Kategorie

Upadłość a alimenty

Anna Łukasiewicz
Wspólnicy. Malecha Krzemiński Noga Kancelaria Prawnicza sp. j.
Ekspert w takich dziedzinach jak: prawo restrukturyzacyjne, prawo upadłościowe, upadłość konsumencka, upadłość firmy, restrukturyzacja i uproszczona restrukturyzacja firm
Jaka jest wysokość i kolejność zaspokajania zobowiązań alimentacyjnych za okres po ogłoszeniu upadłości?/Fot. Shutterstock
shutterstock
Z chwilą ogłoszenia upadłości obowiązek alimentacyjny ciążący na upadłym nie wygasa, a nadal obciąża osobę upadłego. W jaki sposób oraz w jakim zakresie zaspokajane są alimenty po ogłoszeniu upadłości? Czy zobowiązania alimentacyjne płaci syndyk?

Upadłość a alimenty

Obowiązek alimentacyjnych polegający na dostarczaniu środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego) obciąża osoby co do których została ogłoszona upadłość. Z chwilą ogłoszenia upadłości obowiązek alimentacyjny ciążący na upadłym, a skonkretyzowany w wyroku sądowym, ugodzie sądowej, umowie alimentacyjnej nie wygasa, a nadal obciąża osobę upadłego. Pojawia się zatem pytanie w jaki sposób oraz w jakim zakresie zaspokajane są alimenty po ogłoszeniu upadłości.

Polecamy: Seria 5 książek. Poznaj swoje prawa!

Za co i w jakiej kolejności syndyk płaci po ogłoszeniu upadłości?

Postępowanie upadłościowe generuje koszty postępowania oraz tzw. inne zobowiązania masy. Ustawodawca w art. 230 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (dalej jako: PrUpad) szczegółowo wskazuje jakie zobowiązania kwalifikujemy do kosztów, a jakie do innych zobowiązań masy. Z masy upadłości w pierwszej kolejności syndyk zaspokaja koszty postępowania, a jeżeli fundusze masy na to pozwalają – inne zobowiązania masy, stosownie do posiadanych środków w masie upadłości. W przypadku braku zaspokojenia innych zobowiązań masy o których mowa w art. 230 ust. 2 PrUpad syndyk zaspokaja inne zobowiązania masy stosunkowo do wysokości każdej z nich w drodze podziału funduszów masy upadłości (art. 343 PrUpad) w kategorii pierwszej.

Wysokość i kolejność zaspokajania zobowiązań alimentacyjnych za okres po ogłoszeniu upadłości

Reklama

Zobowiązaniom o charakterze alimentacyjnym powstałym po dniu ogłoszenia upadłości ustawodawca nadał szczególną pozycję. Po zaspokojeniu przez syndyka kosztów postępowania, syndyk zaspokaja alimenty ciążące na upadłym, przypadające za czas po ogłoszeniu upadłości. Ustawodawca ograniczył ww. obowiązek syndyka kwotowo jak i czasowo. Przede wszystkim należy wskazać, iż syndyk zaspokaja alimenty w terminach ich płatności, do dnia sporządzenia ostatecznego planu podziału, każdorazowo dla każdego uprawnionego w kwocie nie wyższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę (art. 343 ust. 2 PrUpad).

Z powyższego wynika, iż pozostała część tych należności nie podlega zaspokojeniu z masy upadłości i może być regulowana bezpośrednio przez Upadłego z majątku nie wchodzącego w skład masy upadłości. W tym miejscu nasuwa się pytanie, co w sytuacji gdy masa upadłości nie dysponuje wystarczającymi środkami na pokrycie zobowiązań alimentacyjnych ww. zakresie. Należy wskazać, iż nie jest możliwym zaspokajanie ww. należności z środków jakie syndyk uzyska ze Skarbu Państwa. ,,W przypadku, gdy majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na pokrycie kosztów postępowania albo w masie upadłości brak jest płynnych funduszów na ich pokrycie, koszty te pokrywa tymczasowo Skarb Państwa” (art. 4917 PrUpad). Zobowiązania o charakterze alimentacyjnym nie są kosztami postępowania upadłościowego, zatem nie mogą zostać zaspokojone z środków Skarbu Państwa. Alimenty mogą być więc regulowane wyłącznie z środków uzyskanych z likwidacji masy upadłości czy też z wynagrodzenia Upadłego w kwocie podlegającej egzekucji.

