Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej - na czym polega

Jacek Zalewski
Jacek Zalewski
Wolontariusz w fundacji zajmującej się świadczeniem pomocy prawnej, student V roku prawa
Na czym polega wspólność majątkowa małżeńska?
Na czym polega wspólność majątkowa małżeńska?
Zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, (zw. dalej KRO) z mocy ustawy powstaje między małżonkami ustrój wspólności majątkowej, oczywiście jeżeli wcześniej małżonkowie nie zawarli umowy majątkowej małżeńskiej.

Zatem ustrój wspólności majątkowej na gruncie polskiego KRO występuje pod dwoma postaciami wspólności majątkowej; ustroju ustawowego, lub umownego. Wspólność ustawowa nie jest konstrukcją jednolitą gdyż w ramach niej istnieją trzy masy majątkowe; majątek wspólny, majątek osobisty żony, oraz majątek osobisty męża. Poniższy artykuł pozwoli przybliżyć konstrukcję majątku wspólnego małżonków.

1. Powstanie wspólności majątkowej małżeńskiej

Należy wspomnieć, iż ustawowy ustrój majątkowy małżeński jest wspólnością łączną, wyjaśniając pokrótce oznacza to, że udział małżonków we wspólnym majątku nie jest wyrażony ułamkiem (np. ½ udziału we wspólnym majątku dla każdego z małżonków). Udziały małżonków zostają wyrażone ułamkiem dopiero po ustaniu tego typu wspólności łącznej (np. na skutek separacji).

Ustawowy ustrój wspólności majątkowej powstaje z mocy ustawy z chwilą zawarcia małżeństwa, ustawodawca wskazuje jednak, sytuacje gdy, pomimo wejścia w związek małżeński wspólność nie powstaje. Staje się tak gdy jeden z małżonków w tym czasie był ubezwłasnowolniony, lub ogłoszono jego upadłość. Ustawodawca przesądza, iż w przypadku zaistnienia przesłanek do ubezwłasnowolnienia, nie wystarczy sam stan faktyczny uzasadniający zastosowanie tej konstrukcji prawnej, lecz stan ten musi zostać potwierdzony sądownie.

Kodeks rodzinny i opiekuńczy wskazuje, iż ustrój wspólności ustawowej małżeńskiej powstaje po uchyleniu przez sąd ubezwłasnowolnienia , w przypadku zniesienia separacji, czy też w sytuacji ukończenia, bądź uchylenia postępowania upadłościowego. Oczywiście małżonkowie w tych wymienionych przez ustawodawcę przypadkach mogą zawrzeć umowę majątkową małżeńską, jeżeli ta np. lepiej regulowałaby w danym przypadku stosunki majątkowe małżonków.

2. Majątek wspólny małżonków

Majątek wspólny małżonków tworzą przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania wspólnoty majątkowej przez oboje małżonków, lub przez jednego z nich, z wyjątkiem przedmiotów majątkowych, które podlegają zaliczeniu do majątków osobistych małżonków. Kodeks rodzinny i opiekuńczy w artykule 31 § 2 wskazuje jakie przedmioty wchodzą w skład majątku wspólnego małżonków, jednak od razu należy zaznaczyć, iż wyliczenie to ma charakter jedynie przykładowy i wskazuje najczęściej spotykane i najbardziej donośne z ekonomicznego punktu widzenia przedmioty majątkowe niezbędne do zaspokajania potrzeb małżonków i ich rodziny, są to;

1) pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków,
2) dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków,
3) środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków.

Ustawodawca wskazując w pkt. 1) wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej chciał podkreślić donośność tych składników w zaspokajaniu codziennych potrzeb rodziny. Należy podkreślić, iż roszczenia o te dochody jeszcze nie otrzymane, (np. nieotrzymane wynagrodzenie za pracę od pracodawcy), należą do majątku osobistego poszczególnych małżonków i są dochodzone przez jednego z tych do którego majątku osobistego ten przedmiot należy małżonków.
Do majątku wspólnego zgodnie z pkt. 2) artykułu 31 § 2 KRO, należą dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego jednego z małżonków (np. z prowadzenia warsztatu usługowego przez jednego z małżonków). 

