Kategorie

Kryteria wydania decyzji administracyjnej

Karolina Muzyczka
Doktor nauk prawnych; adiunkt w Kolegium Jagiellońskim - Toruńskiej Szkole Wyższej w Toruniu; ekspert w dziedzinach: postępowanie administracyjne, sądowoadministracyjne, egzekucyjne postępowanie administracyjne
Organ na podstawie faktów ustalonych w trybie procesowym ustosunkowuje się do przedmiotu postępowania w sprawie indywidualnej i podejmuje decyzję stosowania prawa./Fot. Shutterstock
shutterstock
Decyzja administracyjna stanowi instytucję prawną. W przepisach prawa materialnego może ona występować pod różnymi nazwami, np. zezwolenia, pozwolenia, zgody koncesji. Nazwa użyta w przepisach nie jest istotna przy kwalifikowaniu danego aktu jako podanego rygorom procesowym ustanowionym w Kodeksie postępowania administracyjnego. Jakie zatem kryteria przewidują przepisy dla wydania decyzji administracyjnej?

Przesłanki wydania decyzji administracyjnej

Organ na podstawie faktów ustalonych w trybie procesowym ustosunkowuje się do przedmiotu postępowania w sprawie indywidualnej i podejmuje decyzję stosowania prawa. Decyzja stosowania prawa obejmuje stosowanie prawa materialnego oraz procesowego, a także w pewnym zakresie przez przepisy prawa ustrojowego i wobec tego można stwierdzić, że jako forma wykonania orzecznictwa administracyjnego, decyzja administracyjna stanowi instytucję prawną. Decyzja jest określoną czynnością procesową, bo musi istnieć w postępowaniu administracyjnym, a wywiera skutki w sferze prawa materialnego, powodując przekształcenie tego, co było interesem prawnym lub obowiązkiem prawnym. W tej kwestii Naczelny Sąd Administracyjny wyroku z dnia 17 grudnia 1985 r. stwierdził, że „organ legitymuje przepis prawa materialnego, a nie sam przepis art. 104 k.p.a. dotyczy decyzji, jako czynności procesowej. Przepisy ustrojowe stanowią o tym, czy funkcje orzecznictwa sprawuje organ jednoosobowy czy kolegialny i jak usytuowany w administracji publicznej, a to wpływa na procedurę podejmowania decyzji i niektóre przesłanki jej ważności” (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 1985 r., sygn. akt III SA 988/85; ONSA 1985, z 2, poz. 38). Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 czerwca 1959 r. stwierdził, że „Nadal aktualne będą przesłanki ważności decyzji administracyjnej podjętej w formie uchwały organu kolegialnego”(Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 1959 r., sygn. akt. I CR 211/59). Decyzja stosowania prawa jest normą jednostkową i konkretną, której treść wyraża się w ustaleniu konsekwencji prawnych stanu faktycznego albo stwierdzeniu lub stworzeniu pozycji prawnej adresata decyzji (Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 1959 r., sygn. akt. I CR 211/59).

Reklama

W przepisach prawa materialnego decyzja administracyjna może występować pod różnymi nazwami, np. zezwolenia, pozwolenia, zgody koncesji. Nazwa użyta w przepisach nie jest istotna przy kwalifikowaniu danego aktu jako podanego rygorom procesowym ustanowionym w k.p.a.

W niektórych przypadkach tylko z samej treści przepisów materialnych wynika, że organ administrujący jest powołany do podjęcia rozstrzygnięcia będącego decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów k.p.a., a więc takiego które powinno spełniać wszystkie wymagania formalne wynikające z tych przepisów.

Polecamy: Monitor Prawa Budowlanego i Nieruchomości - wydanie cyfrowe

Elementy decyzji administracyjnej

Uzasadnienie decyzji ma podobne elementy jak orzeczenie w postępowaniu cywilnym.

Reklama

W art. 107 § 1 k.p.a. są zawarte elementy, jakie powinna zawierać w swej treści decyzja, są to: oznaczenie organu administracji, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji, a ponadto powinna posiadać pouczenie, co do formy wystąpienia na drogę sądową, jeżeli w sprawie taka możliwość istnieje.

