REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Rozdzielność majątkowa w małżeństwie

Rozdzielność majątkowa w małżeństwie
Rozdzielność majątkowa w małżeństwie
ShutterStock

REKLAMA

REKLAMA

Co robić, gdy drugi współmałżonek trwoni wspólny majątek? Co, gdy nie przyczynia się do jego powiększenia? Jak postąpić dla ochrony majątku na przyszłość przed ryzykownymi decyzjami biznesowymi drugiego współmałżonka? Jakim dokumentem jest intercyza? O tym oraz o innych kwestiach związanych z majątkiem współmałżonków, przeczytasz w tym artykule.

W jakim stanie prawnym może powstać rozdzielność majątkowa?

Rozdzielność majątkowa to stan prawny, który dotyczy wyłącznie osób pozostających w związku małżeńskim. Tylko bowiem małżonkowie, których małżeństwo trwa, mogą dążyć do ustanowienia rozdzielności majątkowej. Do ustanowienia takiego stanu na przyszłość mogą dążyć również przyszli małżonkowie poprzez zawarcie intercyzy. Dążyć wspólnie lub każde z nich z osobna – o czym napiszę dalej.

REKLAMA

Kiedy w małżeństwie może powstać rozdzielność majątkowa?

Zawierając związek małżeński małżonkowie z mocy prawa zmieniają swój „status” majątkowy i powstaje między nimi ustrój wspólności ustawowej małżeńskiej. Co to znaczy? Najprościej rzecz ujmując, od daty ślubu „co moje, to i Twoje”. Zatem wszystkie przedmioty oraz nieruchomości zakupione w czasie trwania związku małżeńskiego, ale też i długi z tym związane, są wspólne (co do zasady). Wspólne jest pobierane wynagrodzenie za pracę, dochody z innej działalności każdego z małżonków, dochody z majątku wspólnego i osobistego każdego z małżonków, środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków, kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie (o których mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266, 321, 568, 695 i 875).

Zatem w ustroju wspólności ustawowej małżeńskiej można ustanowić rozdzielność majątkową.

Czy rozdzielność majątkową małżeńską można ustanowić jeszcze pod zawarciem związku małżeńskiego?

REKLAMA

Zdecydowanie TAK. Można bowiem w drodze aktu notarialnego ustalić, iż z dniem zawarcia związku małżeńskiego pomiędzy stronami powstanie ustrój rozdzielności majątkowej. Taką umowę, potocznie zwaną intercyzą, można zawrzeć u każdego notariusza. Ważne jednak by uczynić to przed zawarciem związku małżeńskiego.

Jaki jest tego skutek? Do momentu zmiany decyzji przez małżonków co do trwania lub przerwania obowiązywania tej umowy, nie powstanie pomiędzy małżonkami majątek wspólny. Zatem to co małżonkowie mieli przed zawarciem związku małżeńskiego oraz nabędą w czasie jego trwania pozostanie tylko własnością każdego z nich a nie własnością wspólnie z mężem, czy z żoną.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Drogi prawne do ustanowienia rozdzielności majątkowej w czasie trwania małżeństwa.

REKLAMA

Pierwsza z nich to umowa przed notariuszem, kiedy małżonkowie są zgodni zmienić swój ustrój majątkowy w małżeństwie. Jakie dane będą notariuszowi potrzebne? Tylko dane małżonków, to jest: imię, nazwisko, PESEL, ważny dokument tożsamości ze zdjęciem oraz odpis skrócony aktu małżeńskiego potwierdzający, że małżeństwo trwa. W treści aktu notarialnego notariusz dokładnie określi dane małżonków, datę powstania rozdzielności majątkowej. Nie jest możliwe ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wsteczną.

Druga z nich to postępowanie przed sądem, kiedy nie ma zgodności małżonków co do podjęcia takiej decyzji oraz daty powstania rozdzielności majątkowej. Orzeczenie w tej sprawie na wniosek jednego z małżonków wyda sąd. Co ważne, rozdzielność majątkowa może powstać między małżonkami nie tylko na wniosek któregokolwiek z nich. Ta droga do ustanowienia rozdzielności majątkowej przysługuje również wierzycielowi jednego z małżonków. (szczegółowo na temat rozdzielności majątkowej dokonywanej na drodze sądowej w osobnym artykule). W tym trybie rozdzielność majątkowa, w szczególnych przypadkach, może zostać ustanowiona przez sąd z datą wsteczną (przed dniem wniesienia powództwa).