Zobacz także: Kiedy odpowiada się za długi małżonka

W rozumieniu KRO nie jest to tzw. ,,czysty dochód’’ po odliczeniu należności (np. z tytułu podatków), jest to natomiast wszelka korzyść z tego majątku, ujęcie to odnosi się zarówno do dochodów z majątku wspólnego, jak i z majątku osobistego. Dochody z majątku osobistego wchodzą do majątku wspólnego małżonków po ich pobraniu, natomiast inaczej wygląda sytuacja w przypadku dochodów z majątku wspólnego, otóż wspólność majątkowa ustawowa obejmuje już samo uprawnienie do pobierania dochodów oraz roszczeń wynikających z majątku wspólnego.

Jak przesądził ustawodawca do majątku wspólnego należą środki na otwartych funduszach emerytalnych, zgromadzone w czasie trwania wspólności majątkowej, składki te są przekazywane na imienny rachunek członka funduszu emerytalnego, stanowią one część składek płaconych z przychodu ubezpieczonego ( np. wynagrodzenie za pracę). Środki te są uznawane zatem za składniki majątku wspólnego małżonków.

Składniki należące do wspólności majątkowej mogą wejść do majątku małżonków, w wyniku różnych zdarzeń prawnych; czynności prawnych, orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych. Do majątku wspólnego wchodzą przedmioty majątkowe nabyte przez oboje z małżonków, jak i przez jednego z nich. Również ta sytuacja ma zastosowanie w o przypadku gdy przesłanki do nabycia określonego przedmiotu majątkowego spełnia tylko jeden z nich np. nabywanie nieruchomości przez cudzoziemców.

Na koniec należy zasygnalizować występujące w praktyce przykłady objęcia współwłasnością określonych praw majątkowych. Udziały w spółce z o.o. należą do współwłasności małżonków, wspólnikiem może być zatem jeden z małżonków natomiast współuprawnionymi z tytułu udziałów mogą być oboje małżonkowie , oczywiście wspólnikami mogą być też oboje małżonkowie. Natomiast akcje mogą stanowić składnik majątku wspólnego małżonków, można zastrzec w statucie spółki akcyjnej, iż w przypadku akcji imiennych wspólnikiem może być tylko jeden z małżonków. Dochody z kapitału (np. odsetki bankowe), należą do majątku wspólnego chociażby sama umowa rachunku bankowego została zawarta z jednym tylko z małżonków.

Dopuszczalność zawierania umowy spółki cywilnej przez jednego z małżonków jest zagadnieniem wzbudzającym spore kontrowersje w teorii i praktyce prawa. Spółka cywilna bowiem charakteryzuje się, tak jak i współwłasność małżonków współwłasnością łączną (bez udziałową). Małżonkowie mogą zawierać umowę spółki cywilnej, również jeden z małżonków może zawrzeć umowę spółki cywilnej z osobą trzecią, w tym ostatnim przypadku jednakże prawa majątkowe wynikające z tej spółki należą do majątku osobistego małżonka.

Zawarcie małżeństwa wywiera skutki osobiste oraz majątkowe dla małżonków. Stosunki majątkowe pełnią bowiem donośną rolę w życiu każdego małżeństwa, pozwalają bowiem na zaspokojenie niezbędnych potrzeb małżeństwa i rodziny, dlatego bardzo ważne jest, aby osoby pragnące zawrzeć związek małżeński, jak i również osoby w związku małżeńskim posiadały niezbędną wiedzę, które składniki majątkowe wchodzą do ich majątku osobistego, a które znajdują się w ich majątku wspólnym.

Zobacz także serwis: Majątek

Komplet e-booków: Budowa domu bez pozwolenia + Gwarantowany kredyt mieszkaniowy
Opisz nam swój problem i wyślij zapytanie.