Jaka część wynagrodzenia upadłego wchodzi do masy upadłości?

Odnosząc się w tym zakresie do części wynagrodzenia upadłego za pracę, która zgodnie z art. 62 PrUpad wchodzi w skład masy upadłości w przypadku, gdy upadły jest dłużnikiem alimentacyjnym, należy nadmienić, iż zgodnie z art. 87 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy (dalej jako: KP) w zw. z art. 871 § 1 pkt 1 KP w skład masy wchodzić będzie wynagrodzenie w wysokości 3/5 i to bez uwzględnienia kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę o którym mowa w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10.9.2019 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2020 r., Dz.U. 2019 poz. 1778. Ponadto do spraw w których wniosek o ogłoszenie upadłości wpłynął po 23.3.2020 r. należy mieć również na względzie treść art. 63 ust. 1a PrUpad ,,W przypadku ogłoszenia upadłości osoby fizycznej, na której utrzymaniu nie pozostają inne osoby, do masy upadłości nie wchodzi także część dochodu upadłego, która łącznie z dochodami wyłączonymi z masy upadłości na podstawie ust. 1 odpowiada kwocie stanowiącej 150% kwoty określonej w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2019 r. poz. 1507, 1622 i 1690)”.

Dodatkowe środki w przypadku sprzedaży nieruchomości

Reklama

W toku postępowania upadłościowego syndyk sporządza oddzielny plan podziału funduszów masy upadłości środków uzyskanych ze sprzedaży rzeczy lub praw zabezpieczonych rzeczowo (art. 348 ust. 1 PrUpad). ,,Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, wierzytelności zabezpieczone hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym, zastawem skarbowym i hipoteką morską, a także wygasające według przepisów ustawy prawa oraz skutki ujawnienia praw i roszczeń osobistych ciążące na nieruchomości, użytkowaniu wieczystym, spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu lub statku morskim wpisanym do rejestru okrętowego, podlegają zaspokojeniu z sumy uzyskanej z likwidacji obciążonego przedmiotu, pomniejszonej o koszty likwidacji tego przedmiotu oraz inne koszty postępowania upadłościowego w wysokości nieprzekraczającej dziesiątej części sumy uzyskanej z likwidacji, nie więcej jednak niż o taką część kosztów postępowania upadłościowego, która wynika ze stosunku wartości obciążonego przedmiotu do wartości całej masy upadłości” (art. 345 ust. 1 PrUpad).

Przepisem szczególnym do ww. regulacji jest art. 346 PrUpad, z którym związane jest kolejne uprzywilejowanie dla wierzycieli alimentacyjnych. Ustawodawca bowiem w art. 346 PrUpad postanowił, iż ,,W razie sprzedaży nieruchomości, prawa użytkowania wieczystego, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu lub statku morskiego wpisanego do rejestru okrętowego, przed zaspokojeniem wierzytelności zabezpieczonych hipoteką albo hipoteką morską oraz innych praw, w tym praw i roszczeń osobistych, które ciążyły na przedmiocie sprzedaży i które w wyniku sprzedaży wygasły, zaspokaja się należności alimentacyjne w zakresie wskazanym w art. 343 ust. 2 (...)”. Odrębnego planu podziału syndyk nie sporządza, jeżeli suma uzyskana ze sprzedaży nie wystarcza na zaspokojenie wierzytelności z tytułu alimentów, rent i wynagrodzeń za pracę, o których mowa w art. 343 ust. 1 PrUpad. Mając na uwadze powyższe w toku postępowania upadłościowego syndyk reguluje zobowiązania o charakterze alimentacyjnym bez ograniczenia wskazanego w art. 345 ust. 1 PrUpad, ale z ograniczeniem kwotowym i czasowym wskazanym w art. 343 ust. 2 PrUpad tj. do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę (wskazanego w kwocie brutto) dla każdego z uprawnionych oraz do czasu sporządzenia ostatecznego planu podziału funduszów masy upadłości.

