REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Opieka naprzemienna – wszystko co warto o niej wiedzieć

Wioleta Matela-Marszałek
Autorka licznych publikacji o tematyce prawnej
W Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym nie ma obecnie definicji opieki naprzemiennej. /Fot. Shutterstock
W Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym nie ma obecnie definicji opieki naprzemiennej. /Fot. Shutterstock
shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Czym jest opieka naprzemienna? W jaki sposób można ją ustalić? Jak wpływa na alimenty i inne świadczenia? Prezentujemy najważniejsze informacje dotyczące opieki naprzemiennej, porady oraz orzecznictwo.

Opieka naprzemienna - definicja

W Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym nie ma obecnie definicji opieki naprzemiennej. Wprawdzie do opieki naprzemiennej odwołują się przepisy innych ustaw m.in. ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci czy ustawy o świadczeniach rodzinnych, jednak wprost tej instytucji nie definiują.

REKLAMA

Pomimo braku definicji opieki naprzemiennej w praktyce nie ma przeszkód do jej stosowania. Przyjmuje się, iż orzekanie o opiece naprzemiennej jest możliwe na podstawie art. 58 i 107 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Polecamy: Seria 5 książek. Poznaj swoje prawa!

Czym jest zatem jest opieka naprzemienna?

Opieka naprzemienna polega na sprawowaniu przez rodziców opieki nad dzieckiem naprzemiennie w porównywalnych okresach. W praktyce zatem dziecko może przebywać na zmianę u każdego z rodziców na przykład dwa tygodnie u mamy, a dwa kolejne – u taty.

O tym czy opieka naprzemienna może znaleźć zastosowanie w konkretnej sytuacji decyduje dobro dziecka.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Warto pamiętać, iż z przyczyn praktycznych nie w każdym przypadku opieka naprzemienna może być sprawowana. Trzeba bowiem pamiętać o takich aspektach jak wiek dziecka czy konieczność dojazdów do szkoły.

Opieka naprzemienna a władza rodzicielska

Chociaż opieka naprzemienna często kojarzy się rodzicom z kontaktami z dzieckiem, tak naprawdę jest jednym ze sposobów wykonywania władzy rodzicielskiej. Aby sprawowanie opieki naprzemiennej było możliwe, obydwojgu rodzicom powinna przysługiwać pełnia władzy rodzicielskiej.

Nie zawsze jednak rodzice, którym przysługuje pełna władza rodzicielska sprawują nad dzieckiem opiekę naprzemienną.

Opieka naprzemienna – wady i zalety

Nie ma idealnego rozwiązania dotyczącego sprawowania opieki nad dzieckiem po rozwodzie, dlatego również w przypadku opieki naprzemiennej wymienia się zarówno wady, jak i zalety tej instytucji.

REKLAMA

Dr n. hum. Ewa Milewska specjalista psycholog kliniczny do zalet zalicza m.in. indywidualny i bardziej swobodny kontakt z każdym rodzicem, możliwość kontaktu z dziadkami i innymi członkami rodziny każdego z rodziców. Zdaniem autorki „poczucie bezpieczeństwa stwarza rodzic swoim postępowaniem, a nie miejsce” (Dr n. hum. Ewa Milewska, Kancelaria Senatu Biuro Analiz, Dokumentacji i Korespondencji, Ocena wpływu opieki naprzemiennej na małoletnie dzieci i ich relacje z rodzicami, OE – 263 Listopad 2017).

Do wad często zaliczane są zwiększone wydatki związane z urządzeniem dziecku dwóch miejsc zamieszkania. Podnosi się też, iż szczególnej uwagi wymaga naprzemienna opieka rodzicielska w przypadku przemocy w rodzinie. Jest to jedna z kluczowych kwestii dla zachowania praw dziecka po rozpadzie związku rodziców według uczestników czwartej międzynarodowej konferencji nt. naprzemiennej opieki rodzicielskiej, która odbyła się w Palais de l'Europe w Strasburgu we Francji w dniach 22 - 23 listopada 2018 r.

Jak ustalić opiekę naprzemienną?

Przede wszystkim istotne jest tu współdziałanie rodziców. Sprawowanie opieki naprzemiennej może być mocno utrudnione, gdy rodzice są ze sobą skonfliktowani, nie potrafią się ze sobą porozumieć co do poszczególnych kwestii dotyczących opieki nad wspólnym dzieckiem.