Każdy z wymienionych powyżej elementów ma znaczenie w ocenie prawidłowości decyzji pod względem proceduralnym i materialnoprawnym. Niezachowanie wymagań formalnych nie pozbawia rozstrzygnięcia sprawy charakteru decyzji, jeżeli jest w nim, co najmniej oznaczenie organu administracji, będąc decyzją wadliwą, to może być poddana kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego i wywołać skutki materialno prawne.

Podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby wydającej decyzję pozwala zorientować się czy decyzja podpisała osoba, która powinna się wyłączyć z postępowania albo, która miała być wyłączona, względnie, czy za organ decyzję podpisała osoba, która w dniu wydania decyzji nie pełniła już funkcji organu. Element ten w zawartej decyzji pozwala ustalić czy osoba podpisująca jest pracownikiem upoważnionym do wydawania decyzji w imieniu organu, czy też tylko do wydawania zaświadczeń względnie załatwiania innych spraw (art. 268a k.p.a.). Na podstawie tych elementów można ustalić właściwość organu oraz stan prawny obowiązujący w dacie orzekania, umocowanie do podejmowania decyzji.

Powołanie podstawy prawnej umożliwia dokonanie kontroli czy jest to przepis powszechnie obowiązujący, ponieważ tylko taki daje podstawę do wydania decyzji, co od początku było uznawane w orzecznictwie za zasadę kardynalną (B. Adamiak, J. Borkowski, Polskie postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, PWN Warszawa 1992, s. 170).

Uzasadnienie faktyczne i prawne, którego treść odpowiada wymaganiom przepisu art. 107 § 3 k.p.a., ujawniając motywy decyzji, stanowi integralną część decyzji i w związku z tym samo uzasadnienie może być przedmiotem skargi. Wadliwość uzasadnienia decyzji jest jedną z podstawowych przyczyn uchylenia decyzji administracyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny, zwłaszcza, gdy nie ujawniają one motywów, którymi kierował się organ wydający decyzję.

Organ administracji publicznej może wydać decyzję z klauzulą rygoru natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony (art. 108 § 1 k.p.a.).

Pouczenie dotyczące środków zaskarżenia wskazuje na charakter decyzji w toku instancji, a więc nie służy tylko jako informacja dla stron.

Te same elementy powinna zawierać decyzja częściowa.

Uzasadnienie stanowi element składowy decyzji i tylko na podstawie przepisów wprost to przywidujących, a interpretowanych ścieśniająco jako wyjątki, można pominąć je w decyzji. Wyjątkowe przypadki wymienione są w art. 107 § 4 i 5 K.p.a. Decyzja administracyjna może być wydana bez zawierającego uzasadnienia, gdy w pierwszej instancji w całości uwzględniono żądanie strony (art. 107 § 4 K.p.a.). W myśl art. 107 § 5 K.p.a. można zaniechać uzasadnienia lub je ograniczyć na podstawie przepisów odrębnych, które były wydane przed wejściem w życie noweli z 1980 r. i ze względu na bezpieczeństwo państwa lub porządek publiczny (B. Adamiak, J. Borkowski, op. cit., s. 170-171).

Forma doręczenie decyzji administracyjnej stronom w indywidualnym postępowaniu administracyjnym

W myśl art. 109 związku z art. 14 § 2 i art. 67 § 2 pkt. 5 k.p.a. doręczenie stronom decyzji na piśmie jest zasadą, a wyjątkiem jest ogłoszenie decyzji ustnie z utrwaleniem jej w protokole.

Wzruszenie decyzji administracyjnej

Od daty doręczenia lub ogłoszenia decyzja staje się aktem zewnętrznym, który wiąże wydający ją organ i strony (art. 110 k.p.a.), od tej chwili każda postać wzruszenia decyzji wymaga zachowania przewidzianej w k.p.a. procedury. Ujawnione zaś uchybienia formy mogą być usuwane w trybie rektyfikacji decyzji przewidzianym w art. 111-113 k.p.a. Wyjątki od zasady związania dotyczą zarówno decyzji nieostatecznych, jak i ostatecznych. W przypadku decyzji ostatecznej, organ, który ją wydał może ją uchylić lub zmienić w następujących przypadkach:

  1. Jeżeli odwołanie wniosły wszystkie strony, a organ, który wydał decyzję, uzna, że odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie (art. 132 k.p.a.),
  2. Jeżeli z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją przez ministra (organ równorzędny w postępowaniu w postępowaniu) zwróci się strona w trybie przewidzianym dla odwołania (art. 127 § 3 k.p.a.).