Alimenty w uproszczonym postępowaniu konsumenckim

W praktyce mamy do czynienia z wieloma postępowania upadłościowymi, w szczególności konsumenckimi w których to syndyk nie sporządza ostatecznego planu podziału z uwagi na fakt, iż masa upadłości nie dysponuje wystarczającymi środkami do jego sporządzenia lub też są to postępowania które po dniu 23.4.2020 r. prowadzone są w trybie art. 4911 ust. 1 PrUpad tj. w tzw. trybie uproszczonym. W związku z powyższym pojawia się pytanie do kiedy syndyk ma dokonywać wypłaty zobowiązań alimentacyjnych. Ustawodawca nie odpowiada nam bezpośrednio do postanowione pytanie. W ocenie autora niniejszego artykułu taka wypłata powinna mieć miejsce do dnia uprawomocnienia się postanowienia w przedmiocie umorzenia zobowiązań czy też ustalenia planu spłat tj. do czasu zakończenia postępowania upadłościowego. Ponadto w przypadku postępowań prowadzonych w trybie 4911 ust. 1 PrUpad alimenty winny być regulowane do dnia wydania przez sąd postanowienia o umorzeniu zobowiązań/warunkowym umorzeniu zobowiązań czy też ustaleniu planu spłat, a także odmowie ustalenia planu spłat o którym mowa w art. 49114a ust. 1 PrUpad

Czy syndyk może kwestionować wysokość alimentów?

Nie należy tracić z pola widzenia, iż na mocy nowelizacji ustawy Prawo upadłościowe, syndyk nabył legitymację do wystąpienia z powództwem o zmianę orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego, a obciążającego Upadłego. Zgodnie bowiem z art. 144 ust. 4 PrUpad ,,Syndyk może żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego”. Jest to istotna zmiana w odniesieniu do poprzednich regulacji, które kwalifikowały postępowania w sprawach o należne od upadłego alimenty jako postępowania bez udziału syndyka. Przyznanie syndykowi dodatkowego uprawnienia pozwoli na wzruszenie prawomocnych orzeczeń, ale i umów, które w wielu przypadkach bywają nieadekwatne do uzasadnionych potrzeb uprawnionego, a tym samym skutkują pozorną niemożliwością realizacji przez upadłego planu spłat.

Anna Łukasiewicz
Aplikant adwokacki

Wspólnicy. Malecha Krzemiński Noga Kancelaria prawnicza sp. j.

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    14 cze 2021
    Zakres dat:

    Kara pozbawienia wolności nie tylko w zakładzie karnym

    Osoby, które zostały skazane na karę pozbawienia wolności, mają do wyboru dwie instytucje prawne, które dają im możliwość odbycia tej kary poza zakładem karnym.

    Gdzie zrealizowano najwięcej bonów turystycznych? [AUDIO]

    W województwie mazowieckim aktywowano ponad 241 tys. bonów turystycznych i dokonano płatności na kwotę przeszło 65 mln zł. To najwięcej w Polsce.

    Abonament RTV w 2022 r. - stawki

    Stawki opłat za abonament RTV w 2022 r. nie ulegną zmianie. Tak wynika z nowego rozporządzenia KRRiT.

    Unieważnienie małżeństwa z powodu choroby psychicznej

    Unieważnienie małżeństwa to instytucja uregulowana w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, polegająca na unieważnieniu ślubu cywilnego.

    Wzrosła liczba dzieci zmuszonych do pracy [RAPORT]

    Liczba dzieci zmuszonych do pracy wzrosła po raz pierwszy od dwóch dekad. Tak wynika z raportu opublikowanego przez UNICEF i Międzynarodową Organizację Pracy.

    Jakie obostrzenia na wakacje 2021 r.?

    Jakie obostrzenia przewidziano na wakacje w 2021 r. Co z hotelami i obiektami kultury?

    Lato 2021 – ubezpieczenie dzieci

    Lato 2021 – ubezpieczenie dzieci. Po przedłużonym lockdownie i związanych z pandemią obostrzeniach zbliżające się lato 2021 jest jednym z najbardziej wyczekiwanych okresów od kilku lat. Mimo że w ubiegłym roku zmuszeni byliśmy zmienić wiele wakacyjnych planów podróży (według badań CBOS zrobiła to ponad jedna trzecia z nas[1]), część rodaków wybrała się na wypoczynek – w kraju lub za granicą. Spora część z nas urlop planuje również w nadchodzących miesiącach. Czy jesteśmy teraz skłonni bardziej zadbać o swoje bezpieczeństwo podczas wyjazdów i jakie mamy w tym zakresie priorytety?

    Alimenty, kredyty, koszty sądowe - jakie długi w 2021 r.?