Jakie sytuacje są lub mogą być przyczyną do ustanowienia rozdzielności majątkowej?

(poniżej podaję jedynie przykładowe sytuacje zaczerpnięte z praktyki)

  1. wspólna decyzja małżonków albo przyszłych małżonków,
  2. gdy jeden z małżonków zaniedbuje swoje obowiązki względem rodziny,
  3. gdy jeden z małżonków trwoni majątek (np. na skutek nałogów takich jak hazard, alkohol czy narkotyki),
  4. gdy jeden z małżonków wykazuje zupełną niegospodarność,
  5. uporczywe dokonywanie szczególnie ryzykownych operacji finansowych pociągających za sobą naruszenie lub poważne zagrożenie interesu majątkowego jednego z małżonków i z reguły także dobra rodziny,
  6. nadmierne obciążanie majątku wspólnego odpowiedzialnością za długi własne małżonka poważnie zagrażające dobru rodziny lub majątku dorobkowego małżonków,
  7. w konkretnej sytuacji faktycznej wspólność ustawowa przestaje służyć dobru drugiego z małżonków oraz dobru założonej przez małżonków rodziny (np. ze względu na rozdźwięki natury osobistej, które uniemożliwiają lub znacznie utrudniają wykonywanie zarządu majątkiem wspólnym przez każdego z małżonków),
  8. separacja faktyczna małżonków, uniemożliwiająca im współdziałanie w zarządzie majątkiem wspólnym i w ślad za tym zatajanie przez drugą stronę faktycznej sytuacji majątkowej danego małżonka,
  9. zaciąganie długów przez małżonka lub dopuszczanie się przestępstw, które doprowadzają do narażenia majątku wspólnego na egzekucję,
  10. trwałe zerwanie wszelkich stosunków majątkowych oraz brak możliwości podejmowania wspólnych decyzji gospodarczych, jako konsekwencja uprzedniego ustania więzi rodzinno - prawnych między małżonkami i co za tym idzie powstania trwałego stanu separacji faktycznej.

Czy ustanowienie rozdzielności majątkowej małżeńskiej wpływa na dziedziczenie?

Czy to umowa zawarta przed notariuszem czy też orzeczenie sądu powszechnego w przedmiocie ustanowienia rozdzielności majątkowej, nie ma żadnego wpływu na dziedziczenie. Są to bowiem: umowa i orzeczenie sądu, które ustalają relacje majątkowe małżonków za ich życia i na czas trwania zawartego przez nich związku małżeńskiego (na przyszłość). Zatem w żadnej mierze nie przekreślają powyższe prawa do dziedziczenia czy to z ustawy czy też z testamentu.

Czy rozdzielność majątkowa wpływa na prawo drugiego współmałżonka do renty po zmarłym współmałżonku?

Ustanowienie rozdzielności majątkowej nie jest przeszkodą do skutecznego ubiegania się o rentę po zmarłym współmałżonku. Podstawowym jednak warunkiem jest wykazanie, że w dacie śmierci małżonkowie pozostawali w związku małżeńskim, nie byli ani w separacji faktycznej ani w separacji sądowej.

Czy w czasie trwania małżeństwa można dokonać podziału majątku wspólnego?

Oczywiście, że tak. Są jednak warunki, które należy spełnić by istniała możliwość podziału majątku wspólnego. I tak, po pierwsze należy dokonać czynności ustanowienia rozdzielności majątkowej np. przed notariuszem (tzw. intercyza) lub w drodze postępowania sądowego. Jeżeli posiadamy już intercyzę albo prawomocne orzeczenie sądu w przedmiocie ustanowienia rozdzielności majątkowej to wówczas możemy przystąpić do kolejnego etapu czynności prawnych pozwalających nam na podział majątku wspólnego. 

W drodze, ponownie umowy przed notariuszem mającej za przedmiot podział naszego majątku wspólnego, możemy tego zgodnie dokonać. Do aktu notarialnego notariusz wpisuje wówczas deklarowany przez nas skład naszego majątku (to znaczy to wszystko, czego w czasie trwania małżeństwa wspólnie się „dorobiliśmy” jako małżonkowie) oraz nasze zgodne stanowisko co do tego komu z nas – któremu z małżonków – przypadnie który ze wskazanych składników naszego majątku wspólnego. Np. Żona otrzymuje dom z działką w X i całym wyposażeniem, Mąż otrzymuje mieszkanie wraz z garażem w Y wraz z wyposażeniem, środki finansowe zgromadzone na rachunkach bankowych, lokatach i w funduszach inwestycyjnych dzielone są w ½ części na rzecz każdego ze współmałżonków, i mąż i żona zachowują samochody osobowe, którymi na co dzień się poruszają. 