Wycena w ciągu godziny.
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Dom bez formalności do 70 m2 – GUNB udostępnił 70 darmowych projektów
    Gotowe projekty domów do 70 m2 umożliwiają zminimalizowanie kosztów budowy domu w ramach programu Dom bez formalności. Został on wprowadzony jako element Polskiego Ładu. Ma ograniczyć formalności i koszty budowy.
    Whistleblowing. Dyrektywa nie została wdrożona w terminie. Jakie przepisy dot. sygnalistów obowiązują w Polsce?
    Polski rząd nie zdążył wdrożyć ustawy o sygnalistach zgodnie z terminem narzuconym przez UE. Co to oznacza dla podmiotów komercyjnych? Jakie rozwiązania można obecnie stosować w firmach i jakie będą ich konsekwencje prawne? Jakie uprawnienia przysługują sygnalistom?
    Milion złotych odszkodowań za naruszenia praw pacjenta
    Odszkodowania za naruszenie praw pacjenta Zakończone w ostatnich tygodniach sprawy z udziałem RPP przyniosły pacjentom, na mocy zawartych ugód sądowych i pozasądowych, odszkodowania w łącznej kwocie blisko miliona złotych – przybliża Rzecznik Praw Pacjenta Bartłomiej Chmielowiec. Rzecznik Praw Pacjenta działa przez sądem na prawach przysługujących prokuratorowi.
    Ustawa o franczyzie - trwają nad nią prace Ministerstwa Sprawiedliwości
    Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad ustawowymi zmianami dla rynku franczyzy, ponieważ próby samoregulacji pracy branży się nie powiodły.
    Przywóz z Ukrainy zwierząt zagrożonych wyginięciem - zmiany
    Od 24 czerwca 2022 r. zmieniają się procedury przywozu z Ukrainy do Polski zwierząt zagrożonych wyginięciem.
    27 czerwca 2022 r. ostatni etap przejścia na DVB-T2/HEVC
    Czwarty ostatni etap przejścia na standard DVB-T2/HEVC naziemnej telewizji cyfrowej nastąpi 27 czerwca 2022 r. Jakie województwa obejmie?
    W roku szkolnym 2021/2022 rozkwitł rynek korepetycji [BADANIE]
    Z badania przeprowadzonego dla Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor wynika, iż co czwarty uczeń zapracował na oceny na świadectwie pobierając korepetycje.
    Żaryn: Od 1 lipca przy granicy z Białorusią normalne przepisy i dostęp
    Od 1 lipca przy granicy z Białorusią zaczną obowiązywać normalne przepisy i będzie dostęp do dotychczas wyłączonego trzykilometrowego pasa wzdłuż granicy - przypomniał w rozmowie z PAP rzecznik prasowy ministra koordynatora służb specjalnych Stanisław Żaryn
    Spór o księgi wieczyste i dane osobowe. Co zmieni wyrok NSA?
    UODO podkreśla, że dostęp do informacji zawartych w księgach wieczystych nie powinien być powszechny, choć niektóre instytucje próbują to zmienić. Obecnie trwa spór sądowy między UODO a GUGiK. Sprawę ma rozstrzygnąć NSA.
    Newsletter Krajowego Rejestru Sądowego już działa
    Newsletter Krajowego Rejestru Sądowego ma być narzędziem chroniącym biznes przed kradzieżą spółki.
    Jakie prawa ma ojciec dziecka?
    Jakie prawa przysługują ojcu w związku narodzinami dziecka i jego wychowywaniem?
    Rząd nie przedłuży ponad 120 dni wsparcia dla osób przyjmujących uchodźców z Ukrainy
    Rząd nie przestaje wspierać rodzin, które pomagają uchodźcom z Ukrainy. Świadczenie za pomoc przysługuje przez 120 dni. Okres ten będzie wydłużany w przypadku pomocy m.in. niepełnosprawnym, seniorom i kobietom w ciąży - wyjaśnił wiceszef MSWiA Paweł Szefernaker.
    Polska otrzymuje z budżetu UE ponad trzykrotnie więcej niż do niego wpłaca
    Polska otrzymuje z budżetu UE ponad trzy razy więcej niż do niego wpłaca; w 2021 r. uzyskała ok. 10 mld euro więcej niż wpłaciła - ocenia Polski Instytut Ekonomiczny. Analitycy szacują, że KPO zwiększy nasz wzrost PKB o 1 pkt. proc. w 2023 r. i 1,3 pkt. rok później