Minister (organ równorzędny w postępowaniu) i samorządowe kolegium odwoławcze mogą wznowić postępowanie i uchylić własną decyzję lub stwierdzić jej nie ważność, jeżeli zachodzą przesłanki wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji. Własną decyzję ostateczną organ może uchylić lub zmienić albo stwierdzić jej nieważność w następujących przypadkach:

  1. Kiedy na mocy decyzji ostatecznej strona nie nabyła prawa, a przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes stron (art. 154 k.p.a.),
  2. Kiedy strona, która na mocy decyzji ostatecznej nabyła prawo, zgadza się na jej uchylenie lub zmianę, a przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony (art. 155 k.p.a.),
  3. Kiedy decyzję ostateczną wydał minister (organ równorzędny w postępowaniu) lub samorządowe kolegium odwoławcze, a zachodzą przesłanki wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 k.p.a.).

Minister (organ równorzędny w postępowaniu) może zmienić lub uchylić decyzję ostateczną, jeżeli w inny sposób nie można usunąć stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo zapobiec poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów państwa (E. Bojanowski, J. Lang, Postępowanie administracyjne. Zarys wykładu, Wydawnictwo Prawnicze PWN Warszawa 2001, s. 55).

W myśl art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Strona wnosi odwołanie od decyzji do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję (art. 129 § 1 k.p.a.). Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia, a gdy została ogłoszona ustnie, od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 k.p.a.). Przepisy szczególne mogą przewidywać inne terminy do wniesienia odwołania. Od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona nie zadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji (127 § 3 k.p.a.)

Bibliografia;

  1. B. Adamiak, J. Borkowski, Polskie postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, PWN Warszawa 1992, s. 170;
  2. Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r., t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1298.
  3. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 1985 r., sygn. akt III SA 988/85; ONSA 1985, z 2, poz. 38;
  4. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 1959 r., sygn. akt. I CR 211/59.

Polecamy serwis: Postępowanie administracyjne

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    6 maja 2021
    Zakres dat:

    Bezpieczne hasło - czyli jakie?

    Bezpieczne hasło jest pierwszą linią obrony przed cyberprzestępcami. Jak skutecznie tworzyć hasło i nie dać się hakerom?

    Szczepienia w zakładach karnych - projekt

    Szczepienia w zakładach karnych zakłada projekt rozporządzenia, który przygotowało Ministerstwo Zdrowia. To nie jedyne miejsce, o które zostanie rozszerzony katalog miejsc, w których będą wykonywane szczepienia.

    SMS-y z pytaniem o alimenty nękaniem? SN uchylił wyrok

    SMS-y z pytaniem o alimenty zostały przez męża uznane za nękanie. Zdaniem Sądu Najwyższego nie można bez wątpliwości uznać, iż doszło do popełnienia występku.

    Zadłużeni emeryci. Co mogą zrobić w ciężkiej sytuacji finansowej?

    Emeryci znajdują się w coraz gorszych sytuacjach finansowych. Według danych Krajowego Rejestru Długów, zadłużonych w tej grupie przybywa.

    Po roku większa liczba bezrobotnych – porównanie [TABELA]

    Liczba bezrobotnych w Polsce w 2021 r. wzrosła w porównaniu do roku ubiegłego. Jak wygląda porównanie w poszczególnych województwach?

    Z jakich wydatków zrezygnują konsumenci w II kwartale 2021 r.?

    Wydatki zakupowe planuje ograniczyć 40% Polaków. Z deklaracji konsumentów wynika, że głównym powodem ograniczeń są rosnące ceny.