Wraz z takim podziałem wskazuje się wartość poszczególnych składników majątku oraz oświadczenie, iż tak zawarta umowa przed notariuszem wyczerpuje wszystkie składniki majątku wspólnego współmałżonków i ich roszczenia z tego tytułu względem siebie.

Oczywiście w przypadku braku zgodnego stanowiska małżonków co do podziału majątku, można go dokonać przed sądem.

Warto skorzystać z pomocy adwokata

Ważne!
Temat rozdzielności majątkowej małżeńskiej i podziału majątku do temat…rzeka. Artykuł ten jedynie bardzo ogólnie wskazuje na podstawowe zagadnienia z tej tematyki, wskazuje możliwe kierunki i możliwości. Co do tego, jaka droga, jaki tryb będzie korzystniejszy dla Ciebie, również i pod względem finansowym, koniecznie skorzystaj z pomocy adwokata. Oprócz tego takie postępowania to zawiłe kwestie prawne, finansowe, podatkowe i proceduralne. By prawidłowo i sprawnie tego dokonać i przez to „przebrnąć” z najmniejszym obciążeniem dla swoich finansów, zdrowia, czasu i relacji rodzinnych zawsze korzystaj z fachowej pomocy adwokata.

Adwokata możesz wybrać spośród adwokatów znajdujących się na stronie internetowej www.rejestradwokatow.pl zgodnie ze swoim miejscem zamieszkania lub któregokolwiek innego adwokata według swojego uznania. Wówczas jest to adwokat z wyboru.

Jeżeli nie posiadasz środków finansowych na opłacenie adwokata z wyboru, złóż do właściwego ze względu na swoje miejsce zamieszkania sądu rejonowego, wniosek o przyznanie Ci pełnomocnika w osobie adwokata z urzędu. Taki wniosek możesz złożyć także dopiero przed sądem, nawet wówczas kiedy już samodzielnie sporządziłeś/sporządziłaś pozew o ustanowienie rozdzielności majątkowej i wniosłaś/wniosłeś go do sądu. Aby uzyskać pomoc ze strony takiego adwokata udokumentuj sądowi właściwie swoją trudną sytuację majątkową, która nie pozwala Ci na pokrycie kosztów ustanowienia adwokata z wyboru.

Ważne!
Sąd może Ci przyznać pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata tylko w przypadku, gdy rozdzielności majątkowej będziesz dokonywać przed tym sądem. Nie dotyczy to zatem sytuacji, gdy dokonujesz wspólnie ze współmałżonkiem rozdzielności majątkowej w formie umowy notarialnej.

Nie znaczy to jednak, iż adwokat w sprawie o ustanowienie rozdzielności majątkowej przed notariuszem nie będzie Ci potrzebny. Współdziałanie notariusza z Twoim pełnomocnikiem w tej sprawie na pewno przyspieszy całą procedurę oraz będziesz mieć podwójną pewność, iż umowa jest sporządzona prawidłowo.

Jakie są koszty ustanowienia rozdzielności majątkowej?

Na drodze umowy notarialnej: koszt podstawowy przeprowadzenia rozdzielności to 400,00 zł netto, zatem 492,00 zł brutto (ta czynność notarialna obciążona jest stawką 23% podatku VAT). Koszt ten dotyczy tylko przypadku zawierania intercyzy przed ślubem.

Jeśli wspólność majątkowa już istnieje (jesteś po ślubie), do taksy notarialnej trzeba doliczyć jeszcze dodatkową kwotę uzależnioną od wielkości posiadanego majątku.

Na drodze sądowej: to 200,00 zł opłaty stałej. Kwota ta może jednak nie być ostateczna.

Marta Imiołczyk-Porębska, adwokat, Wicedziekan Rady Adwokackiej w Katowicach

***

Konkurs Kancelaria Przyjazna Dziecku

Zapraszamy środowisko adwokatów i radców prawnych do włączenia się w akcję propagowania i stosowania zasad, mających na celu zminimalizowanie negatywnych emocji, jakie towarzyszą dziecku podczas procedur prawnych związanych z rozstaniem rodziców. Konkurs organizowany jest przez Komitet Ochrony Praw Dziecka w ramach projektu „Standardy pomocy dziecku w sytuacji rozstania rodziców”. Patronat nad konkursem objął portal Infor.pl.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/15
Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
od 1 stycznia i od 1 lipca
od 1 stycznia i od 1 czerwca
od 1 lutego i od 1 lipca
Następne
Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
2300 zł dla rodziców najmłodszych dzieci. Już od 1 października 2024 r. Sprawdź, jak dostać świadczenia.