    Frankowicz pozywa bank. Jakie dokumenty dot. kredytu frankowego trzeba zebrać przed pójściem do sądu?
    Wielu posiadaczy tzw. kredytów frankowych cały czas bije się z myślami „iść czy nie iść” do sądu. Dziś nie ma już żadnych wątpliwości, że można uwolnić się od kredytu frankowego (mówimy w tym przypadku o kredycie aktywnym, a więc takim, który cały czas spłacamy) albo odzyskać nadpłacone bankowi pieniądze w przypadku kredytu frankowego już spłaconego jeśli tylko kredytobiorca zdecyduje się pójść do sądu. Jakie dokumenty dot. kredytu frankowego trzeba zgromadzić przed złożeniem pozwu?
    Wakacje 2022 - ostatnie z bonem turystycznym
    Wakacje to dobry moment na to, by wykorzystać bon turystyczny. Płatności w tej formie będzie można dokonać do 30 września 2022 r.
    Zmiany w wydawaniu dokumentów sądowych i notarialnych
    Sejm uchwalił zmiany w wydawaniu dokumentów sądowych i notarialnych. Większość dokumentów wytwarzanych przez sądy i notariuszy nie będzie musiała być sporządzana na specjalnych blankietach.
    Projekt liberalizujący przepisy aborcyjne odrzucony przez Sejm
    Sejm odrzucił w czwartek obywatelski projekt ustawy o bezpiecznym przerywaniu ciąży. Proponowane przepisy zakładały m.in. prawo do przerwania ciąży do 12. tygodnia.
    Dopłaty do węgla - ustawa gwarantująca cenę węgla uchwalona przez Sejm
    Dopłaty dla węgla dla sprzedawców mają umożliwić wprowadzenie ceny gwarantowanej węgla dla kupujących. Ustawowa cena gwarantowana ma wynieść 996 zł za tonę. Jakie będę warunki i zasady skorzystania z ceny gwarantowanej i z dopłaty do węgla?
    Jak nawiązać dobrą relację z samym sobą i partnerem?
    W pierwszej kolejności warto zbudować relację z samym sobą, aby móc później umiejętnie i w naturalny sposób pielęgnować związek z drugą połówką.
    Pozwolenie na broń palną w Polsce – jak je uzyskać
    Uzyskanie pozwolenia na broń w Polsce może mieć miejsce tylko w określonych ustawą przepisach. Jej nabycie i posiadanie bez zezwolenia jest zabronione. Jak je uzyskać?
    Będzie nie tylko rejestr ciąż ale i rejestr wkładek antykoncepcyjnych - RPO oczekuje wyjaśnień
    Rejestr ciąż i wkładek antykoncepcyjnych w Polsce wejdzie w życie jeszcze w 2022 roku. Rzecznik Praw Obywatelskich ma jednak poważne wątpliwości m.in. co ich konstytucyjności.
    Kodeks karny wykonawczy
    Kodeks karny wykonawczy jest istotnym aktem prawnym dla skazanych. Jakie prawa i obowiązki określa?
    Szpitalne jedzenie do poprawy
    Wprowadzenie stawki dziennej i zatrudnienie dietetyków – to zdaniem ekspertów klucz do poprawienia jakości żywienia w szpitalach. Przepisy powinny zaś regulować, do jakiego posiłku pacjent ma prawo.
    Dziecko nie chce kontaktu z rodzicem? Ważny wyrok TK
    Przepisy pozwalające na nałożenie na rodzica obowiązku zapłaty drugiemu rodzicowi w związku z utrudnianiem mu ustalonych kontaktów z dzieckiem są niezgodne z konstytucją, jeśli do kontaktu nie dojdzie z woli dziecka. Tak wynika z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
    Szybka eksmisja lokatora. Czy hotel robotniczy to pomieszczenie tymczasowe?
    Niektórzy wynajmujący proponują przekwaterowanie najemcy do hotelu robotniczego uważając, że dzięki temu możliwa będzie szybka eksmisja. Artykuł 1046 kodeksu postępowania cywilnego potwierdza, że właściciel lokum może zapewnić dłużnikowi tymczasowe pomieszczenie. W takiej sytuacji, komornik nie powinien wstrzymywać się z eksmisją. Problem polega na tym, że pokój w hotelu robotniczym często nie spełnia wymogów przewidzianych dla tymczasowego pomieszczenia. Szybka eksmisja na zasadach zgodnych z prawem jest dużo łatwiejsza w przypadku najmu okazjonalnego oraz instytucjonalnego.