Kategorie

Upadłość a alimenty

Anna Łukasiewicz
Wspólnicy. Malecha Krzemiński Noga Kancelaria Prawnicza sp. j.
Ekspert w takich dziedzinach jak: prawo restrukturyzacyjne, prawo upadłościowe, upadłość konsumencka, upadłość firmy, restrukturyzacja i uproszczona restrukturyzacja firm
Jaka jest wysokość i kolejność zaspokajania zobowiązań alimentacyjnych za okres po ogłoszeniu upadłości?/Fot. Shutterstock
Jaka jest wysokość i kolejność zaspokajania zobowiązań alimentacyjnych za okres po ogłoszeniu upadłości?/Fot. Shutterstock
shutterstock
Z chwilą ogłoszenia upadłości obowiązek alimentacyjny ciążący na upadłym nie wygasa, a nadal obciąża osobę upadłego. W jaki sposób oraz w jakim zakresie zaspokajane są alimenty po ogłoszeniu upadłości? Czy zobowiązania alimentacyjne płaci syndyk?

Upadłość a alimenty

Obowiązek alimentacyjnych polegający na dostarczaniu środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego) obciąża osoby co do których została ogłoszona upadłość. Z chwilą ogłoszenia upadłości obowiązek alimentacyjny ciążący na upadłym, a skonkretyzowany w wyroku sądowym, ugodzie sądowej, umowie alimentacyjnej nie wygasa, a nadal obciąża osobę upadłego. Pojawia się zatem pytanie w jaki sposób oraz w jakim zakresie zaspokajane są alimenty po ogłoszeniu upadłości.

Polecamy: Seria 5 książek. Poznaj swoje prawa!

Za co i w jakiej kolejności syndyk płaci po ogłoszeniu upadłości?

Postępowanie upadłościowe generuje koszty postępowania oraz tzw. inne zobowiązania masy. Ustawodawca w art. 230 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (dalej jako: PrUpad) szczegółowo wskazuje jakie zobowiązania kwalifikujemy do kosztów, a jakie do innych zobowiązań masy. Z masy upadłości w pierwszej kolejności syndyk zaspokaja koszty postępowania, a jeżeli fundusze masy na to pozwalają – inne zobowiązania masy, stosownie do posiadanych środków w masie upadłości. W przypadku braku zaspokojenia innych zobowiązań masy o których mowa w art. 230 ust. 2 PrUpad syndyk zaspokaja inne zobowiązania masy stosunkowo do wysokości każdej z nich w drodze podziału funduszów masy upadłości (art. 343 PrUpad) w kategorii pierwszej.

Wysokość i kolejność zaspokajania zobowiązań alimentacyjnych za okres po ogłoszeniu upadłości

Zobowiązaniom o charakterze alimentacyjnym powstałym po dniu ogłoszenia upadłości ustawodawca nadał szczególną pozycję. Po zaspokojeniu przez syndyka kosztów postępowania, syndyk zaspokaja alimenty ciążące na upadłym, przypadające za czas po ogłoszeniu upadłości. Ustawodawca ograniczył ww. obowiązek syndyka kwotowo jak i czasowo. Przede wszystkim należy wskazać, iż syndyk zaspokaja alimenty w terminach ich płatności, do dnia sporządzenia ostatecznego planu podziału, każdorazowo dla każdego uprawnionego w kwocie nie wyższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę (art. 343 ust. 2 PrUpad).

Z powyższego wynika, iż pozostała część tych należności nie podlega zaspokojeniu z masy upadłości i może być regulowana bezpośrednio przez Upadłego z majątku nie wchodzącego w skład masy upadłości. W tym miejscu nasuwa się pytanie, co w sytuacji gdy masa upadłości nie dysponuje wystarczającymi środkami na pokrycie zobowiązań alimentacyjnych ww. zakresie. Należy wskazać, iż nie jest możliwym zaspokajanie ww. należności z środków jakie syndyk uzyska ze Skarbu Państwa. ,,W przypadku, gdy majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na pokrycie kosztów postępowania albo w masie upadłości brak jest płynnych funduszów na ich pokrycie, koszty te pokrywa tymczasowo Skarb Państwa” (art. 4917 PrUpad). Zobowiązania o charakterze alimentacyjnym nie są kosztami postępowania upadłościowego, zatem nie mogą zostać zaspokojone z środków Skarbu Państwa. Alimenty mogą być więc regulowane wyłącznie z środków uzyskanych z likwidacji masy upadłości czy też z wynagrodzenia Upadłego w kwocie podlegającej egzekucji.

