacyjnym bez ograniczenia wskazanego w art. 345 ust. 1 PrUpad, ale z ograniczeniem kwotowym i czasowym wskazanym w art. 343 ust. 2 PrUpad tj. do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę (wskazanego w kwocie brutto) dla każdego z uprawnionych oraz do czasu sporządzenia ostatecznego planu podziału funduszów masy upadłości.

Alimenty w uproszczonym postępowaniu konsumenckim

W praktyce mamy do czynienia z wieloma postępowania upadłościowymi, w szczególności konsumenckimi w których to syndyk nie sporządza ostatecznego planu podziału z uwagi na fakt, iż masa upadłości nie dysponuje wystarczającymi środkami do jego sporządzenia lub też są to postępowania które po dniu 23.4.2020 r. prowadzone są w trybie art. 4911 ust. 1 PrUpad tj. w tzw. trybie uproszczonym. W związku z powyższym pojawia się pytanie do kiedy syndyk ma dokonywać wypłaty zobowiązań alimentacyjnych. Ustawodawca nie odpowiada nam bezpośrednio do postanowione pytanie. W ocenie autora niniejszego artykułu taka wypłata powinna mieć miejsce do dnia uprawomocnienia się postanowienia w przedmiocie umorzenia zobowiązań czy też ustalenia planu spłat tj. do czasu zakończenia postępowania upadłościowego. Ponadto w przypadku postępowań prowadzonych w trybie 4911 ust. 1 PrUpad alimenty winny być regulowane do dnia wydania przez sąd postanowienia o umorzeniu zobowiązań/warunkowym umorzeniu zobowiązań czy też ustaleniu planu spłat, a także odmowie ustalenia planu spłat o którym mowa w art. 49114a ust. 1 PrUpad

Czy syndyk może kwestionować wysokość alimentów?

Nie należy tracić z pola widzenia, iż na mocy nowelizacji ustawy Prawo upadłościowe, syndyk nabył legitymację do wystąpienia z powództwem o zmianę orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego, a obciążającego Upadłego. Zgodnie bowiem z art. 144 ust. 4 PrUpad ,,Syndyk może żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego”. Jest to istotna zmiana w odniesieniu do poprzednich regulacji, które kwalifikowały postępowania w sprawach o należne od upadłego alimenty jako postępowania bez udziału syndyka. Przyznanie syndykowi dodatkowego uprawnienia pozwoli na wzruszenie prawomocnych orzeczeń, ale i umów, które w wielu przypadkach bywają nieadekwatne do uzasadnionych potrzeb uprawnionego, a tym samym skutkują pozorną niemożliwością realizacji przez upadłego planu spłat.

Anna Łukasiewicz
Aplikant adwokacki

Wspólnicy. Malecha Krzemiński Noga Kancelaria prawnicza sp. j.

Reklama
Chcesz dowiedzieć się więcej, sprawdź »
Kodeks pracy 2023. Praktyczny komentarz z przykładami
Kodeks pracy 2023. Praktyczny komentarz z przykładami
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/15
    Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
    od 1 stycznia i od 1 lipca
    od 1 stycznia i od 1 czerwca
    od 1 lutego i od 1 lipca
    Następne
    Prawo
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    System Obsługi Postępowań Administracyjnych w Budownictwie w wersji on-line od czerwca 2023

    W Ministerstwie Rozwoju i Technologii trwają pracę nad kolejnym elementem cyfryzacji procesu budowlanego - od 1 czerwca ma ruszyć w wersji elektronicznej System Obsługi Postępowań Administracyjnych w Budownictwie.

    Pomoc socjalna dla twórców i artystów 2023 - wysokość, kto może się ubiegać, do kiedy wniosek?

    Twórcy i artyści znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej mogą ubiegać się o pomoc socjalną. Na jakich zasadach jest ona przyznawana i w jakiej wysokości?

    RPO bada dostępność legalnej aborcji w Polsce

    Rzecznik Praw Obywatelskich bada dostępność legalnej aborcji w Polsce po medialnych doniesieniach o odmowie dokonania legalnej aborcji 14-latki, która zaszła w ciążę w wyniku gwałtu. 

    Opieka koordynowana w POZ - co warto wiedzieć?
    Od 1 października 2022 roku lekarze pierwszego kontaktu w placówkach podstawowej opieki zdrowotnej mogą realizować świadczenia zdrowotne w nowym modelu zwanym opieką koordynowaną.
    Ustawa o polskiej fundacji rodzinnej ostatecznie uchwalona przez Sejm RP
    Późnym wieczorem 26 stycznia 2023 r. Sejm RP przegłosował ustawę o fundacji rodzinnej po poprawkach Senatu. Fundamentalne założenia pozostały bez zmian. „Będzie to najlepszy instrument na wielopokoleniową sukcesję dla firm rodzinnych, z jednoczesną ochroną rodzinnego majątku” – mówi Paweł Tomczykowski, partner zarządzający w Kancelarii Ożóg Tomczykowski, jeden ze współautorów pierwszego projektu ustawy o fundacji rodzinnej, ekspert bezpośrednio zaangażowany w prace legislacyjne.
    Nowelizacja ustawy o SN w Senacie

    Nowela ustawy o SN. Senat, który zbiera się we wtorek o godz. 15 zajmie się nowelizacją ustawy o Sądzie Najwyższym. Senackie komisje zarekomendowały przyjęcie do noweli kilkunastu poprawek, które zakładają likwidację Izby Odpowiedzialności Zawodowej SN i przeniesienie rozpatrywania spraw dyscyplinarnych do Izby Karnej.