Dobrym rozwiązaniem jest sporządzenie rodzicielskiego planu wychowawczego. W takim porozumieniu można wypunktować poszczególne ustalenia rodziców dotyczące władzy rodzicielskiej czy kontaktów z dzieckiem. Plan powinien mieć formę pisemną. Im więcej aspektów zostanie w nim zawartych, tym łatwiej w przyszłości uniknąć nieporozumień. Często plan jest efektem mediacji.

Opieka naprzemienna bez porozumienia – czy to możliwe?

REKLAMA

W braku porozumienia o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie rozstrzyga sąd. Uwzględnia przy tym prawo dziecka do wychowywania przez oboje rodziców. Jeżeli dobro dziecka za tym przemawia, sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia.

Jeżeli zatem rodzice nie przedstawią pisemnego porozumienia, to o sposobie władzy rodzicielskiej zdecyduje sąd. Formalnie nie ma przeszkód, by orzekł on o opiece naprzemiennej, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia. Należy pamiętać, iż każdy przypadek jest inny i zawsze oceniany indywidualnie.

Opieka naprzemienna bez zgody rodzica

Z tego powodu również brak zgody jednego z rodziców nie stanowi formalnie przeszkody do orzeczenia opieki naprzemiennej, jednak takie sytuacje nie są częste.

Opieka naprzemienna a alimenty (orzecznictwo)

Zakres obowiązku alimentacyjnego zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego (dziecka) oraz od majątkowych i zarobkowych możliwości zobowiązanego (rodzica). Poza tym wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie lub o wychowanie uprawnionego. W takim wypadku świadczenie alimentacyjne pozostałych zobowiązanych polega na pokrywaniu w całości lub w części kosztów utrzymania lub wychowania uprawnionego.

Decyzja o opiece naprzemiennej nad dzieckiem nie pozostaje zatem bez wpływu na kwestię alimentów.

„Wobec uznania, że dochody rodziców powódki są porównywalne, przy założeniu, że do dochodu pozwanego nie wlicza się zasiłku pielęgnacyjnego, jak również zakładając, że przedstawicielka ustawowa i pozwany sprawują opiekę nad dzieckiem w podobnych bądź zbliżonych okresach czasowych, wobec czego ich osobiste starania o utrzymanie i wychowanie córki są porównywalne, zasadnym jest podzielenie między rodziców kosztów utrzymania córki w częściach równych” – tak uznał Sąd Okręgowy w Łodzi w wyroku z dnia 24 października 2014 r. (sygn. XII Ca 236/14).

Może się jednak zdarzyć, iż dochody rodziców są zróżnicowane. W takiej sytuacji pomimo opieki naprzemiennej nie sposób obciążać rodziców kosztami utrzymania dziecka w jednakowej wysokości. Podkreślił to m.in. Sąd Okręgowy we Wrocławiu w wyroku z dnia 15 stycznia 2014 r. (sygn. XIII Ca 486/13).

„Jeżeli podczas pobytu małoletniego u ojca potrzeby dziecka są zaspokajane na bardzo wysokim poziomie (np. wakacje), to przy zredukowaniu alimentów zgodnie z żądaniem pozwu, w okresie pobytu u matki małoletni miałby zaspokajane niezbędne potrzeby na poziomie minimalnym. Powyższe pozostaje w sprzeczności zarówno z dobrem małoletniego jak i z zasadą równej stopy życiowej, zgodnie z którą potrzeby dziecka winny być zaspokajane na poziomie adekwatnym do tego, na którym następuje realizacja potrzeb jego rodziców” – uznał sąd.

Opieka naprzemienna a 500 plus

Jeżeli dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego.

Podobnie jest w przypadku świadczenia dobry start.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (j. t. Dz. U. z 2020 r., poz. 1359)

Polecamy serwis: Dziecko i prawo

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/15
    Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
    od 1 stycznia i od 1 lipca
    od 1 stycznia i od 1 czerwca
    od 1 lutego i od 1 lipca
    Następne
    Prawo
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Bezpłatne przeszkolenie wojskowe dla młodych. Kosiniak-Kamysz "zapraszam młodych po szkole ponadpodstawowej na miesiąc szkolenia". Za czas spędzony w koszarach będzie uposażenie

    Razem ze Sztabem Generalnym przygotowywany jest program przeszkolenia wojskowego dla młodych, którzy ukończyli szkoły średnie. Zgodnie z zapowiedzią szkolenie trwałoby miesiąc i przygotowywałoby do aktywnej rezerwy - poinformował Wicepremier, szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz.