Jaka część wynagrodzenia upadłego wchodzi do masy upadłości?

Odnosząc się w tym zakresie do części wynagrodzenia upadłego za pracę, która zgodnie z art. 62 PrUpad wchodzi w skład masy upadłości w przypadku, gdy upadły jest dłużnikiem alimentacyjnym, należy nadmienić, iż zgodnie z art. 87 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy (dalej jako: KP) w zw. z art. 871 § 1 pkt 1 KP w skład masy wchodzić będzie wynagrodzenie w wysokości 3/5 i to bez uwzględnienia kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę o którym mowa w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10.9.2019 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2020 r., Dz.U. 2019 poz. 1778. Ponadto do spraw w których wniosek o ogłoszenie upadłości wpłynął po 23.3.2020 r. należy mieć również na względzie treść art. 63 ust. 1a PrUpad ,,W przypadku ogłoszenia upadłości osoby fizycznej, na której utrzymaniu nie pozostają inne osoby, do masy upadłości nie wchodzi także część dochodu upadłego, która łącznie z dochodami wyłączonymi z masy upadłości na podstawie ust. 1 odpowiada kwocie stanowiącej 150% kwoty określonej w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2019 r. poz. 1507, 1622 i 1690)”.

Dodatkowe środki w przypadku sprzedaży nieruchomości

W toku postępowania upadłościowego syndyk sporządza oddzielny plan podziału funduszów masy upadłości środków uzyskanych ze sprzedaży rzeczy lub praw zabezpieczonych rzeczowo (art. 348 ust. 1 PrUpad). ,,Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, wierzytelności zabezpieczone hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym, zastawem skarbowym i hipoteką morską, a także wygasające według przepisów ustawy prawa oraz skutki ujawnienia praw i roszczeń osobistych ciążące na nieruchomości, użytkowaniu wieczystym, spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu lub statku morskim wpisanym do rejestru okrętowego, podlegają zaspokojeniu z sumy uzyskanej z likwidacji obciążonego przedmiotu, pomniejszonej o koszty likwidacji tego przedmiotu oraz inne koszty postępowania upadłościowego w wysokości nieprzekraczającej dziesiątej części sumy uzyskanej z likwidacji, nie więcej jednak niż o taką część kosztów postępowania upadłościowego, która wynika ze stosunku wartości obciążonego przedmiotu do wartości całej masy upadłości” (art. 345 ust. 1 PrUpad).

Przepisem szczególnym do ww. regulacji jest art. 346 PrUpad, z którym związane jest kolejne uprzywilejowanie dla wierzycieli alimentacyjnych. Ustawodawca bowiem w art. 346 PrUpad postanowił, iż ,,W razie sprzedaży nieruchomości, prawa użytkowania wieczystego, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu lub statku morskiego wpisanego do rejestru okrętowego, przed zaspokojeniem wierzytelności zabezpieczonych hipoteką albo hipoteką morską oraz innych praw, w tym praw i roszczeń osobistych, które ciążyły na przedmiocie sprzedaży i które w wyniku sprzedaży wygasły, zaspokaja się należności alimentacyjne w zakresie wskazanym w art. 343 ust. 2 (...)”. Odrębnego planu podziału syndyk nie sporządza, jeżeli suma uzyskana ze sprzedaży nie wystarcza na zaspokojenie wierzytelności z tytułu alimentów, rent i wynagrodzeń za pracę, o których mowa w art. 343 ust. 1 PrUpad. Mając na uwadze powyższe w toku postępowania upadłościowego syndyk reguluje zobowiązania o charakterze alimentacyjnym bez ograniczenia wskazanego w art. 345 ust. 1 PrUpad, ale z ograniczeniem kwotowym i czasowym wskazanym w art. 343 ust. 2 PrUpad tj. do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę (wskazanego w kwocie brutto) dla każdego z uprawnionych oraz do czasu sporządzenia ostatecznego planu podziału funduszów masy upadłości.