    Pobyt obywateli Ukrainy w Polsce - jakie zmiany?
    28 stycznia 2023 r. weszła w życie ustawa o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 185). Przepisy regulują m.in. kwestie dotyczące zasad pobytu obywateli Ukrainy w Polsce.
    Praca zdalna w Kodeksie pracy w 2023 - ustawa z podpisem Prezydenta

    Prezydent Andrzej Duda podpisał nowelizacje Kodeksu pracy, która na stałe wprowadza pracę zdalną. Na jakich zasadach i od kiedy? 

    Będą niższe ceny biletów kolejowych. Premier wskazał datę

    Ceny biletów PKP. W ciągu najbliższych dwóch tygodni chcemy doprowadzić do tego, aby nastąpił powrót do niskich, wcześniejszych cen biletów na kolejach - powiedział w poniedziałek na konferencji prasowej premier Mateusz Morawiecki.

    Kiedy będzie można sporządzić testament ustny

    Testament ustny można obecnie sporządzić jeżeli istnieje obawa rychłej śmierci albo zachowanie zwykłej formy testamentu jest niemożliwe lub bardzo utrudnione. Przesłanki sporządzenia testamentu ustnego wkrótce ulegną zmianie. Rząd pracuje nad projektem nowelizacji Kodeksu cywilnego. W jakich sytuacjach będzie możliwe sporządzenie testamentu ustnego? 

    Urlop rodzicielski

    Urlop rodzicielski – urlop przysługujący pracownikowi będącemu rodzicem po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego albo zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu macierzyńskiego.

    ZUS: zgłoszenie do małego zus plus do 31 stycznia 2023

    We wtorek 31 stycznia mija termin na zgłoszenie się do małego ZUS plus. Ci, którzy korzystali z ulgi w 2022 roku i nadal spełniają warunki, nie muszą zgłaszać się ponownie – przypomina rzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Paweł Żebrowski. Kto może korzystać 

    Premier: w tym roku przeznaczymy na polskie wojsko 4 proc. PKB

    Wojsko polskie. Wojna na Ukrainie powoduje, że musimy zbroić się jeszcze szybciej, dlatego w tym roku przeznaczymy 4 proc. PKB na wojsko, być może będzie to najwyższy procent wśród wszystkich państw NATO - powiedział w poniedziałek premier Mateusz Morawiecki.

    Życie więzienne, czyli o tym jak wygląda życie za murami zakładu karnego – część 3

    W dzisiejszej części opisu życia osadzonych za murami zakładu karnego poświęcę nieco uwagi zagadnieniom takim jak czynności rekreacyjne oraz edukacja więźniów.

    Tegoroczne ferie w wersji budżetowej

    Polacy mocno tną wydatki, planując wyjazd – aż 73% będzie oszczędzać na standardzie hotelu i jego lokalizacji czy wyżywieniu – wynika z najnowszego badania przeprowadzonego na zlecenie firmy ubezpieczeniowej Wiener. 

    Piecza zastępcza na nowych zasadach od lutego

    System pieczy zastępczej będzie działał na zmodyfikowanych zasadach od początku lutego. Jak zmieni się sytuacja rodzin zastępczych? Jakie będą nowe zasady finansowania pieczy zastępczej? Co nowego w procedurach adopcyjnych? 

    Jak zmieniła się liczba zgłoszeń o naruszeniach danych osobowych w 2022 r.?

    Liczba naruszeń prawa w obszarze ochrony danych osobowych zgłaszanych w 2022 r. nie odbiegała od tej z 2021 r. Ile zgłoszeń naruszeń prawa było w 2022 r.? Jak ich liczba zmieniła się w porównaniu z latami ubiegłymi?

    Wnioski o 500 plus na nowy okres rozliczeniowy można składać od 1 lutego

    Wnioski o przyznanie świadczenia 500 plus na nowy okres rozliczeniowy można składać od środy 1 lutego. Kiedy trzeba złożyć wniosek, żeby zagwarantować ciągłość wypłaty świadczeń?

    Obniżenie prowizji przy wcześniejszej spłacie kredytu - co z decyzją SN?
    Sąd Najwyższy do czasu wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE zawiesił decyzję ws. ewentualnego obniżania prowizji za udzielenie kredytu mieszkaniowego w przypadku wcześniejszej spłaty tego kredytu - dowiedziała się PAP w SN. W TSUE oczekuje bowiem na wyrok podobne pytanie z Austrii.
    Bezpieczny Kredyt 2% - od kiedy?
    Kredyt mieszkaniowy oprocentowany na 2 proc. powinien obowiązywać od tegorocznych wakacji - poinformował podczas piątkowej konferencji prasowej rzecznik rządu Piotr Müller.
    Czego dotyczy dyrektywa Omnibus?

    Czym jest dyrektywa Omnibus? Jakie prawa przyznaje konsumentom? Oto najważniejsze informacje. 

    DGP: Czy konkubinat zostanie w końcu uregulowany prawnie?

    Konkubinat, czyli nieformalny związek pozostających we wspólnym pożyciu dwojga osób, choć staje się coraz bardziej popularny, nie doczekał się jak do tej pory w polskim prawie regulacji ustawowej. 

    Jakie będą kwoty wolne od podatku od spadków i darowizn od 1 lipca 2023 r.

    Kwoty wolne od podatku od spadków i darowizn będą wyższe od 1 lipca 2023 r. Ile wyniesie kwota wolna od podatku od spadków i darowizn?

    Dzień Ochrony Danych Osobowych. Jak dbać o bezpieczeństwo w sieci?
    SG: w czwartek 26 stycznia z Ukrainy do Polski odprawiono 21,7 tys. osób, a z Polski do Ukrainy - 18,4 tys.

    W czwartek z Ukrainy do Polski odprawiono 21,7 tys. osób, a z Polski do Ukrainy 18,4 tys. - podała w piątek na Twitterze straż graniczna.