Rozdzielność majątkowa

Nabycie pierwszego mieszkania lub domu jest zwolnione z 2-proc. podatku od czynności cywilnoprawnych. To ulga, z której korzystają tysiące Polaków kupujących nieruchomość po raz pierwszy. Tyle że fiskus interpretuje przepisy w sposób, który może zaskoczyć nawet tych, którzy osobiście nigdy wcześniej nie mieli żadnej nieruchomości: jeśli współkupujący nie spełnia warunków zwolnienia, traci je cała para. I to niezależnie od ustanowionej rozdzielności majątkowej.

Umowna rozdzielność majątkowa jest bardzo popularnym sposobem regulowania majątkowych stosunków małżeńskich, ponieważ daje ona małżonkom poczucie większej swobody i niezależności, jednocześnie zabezpieczając ich przed ewentualnymi kłopotami finansowymi drugiego małżonka. Co obejmuje?

Ogłoszenie upadłości prowadzi do powstania między małżonkami ustroju rozdzielności majątkowej, a majątek wspólny wchodzi w skład masy upadłości. Drugi z małżonków, który nie został objęty postanowieniem o ogłoszeniu upadłości, ma prawo domagać się spłaty równowartości swojej części tego majątku. Otwarcie restrukturyzacji nie powoduje tak daleko idących skutków.

Według Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) wnioskodawczyni nie spełnia warunków zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych przy zakupie domu jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, ponieważ jej mąż wcześniej posiadał inną nieruchomość, co jest przeszkodą do skorzystania z przewidzianego w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych zwolnienia podatkowego.

Krajowa Informacja Skarbowa (KIS) potwierdziła, że sprzedaż 50% udziałów w lokalu użytkowym, nabytego wspólnie z byłą małżonką i przeznaczonego na prowadzenie działalności gospodarczej, będzie generować przychód z działalności gospodarczej, zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o PIT. Po orzeczeniu rozwodu i ustanowieniu rozdzielności majątkowej małżeńskiej przychód ten zostanie rozdzielony równo między współwłaścicielami.

Co robić, gdy drugi współmałżonek trwoni wspólny majątek? Co, gdy nie przyczynia się do jego powiększenia? Jak postąpić dla ochrony majątku na przyszłość przed ryzykownymi decyzjami biznesowymi drugiego współmałżonka? Jakim dokumentem jest intercyza? O tym oraz o innych kwestiach związanych z majątkiem współmałżonków, przeczytasz w tym artykule.

Przymusowa rozdzielność majątkowa może powstać na skutek orzeczenia sądu. Kto i kiedy może żądać ustanowienia rozdzielności majątkowej?

Coraz częściej małżonkowie podpisują wzajemną umowę majątkową (dawniej zwaną intercyzą), wprowadzając w swoim małżeństwie rozdzielność majątkową. To ważne przede wszystkim dla osób prowadzących działalność gospodarczą i ponoszących odpowiedzialność majątkową całym swoim majątkiem. Jak informują notariusze, wynika to ze wzrostu świadomości prawnej naszego społeczeństwa, ale też i z powodu coraz większego ryzyka prowadzenia działalności gospodarczej.

Rozdzielność majątkowa jest jedynym z popularnych sposobów ochrony majątku małżonków, przed zobowiązaniami małżonka - przedsiębiorcy, związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Czy rzeczywiście jest to najlepsze rozwiązanie, czy też podobny poziom bezpieczeństwa finansowego majątku współmałżonka można osiągnąć poprzez odpowiednie ,,wykorzystywanie w praktyce’’ przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dotyczącego zarządu majątkiem wspólnym?

Ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wsteczną, czyli ustanowienie rozdzielności majątkowej z dniem wcześniejszym niż dzień wytoczenia powództwa ma miejsce wyjątkowo, w szczególności jeżeli małżonkowie żyli w rozłączeniu. Orzekając o ustanowieniu rozdzielności majątkowej z datą wsteczną, sąd powinien mieć na uwadze interesy zarówno rodziny, jak i wierzycieli małżonków.

Wprowadzenie przymusowego ustroju majątkowego polega na ustanowieniu przez sąd rozdzielności majątkowej. Ustanie jej powstaje na mocy orzeczenia sądu bądź w niektórych sytuacjach z mocy prawa. Pomimo ustanowienia przymusowego ustroju ustawodawca dopuszcza możliwość zawarcia małżeńskiej umowy majątkowej.