    Wartość nieopłaconych w terminie bieżących rachunków, alimentów czy kosztów sądowych oraz rat kredytów po I kwartale 2021 r. wynosi prawie 80 mld zł.

    Dr Anna Stasiak-Apelska: Hejt jest wszechobecny

    „Hejtowanie w Internecie ma negatywne i poważne konsekwencje dla obydwu stron” – przekonuje dr Anna Stasiak-Apelska – radca prawny.

    Bon turystyczny dla emerytów i rencistów w 2021 r.?

    Bon turystyczny dla emerytów i rencistów od września 2021 r. - to zmiany, które poparła senacka komisja ustawodawcza.

    Senat za zasiłkiem pogrzebowym dla nowej grupy uprawnionych

    Zasiłek pogrzebowy miałby przysługiwać nowej grupie uprawnionych. Senackie komisje poparły projekt, zakładający wsparcie rodziców dziecka martwo urodzonego, którego płci nie da się ustalić..

    Pracownik zagraniczny w dobie pandemii [BADANIE]

    Pracownik zagraniczny w dobie pandemii - badanie wykazało, że cudzoziemcy chętnie przedłużają pobyt i pracę w Polsce na czas pandemii. Pojawia się jednak pytanie - co potem?

    Czy konsumenci rozróżniają oryginalne i podrobione towary?

    Konsumenci nadal mają trudności z rozróżnieniem towarów oryginalnych i podrobionych. Na problem zwraca uwagę Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej.

    Prawnik do porodu? Pomocy szukamy nie tylko przy rozwodzie

    Prawnik do porodu czy mediator to coraz częstsze oczekiwania osób szukających pomocy prawnej. Prawnicy rodzinni zajmują się już nie tylko rozwodami czy alimentami.

    Świadczenia rodzinne bez zmian przynajmniej do 2024 r.?

    Świadczenia rodzinne zostaną utrzymane na dotychczasowym poziomie. Dotyczy to zarówno kryteriów, jak i kwot. Tak wynika z propozycji Rady Ministrów.

    Kiedy jest Dzień Ojca w 2021 r.?

    Dzień Ojca w Polsce będziemy obchodzić 23 czerwca 2021 r. To dobry moment na poznanie praw taty w pracy.

    Świadczenie wyrównawcze - zmiany od czerwca 2021 r. [AUDIO]

    Świadczenie wyrównawcze od 1 czerwca 2021 r. przysługuje również wtedy, gdy działacz opozycji komunistycznej ma przyznaną rentę rodzinną.

    Kiedy dziecko może jechać z przodu i kiedy bez fotelika?

    Jak do jazdy dzieci w przodzie oraz do jazdy bez fotelika odnosi się prawo o ruchu drogowym? Oto aktualne zasady.

    Czy procesy o alimenty mogą toczyć się w trybie uproszczonym?

    Czy procesy o alimenty mogą toczyć się w trybie uproszczonym? Na to pytanie odpowie Sąd Najwyższy.

    Obostrzenia od 6 czerwca 2021 r.

    Obostrzenia od 6 czerwca 2021 r. zostały w określonych przypadkach złagodzone. Co zmieniło nowe rozporządzenie?

    Mecenas Pruszyńska: Rolą mediacji jest wygaszanie konfliktu

    „Mediacje sprawdzają się zarówno w prawie gospodarczym, jak i cywilnym” – przekonuje radca prawny Iwona Pruszyńska.

    Alimenty natychmiastowe a dłużnicy alimentacyjni

    Alimenty natychmiastowe to rozwiązanie zaproponowane przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Czy po wprowadzeniu przepisów zaległości dłużników wzrosną?

    Obostrzenia czerwiec 2021

    Obostrzenia na czerwiec 2021 r. przedstawił podczas konferencji prasowej minister zdrowia Adam Niedzielski. Co z weselami?

    Rekrutacja przez sztuczną inteligencję oczami kandydatów [BADANIE]

    Rekrutacja z wykorzystaniem sztucznej inteligencji? Dla większości kandydatów nie stanowiłoby to problemu. Tak wynika z badania przeprowadzonego przez Pracuj.pl.

    Jak założyć Internetowe Konto Pacjenta?

    Jak założyć Internetowe Konto Pacjenta dla siebie i dla dziecka? Co daje posiadanie takiego konta?