2300 zł dla rodziców najmłodszych dzieci już od 1 października 2024 r. Rząd pracuje nad nowym programem. Przy uwzględnieniu 800 plus, zapewni on 2300 zł wsparcia co miesiąc.

Opłata za psy i inne zwierzęta domowe wzrośnie o połowę. Jest projekt rozporządzenia

Zwiększą się koszty utrzymania zwierząt domowych. Właściciele, którzy chcą podróżować ze swoimi pupilami, będą musieli uiścić wyższą opłatę.

Od 1 czerwca 2024 r. wyższe limity dorabiania do niektórych emerytur i rent

Od 1 czerwca 2024 r. zmienią się tzw. progi graniczne, o których powinni pamiętać pracujący seniorzy. W przeciwnym razie Zakład Ubezpieczeń Społecznych zawiesi lub zmniejszy świadczenie. Limity nie dotyczą jednak wszystkich emerytów i rencistów.

Urlop proporcjonalny a zmiana pracy. Co mówią przepisy?

Kiedy stosuje się urlop proporcjonalny? Co w przypadku zmiany pracy? Prezentujemy najważniejsze zasady.

REKLAMA

5000,00 zł na wakacje dla dzieci w wieku szkolnym. Tym razem nie tylko dla dzieci rolników. Sprawdź, kto skorzysta.

5000,00 zł na wakacje dla dzieci w wieku szkolnym. Sprawdź, kto skorzysta z wakacyjnej AktywAKCJI. Tym razem nie jest to program skierowany jedynie do dzieci rolników.

Zdolność kredytowa Polaków w maju 2024 r. Kto ile może pożyczyć na mieszkanie? Co dalej w latach 2024-2026? Będą podwyżki i tańsze kredyty?

Zdolność kredytowa w przypadku kredytów hipotecznych (mieszkaniowych) jest w maju 2024 r. wyższa niż pod koniec 2021 roku, czyli przed serią podwyżek stóp procentowych. Jest tak mimo, iż aktualne oprocentowanie kredytów jest 2-3 razy wyższe niż niecałe 3 lata temu. Tak wynika z danych zebranych przez HREIT. Tak pozytywna sytuacja dla potencjalnych kredytobiorców wynika przede wszystkim ze wzrostu wynagrodzeń.

Aktywnie w żłobku - dla kogo nowe świadczenie? 1500 lub 1900 zł miesięcznie na dziecko

Aktywnie w żłobku - dla kogo? To nowe świadczenie w wysokości 1500 lub 1900 zł miesięcznie na dziecko ma przysługiwać na dofinansowanie kosztów objęcia dziecka opieką w żłobku, klubie dziecięcym albo sprawowaną przez dziennego opiekuna. Na jakich warunkach będzie przyznawane?

Co ukrywał w domu Zbigniew Ziobro? Ruszy śledztwo

Krzysztof Kopania, rzecznik Prokuratury Okręgowej w Łodzi, ogłosił, że prokuratura rozpoczyna śledztwo w związku z ukryciem akt nadzoru wytworzonych w byłej Prokuraturze Generalnej. Dokumenty te dotyczą nadzoru nad postępowaniem prowadzonym przez Prokuraturę Rejonową w Ostrowcu Świętokrzyskim w sprawie narażenia ojca byłego ministra sprawiedliwości, Zbigniewa Ziobry, na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Za taki czyn grozi kara do 2 lat pozbawienia wolności.

REKLAMA

Umowa zlecenia wliczana do stażu pracy? Ważne zmiany w Kodeksie pracy

To będzie ważna nowelizacja. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej chce dodać do kodeksu pracy nowy przepis, zgodnie z którym do stażu pracy będzie się liczyły m.in. okresy wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia i prowadzenia indywidualnej działalności gospodarczej. Projekt nowelizacji ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów i wpłynąć do Sejmu w III kwartale 2024 r. 

Najwyższa emerytura w Polsce wynosi niemal 50 000 zł. Ile najniższa i od czego to zależy?

Najniższa emerytura wypłacana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wynosi zaledwie 1 grosz. Wysokość emerytur i tzw. emerytury groszowe budzą sporo wątpliwości. Od czego zależy wysokość świadczeń?

REKLAMA