    Rejestracja na szczepienie COVID - 4 sposoby

    Rejestracja na szczepienie COVID może odbyć się na 4 sposoby - infolinia, online, SMS i kontakt z konkretnym punktem szczepień. Jak zapisać się na szczepienie?

    Od osób starszych łatwiej wyłudzić dane osobowe

    Osoby po 45. roku życia są bardziej podatne na wyłudzenie danych osobowych. Tak wynika z raportu przeprowadzonego pod patronatem UODO.

    Karta EKUZ z dłuższym terminem ważności

    Karta EKUZ ma dłuższy termin ważności. Nowe zasady obowiązują od 28 kwietnia 2021 r. Co się zmieniło?

    Fałszywe e-sklepy w pandemii częstym problemem

    Na fałszywy e-sklep w pandemii nietrudno się natknąć. Czy potrafimy je rozpoznawać?

    Jak nocować w lesie w 2021 r.?

    Jak nocować w lesie? Od 1 maja 2021 r. można wybrać jedno z ponad czterystu nadleśnictw, realizujących program „Zanocuj w lesie”.

    Skrócenie izolacji dla chorych z COVID-19 – projekt zmian

    Skrócenie izolacji dla chorych z COVID-19 zakłada aktualnie rozpatrywany projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia. Co to może oznaczać dla pacjentów?

    Wyrok TSUE w sprawie kredytów frankowych

    TSUE wydał wyrok w sprawie kredytów we frankach szwajcarskich. Jakie stanowisko zajął trybunał?

    Majówka - czego unikać? [ranking szkód]

    Majówka wyróżnia się większą ilością zgłaszanych szkód. Co może się przytrafić podczas długiego weekendu?

    Na co emeryci wydadzą trzynastki?

    Z danych GUS wynika, że comiesięczne wydatki emeryta pochłaniają średnio ¾ dochodów. Na co warto przeznaczyć trzynastą emeryturę, by zadbać o swoje bezpieczeństwo finansowe?

    Zasady kwarantanny granicznej po majówce

    Zasady kwarantanny granicznej po majówce nie zmienią się . Nadal obejmowani nią będą wszyscy przekraczający granicę Polski - przybywający zarówno z państw Strefy Schengen, jak i pozostałych.

    Spis powszechny – loteria

    Spis powszechny i loteria? To możliwe w przypadku samospisu. Podpowiadamy co i jak można wygrać.

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnych - co się zmieni?

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnych ma być łatwiejsze do uzyskania. Czy nowe przepisy rozwieją dotychczasowe wątpliwości?

    Obostrzenia maj 2021

    Obostrzenia na maj 2021 r. zostały przedstawione podczas środowej konferencji prasowej. Które branże zostaną otwarte?

    Problematyka żołnierza OT na gruncie Kodeksu karnego

    Czy żołnierze OT są funkcjonariuszami publicznymi w rozumieniu ustawy karnej? Co ze szczególną ochroną przewidzianą dla służb mundurowych?

    Przetwarzanie danych biometrycznych w dowodach osobistych

    Kwestie przetwarzania danych biometrycznych w nowych dowodach osobistych ureguluje rozporządzenie Ministra Cyfryzacji, które zostało skierowane do opiniowania.

    Opłaty za wstęp do parków narodowych

    Opłaty za wstęp do parków narodowych nie muszą uiszczać określone grupy osób. Komu przysługuje bilet ulgowy?

    Minimalna emerytura nie dla każdego

    Minimalna emerytura dla każdego bez względu na posiadany okres składkowy? Obecnie ministerstwo rodziny nie pracuje nad takimi rozwiązaniem.

    Ograniczenia w działalności hoteli a obowiązki likwidacyjne

    Ograniczenia w działalności hoteli mogą utrudnić ubezpieczycielom wykonywanie obowiązków likwidacyjnych. Dlaczego?

    Pozostałe wypłaty trzynastek przed majówką [AUDIO]

    Pozostałe do wypłaty trzynastki seniorzy otrzymają jeszcze przed majówką. Chodzi o trzynastki pobierane z zasiłkami i świadczeniami przedemerytalnymi.