Świadczenie dla osób, które nie podjęły zatrudnienia lub z niego zrezygnowały. Jakie warunki należy spełnić, żeby je otrzymać?

• Rodzicielskie świadczenie uzupełniające
• Wniosek o rodzicielskie świadczenie uzupełniające
• Przyznanie rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego
• Wysokość rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego

Rodzicielskie świadczenie uzupełniające

Celem rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego „Mama 4 plus” jest zapewnienie niezbędnych środków utrzymania osobom, które zrezygnowały z zatrudnienia lub innej działalności zarobkowej albo ich nie podjęły ze względu na wychowywanie dzieci. Świadczenie może być przyznane:

• matce, która urodziła i wychowała lub wychowała co najmniej czworo dzieci;
• ojcu, który wychował co najmniej czworo dzieci, w przypadku śmierci matki dzieci albo porzucenia dzieci przez matkę lub w przypadku długotrwałego zaprzestania wychowywania dzieci przez matkę.

Warunek urodzenia i wychowania lub wychowania dzieci dotyczy dzieci własnych, dzieci współmałżonka, dzieci przysposobionych lub dzieci przyjętych na wychowanie w ramach rodziny zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej.

Świadczenie może być przyznane matce po osiągnięciu wieku 60 lat albo ojcu po osiągnięciu wieku 65 lat, w przypadku gdy nie posiada dochodu zapewniającego niezbędne środki utrzymania.

Rodzicielskie świadczenie uzupełniające może być przyznane osobom mieszkującym w Polsce i posiadającym w naszym kraju po ukończeniu 16. roku życia ośrodek interesów życiowych. Niezbędne jest także:

• polskie obywatelstwo lub
• obywatelstwo jednego z państw członkowskich UE albo państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) i posiadanie prawa pobytu lub prawa stałego pobytu w Polsce, lub
• zalegalizowany pobyt w Polsce w przypadku cudzoziemców.

Wniosek o rodzicielskie świadczenie uzupełniające

Ustalenie prawa do rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego następuje odpowiednio na wniosek matki albo ojca dzieci. Wniosek musi zawierać:

• dane osoby, która ubiega się o świadczenie (imię i nazwisko, datę urodzenia, numer PESEL lub, jeśli nie nadano tego numeru, serię i numer dowodu osobistego lub numer paszportu, adres miejsca zamieszkania, adres miejsca pobytu lub ostatniego miejsca zamieszkania w przypadku osoby nieposiadającej adresu miejsca zamieszkania, adres do korespondencji, jeśli jest inny niż adres zamieszkania);
• żądanie wnioskodawcy ze wskazaniem świadczenia, o jakie się ubiega;
• wskazanie sposobu wypłaty świadczenia wraz z podaniem danych niezbędnych do jego wypłaty;
• podpis wnioskodawcy lub jego przedstawiciela ustawowego albo pełnomocnika.

Do wniosku o świadczenie należy dołączyć:

• informację o numerach PESEL dzieci;
• oświadczenie o sytuacji osobistej, rodzinnej, majątkowej i materialnej;
• zagraniczny dokument stanu cywilnego potwierdzający urodzenie dziecka, jeżeli akt urodzenia dziecka nie jest sporządzony w polskim rejestrze stanu cywilnego;
• orzeczenie sądu o powierzeniu sprawowania pieczy zastępczej nad dzieckiem;
• inne dokumenty, które mogą mieć wpływ na przyznanie świadczenia.

Przyznanie rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego

Wnioski o przyznanie rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego rozpatruje ZUS lub KRUS (w zależności od ostatniego miejsca ubezpieczenia wnioskodawcy). Przy ocenie wniosku uwzględniane są także inne okoliczności, takie jak okresy zatrudnienia czy prowadzenia gospodarstwa rolnego. Decyzja o przyznaniu świadczenia jest podejmowana indywidualnie, po analizie sytuacji życiowej i materialnej wnioskodawcy. 

Po rozpatrzeniu wniosku wnioskodawca otrzyma decyzję o przyznaniu prawa do świadczenia albo o jego odmowie. Świadczenie nie zostanie przyznane, jeżeli wnioskodawca jest:

• uprawniony do emerytury albo renty w wysokości co najmniej najniższej emerytury;
• tymczasowo aresztowany albo odbywa karę pozbawienia wolności (z wyłączeniem odbywania kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego).

Wnioskodawca może nie otrzymać świadczenia także wtedy, gdy:

• sąd pozbawił go władzy rodzicielskiej albo ją ograniczył przez umieszczenie dziecka lub dzieci w pieczy zastępczej;
• długotrwale zaprzestał wychowywania dzieci.

Wysokość rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego

Rodzicielskie świadczenie uzupełniające dla osoby nie pobierającej emerytury ani renty przysługuje w wysokości najniższej emerytury. Od 1 marca 2024 r. wynosi ona 1780,96 zł i jest co roku waloryzowana.

Wysokość świadczenia będzie niższa w przypadku, gdy osoba, której je przyznano, pobiera emeryturę lub rentę w wysokości niższej niż najniższa emerytura. Wówczas kwota rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego będzie równa różnicy pomiędzy najniższą emeryturą a wysokością pobieranej emerytury albo renty.