Kiedy egzekucja prowadzona jest z majątku wspólnego małżonków, a kiedy jedynie z osobistego? Czy prawo daje małżonkowi możliwość ochrony swojego mienia?

Postępowanie sądowe w tej sprawie jest osobną sprawą rodzinną, która może, ale nie musi, być rozpoznawana łącznie z rozwodem. Do przedmiotów urządzenia domowego należą rzeczy ruchome, które służą do użytku obojga małżonków, a więc przede wszystkim meble, dywany, obrazy i wszystkie ruchome rzeczy znajdujące się w mieszkaniu małżeńskim.

Rozdzielność majątkowa powstaje z mocy prawa, w razie ubezwłasnowolnienia lub ogłoszenia upadłości jednego z małżonków. W razie uchylenia ubezwłasnowolnienia, a także umorzenia, ukończenia lub uchylenia postępowania upadłościowego, między małżonkami powstaje ustawowy ustrój majątkowy.

Małżonkowie zaciągają kredyt, a potem zmieniają ustrój na odrębność majątkową. Jaki ma to wpływ na ich zobowiązania?

Z chwilą zawarcia małżeństwa pomiędzy małżonkami z mocy ustawy powstaje wspólność majątkowa. Zgodzie z ustawą z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 z późn. zm., dalej „krio”) małżonkowie mogą jednak w drodze umowy zawartej w formie aktu notarialnego zmodyfikować wspólność ustawową. Wspólność ustawowa może zostać rozszerzona lub ograniczona, małżonkowie mogą także ustanowić rozdzielność majątkową lub rozdzielczość majątkową z wyrównaniem dorobków. Warto również wskazać, że taka umowa może zostać zawarta jeszcze przed zawarciem małżeństwa. Nie musimy zatem czekać do zawarcia małżeństwa i nasze sprawy majątkowe możemy uregulować np. na kilka miesięcy przed ślubem.

Intercyza to umowa zawierana między małżonkami lub przyszłymi małżonkami, regulująca kwestie majątkowe i finansowe w przypadku rozpadu związku małżeńskiego. Intercyza może określać m.in. jakie mienie będzie osobistym własnością każdego z małżonków, jakie będą składki na utrzymanie wspólnego gospodarstwa domowego, jakie prawa będą przysługiwać małżonkom w przypadku rozwodu, separacji lub śmierci jednego z małżonków. W Polsce intercyza jest uregulowana przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

Podstawowym ustrojem majątkowym małżeńskim jest ustrój wspólności majątkowej. Powstaje on z mocy samego prawa, jeżeli małżonkowie nie zawarli wcześniej umowy majątkowej małżeńskiej. Przez zawarcie majątkowej umowy małżonkowie mogą wspólność majątkową rozszerzyć lub ograniczyć.

Zawarcie umowy ustanawiającej rozdzielność między małżonkami nie zawsze chroni przed odpowiedzialnością za dług małżonka. Co więcej, niektóre przedmioty i tak należą do majątku osobistego męża lub żony nawet bez sporządzania intercyzy.

Rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków jest dobrym rozwiązaniem dla par małżeńskich, w których jeden z małżonków prowadzi działalność gospodarczą, a drugi jest nieaktywny zawodowo albo jego dochody są znacznie niższe.

Jesteśmy nadal małżeństwem, oboje na emeryturach. Trzy lata temu przez notariusza, przeprowadziliśmy rozdzielczość majątkową. Moje pytanie czy w razie śmierci jednego z nas, drugie może wystąpić o korzystniejszą finansowo dla niego świadczenie? 

Często zdarza się, że bądź to obdarowanym, bądź darczyńcą jest osoba będąca w związku małżeńskim. Powoduje to pewne zawirowania związane z darowizną.

Małżonkowie mogą zawrzeć umowę o rozdzielności majątkowej u notariusza. Jednak nie wszyscy małżonkowie chcą i mogą dojść do porozumienia, jeśli chodzi o podział majątku. W takich sytuacjach każdy z małżonków może żądać ustanowienia rozdzielności majątkowej przez sąd.