Alimenty w uproszczonym postępowaniu konsumenckim

W praktyce mamy do czynienia z wieloma postępowania upadłościowymi, w szczególności konsumenckimi w których to syndyk nie sporządza ostatecznego planu podziału z uwagi na fakt, iż masa upadłości nie dysponuje wystarczającymi środkami do jego sporządzenia lub też są to postępowania które po dniu 23.4.2020 r. prowadzone są w trybie art. 4911 ust. 1 PrUpad tj. w tzw. trybie uproszczonym. W związku z powyższym pojawia się pytanie do kiedy syndyk ma dokonywać wypłaty zobowiązań alimentacyjnych. Ustawodawca nie odpowiada nam bezpośrednio do postanowione pytanie. W ocenie autora niniejszego artykułu taka wypłata powinna mieć miejsce do dnia uprawomocnienia się postanowienia w przedmiocie umorzenia zobowiązań czy też ustalenia planu spłat tj. do czasu zakończenia postępowania upadłościowego. Ponadto w przypadku postępowań prowadzonych w trybie 4911 ust. 1 PrUpad alimenty winny być regulowane do dnia wydania przez sąd postanowienia o umorzeniu zobowiązań/warunkowym umorzeniu zobowiązań czy też ustaleniu planu spłat, a także odmowie ustalenia planu spłat o którym mowa w art. 49114a ust. 1 PrUpad

Czy syndyk może kwestionować wysokość alimentów?

Nie należy tracić z pola widzenia, iż na mocy nowelizacji ustawy Prawo upadłościowe, syndyk nabył legitymację do wystąpienia z powództwem o zmianę orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego, a obciążającego Upadłego. Zgodnie bowiem z art. 144 ust. 4 PrUpad ,,Syndyk może żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego”. Jest to istotna zmiana w odniesieniu do poprzednich regulacji, które kwalifikowały postępowania w sprawach o należne od upadłego alimenty jako postępowania bez udziału syndyka. Przyznanie syndykowi dodatkowego uprawnienia pozwoli na wzruszenie prawomocnych orzeczeń, ale i umów, które w wielu przypadkach bywają nieadekwatne do uzasadnionych potrzeb uprawnionego, a tym samym skutkują pozorną niemożliwością realizacji przez upadłego planu spłat.

Anna Łukasiewicz
Aplikant adwokacki

Wspólnicy. Malecha Krzemiński Noga Kancelaria prawnicza sp. j.

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    16 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Brak alimentów a dodatkowe zajęcia pozalekcyjne [BADANIE]

    W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych i inne zmiany

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych powiązane z płacą minimalną zakłada projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

    Cmentarze i chowanie zmarłych – planowane zmiany

    Nowa ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych ma w sposób kompleksowy regulować problematykę tzw. prawa pośmiertnego. Oto założenia projektu.

    Świadczenie usług cyfrowych - duże zmiany od 2022 roku

    Usługi cyfrowe. 1 stycznia 2022 r. mija termin implementacji przez państwa członkowskie UE dyrektywy 2019/770 z 20 maja 2019 r. w sprawie niektórych aspektów umów o dostarczanie treści i usług cyfrowych. Co się zmieni po wejściu w życie tych przepisów? Jakie nowe zasady wprowadza ta dyrektywa? Co powinni wiedzieć konsumenci?

    "Małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie - rezolucja PE

    Parlament Europejski przyjął rezolucję, w której postuluje, by "małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie były uznawane w całej Unii .

    Straż Graniczna przypomina grzybiarzom o stanie wyjątkowym

    Straż Graniczna zaleca, by grzybiarze, zanim wybiorą się do lasów, sprawdzili jak przebiega strefa stanu wyjątkowego.