    Na słoiku miodu obowiązkowo informacja o kraju pochodzenia. Nowe przepisy od 18 kwietnia 2024 r.

    Za trzy dni w życie wchodzą przepisy, które zobowiązują polskich producentów i sprzedawców miodu do podawania na opakowaniach kraju lub krajów, w których surowiec został zebrany. Z etykiet znikną dotychczasowe ogólne określenia o pochodzeniu z obszaru UE lub spoza niego. Polska Izba Miodu podkreśla, że nowe przepisy są korzystne dla konsumentów.

    Co każdy zdający powinien mieć na egzaminie ósmoklasisty w 2024 r.

    Centralna Komisja Egzaminacyjna poinformowała co można mieć ze sobą na egzaminie ósmoklasisty i egzaminie maturalnym w 2024 r.

    Wzór: Wniosek rodziców o zwolnienie ucznia z obowiązku przystąpienia do egzaminu ósmoklasisty w 2024 r.

    Publikujemy Wniosek rodziców o zwolnienie ucznia z obowiązku przystąpienia do egzaminu ósmoklasisty. Wzór wniosku aktualny na 2024 r. 

    REKLAMA

    Warunki techniczne budynków 2024 – nowe przepisy od 1 sierpnia. Przegrody między balkonami, place zabaw, tereny zielone, stanowiska postojowe, pomieszczenia dla rowerów, wózków i inne zmiany

    W dniu 1 sierpnia 2024 r. wejdzie w życie nowelizacja rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Co się zmieni w porównaniu do obecnego stanu prawnego?

    Podnoszenie kwalifikacji/przekwalifikowanie pracowników? Są na to środki! Wnioski będzie można składać od 6 maja 2024 r. do 5 czerwca 2024 r.

    Podnoszenie kwalifikacji/przekwalifikowanie pracowników? Są na to środki! Wnioski będzie można składać od 6 maja 2024 r. do 5 czerwca 2024 r. Pieniądze dla jednej z branż: hotelarstwo, gastronomia, turystyka, kultura.

    Zmiany w specustawie mieszkaniowej, miejsca parkingowe bez centralnego planowania. Jest projekt ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa

    Jak poinformowało Ministerstwo Rozwoju i Technologii projekt nowelizacji ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa trafił do uzgodnień międzyresortowych i konsultacji publicznych. To pierwszy etap rewolucyjnych zmian w sektorze wsparcia społecznego i komunalnego budownictwa mieszkaniowego. Już w tym roku limit finansowania z budżetu zwiększy się z 1 do 5 mld zł.

    Złóż wniosek o 800 plus do 30 kwietnia 2024 r.

    Wniosek o 800 plus złożony do 30 kwietnia 2024 r. gwarantuje wypłatę świadczenia w każdym miesiącu bez opóźnień. Złóż wniosek do końca kwietnia, jeśli chcesz zachować ciągłość wypłaty 800 plus. Sprawdź, co się stanie w przypadku złożenia wniosku po terminie 30 kwietnia.

    REKLAMA

    500 zł, już od pierwszego dziecka, nie od drugiego jak do tej pory w ramach Rodzinnego Kapitału Opiekuńczego. Zmiany planowane od 1 października 2024 r.

    500 zł, już od pierwszego dziecka, nie od drugiego jak do tej pory w ramach Rodzinnego Kapitału Opiekuńczego. Zmiany planowane od 1 października 2024 r. Sprawdź szczegóły. 

    Dofinansowanie wymiany okien. Tak działa Program Rewitalizacji Akustycznej. Dostaniesz pieniądze, ale sam zapłacisz podatek.

    Właściciele nieruchomości mogą otrzymać dofinansowanie poprawy izolacyjności akustycznej przegród budowlanych nieruchomości mieszkalnych. Trzeba spełniać określone warunki.

    REKLAMA