    Wnioski o "Dobry start" złożone przez większość uprawnionych

    Wnioski o "Dobry start" złożyła już wnioski o "Dobry start". Z danych ZUS wynika, iż rodzice najczęściej wybierali bankowość elektroniczną.

    Święta Wielkanocne w 2022 r.

    Święta Wielkanocne w 2022 r. to data oczekiwana przez wielu pracowników. Kiedy jest Wielkanoc? Czy jest to dzień wolny od pracy?

    Spis powszechny do 30 września 2021 r.

    Spis powszechny potrwa do 30 września. Jak można wziąć udział w Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań w 2021 r.?

    Zakup akcji lub obligacji - UOKiK radzi

    Na co zwracać uwagę przy najbardziej popularnych instrumentach finansowych, czyli akcjach i obligacjach?

    Wydziedziczenie – na czym polega?

    Wydziedziczenie jest możliwe tylko po spełnieniu określonych warunków. Na czym w rzeczywistości polega?

    Alienacja rodzicielska - co robić?

    Alienacja rodzicielska, czyli utrudnianie kontaktów z dzieckiem przez rodzica to ważny problem. Co można zrobić w takiej sytuacji?

    Osoby niepełnosprawne - powstanie nowa ustawa?

    Ustawa o wyrównywaniu szans osób z niepełnosprawnościami ma umożliwić pełne wdrożenie Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych.

    Stwierdzenie nieważności decyzji (KPA)

    Stwierdzenie nieważności decyzji to instytucja z Kodeksie postępowania administracyjnego, która stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych.

    O ile wzrosną emerytury w 2022 r.?

    O ile wzrosną najniższe emerytury w 2022 r.? Co z rentą z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i rentą rodzinną?

    Zasiłek okresowy w 2022 r.

    Zasiłek okresowy w 2022 r. czeka podwyżka kryteriów dochodowych. Czy wpływa to na wysokość świadczeń?

    Wakacyjny urlop - gdzie i za ile? [BADANIE]

    Ponad 80% Polaków spędziło tegoroczny wakacyjny urlop w kraju. Ile środków przeznaczyliśmy na wyjazdy?

    MS zapowiada zmiany dotyczące samorządu kuratorskiego

    Przepisy mają zostać wyostrzone, aby kuratorzy mieli bardziej szczegółowe określone narzędzia działania.

    Dodatek energetyczny w 2021 r.

    Dodatek energetyczny w 2021 r. przysługuje odbiorcy wrażliwemu energii elektrycznej. Ile aktualnie wynosi takie świadczenie?

    Limity dorabiania dla emerytów z KRUS od września 2021 r.

    Ile może dorobić emeryt i rencista KRUS od 1 września 2021 r.? Przy jakich kwotach świadczenie może zostać zmniejszone lub zawieszone?

    Grzywna za podrzucanie śmieci

    Czy za podrzucanie śmieci sąsiad może zapłacić grzywnę? Co z możliwością wykorzystania nagrania z monitoringu?

    Czerwcowi emeryci - jakie zmiany?

    Czerwcowi emeryci już nie stracą. Ich emerytury zostaną przeliczone przez ZUS z urzędu na korzystniejszych zasadach.

    KE zwraca się do TSUE o nałożenie kar finansowych na Polskę

    Komisja Europejska zdecydowała o zwróceniu się do Trybunału Sprawiedliwości UE o nałożenie kar finansowych na Polskę za nieprzestrzeganie decyzji dotyczącej środków tymczasowych z 14 lipca.

    Pomoc dla obywateli Afganistanu - informacje w paszto i dari

    Pomoc dla obywateli Afganistanu - integracja społeczna i zatrudnienie w Polsce zostały opisane w ulotce informacyjnej przygotowanej przez Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej.

    Kim są cudzoziemcy w Polsce?

    Uchodźcy, nielegalni migranci, repatrianci? Te określenia odmieniane są przez wszystkie przypadki zarówno przez polityków, dziennikarzy jak i zwykłych obserwatorów życia publicznego. Kim zatem są cudzoziemcy zamieszkujący w Polsce?