Wielki sukces ekologów. Prezydent podpisał ustawę o tworzeniu stref czystego transportu

• Jakie rozwiązania proekologiczne przewiduje nowe prawo? Autobusy wyłącznie zeroemisyjne
• W miastach powstaną strefy ekologiczne, tj. strefy czystego transportu
• Ekologia musi kosztować, a zatem nowe opłaty

Ekolodzy mają powody do zadowolenia. Prezydent Andrzej Duda podpisał nowelizację ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych, która ma na celu wprowadzenie obowiązku zakupu przez operatorów oraz organizatorów publicznego transportu zbiorowego tylko zeroemisyjnych autobusów w miastach powyżej 100 tys. mieszkańców począwszy od 1 stycznia 2026 r. oraz obowiązku tworzenia stref niskoemisyjnych dla wybranych, najbardziej zanieczyszczonych miast. Tak podała Kancelaria Prezydenta. Ustawa wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem regulacji, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2026 r.

Jakie rozwiązania proekologiczne przewiduje nowe prawo? Autobusy wyłącznie zeroemisyjne

Nowela zakłada istotne zmiany w sektorze samorządowym, które dotyczą m. in.: wprowadzenia od dnia 1 stycznia 2026 r., obowiązku nabywania przez gminę, w której liczba mieszkańców jest wyższa niż 100 tys. oraz podmioty, którym zlecono lub powierzono wykonywanie przewozów pasażerskich w transporcie drogowym w ramach komunikacji miejskiej na obszarze tej gminy, wyłącznie autobusów zeroemisyjnych w celu wykonywania przewozów pasażerskich w ramach komunikacji miejskiej. Proponowane regulacje mają na celu doprowadzenie do stopniowej wymiany floty autobusowej na autobusy zeroemisyjne, za pomocą której są wykonywane przewozy pasażerskie w ramach komunikacji miejskiej, podano także.

We wprowadzanych regulacjach dodano wyłączenie, zgodnie z którym powyższy obowiązek, nie będzie miał zastosowania do nabywania autobusów wykorzystywanych do realizacji przewozów pasażerskich w transporcie drogowym w ramach komunikacji miejskiej wykraczających poza granice administracyjne miasta, w którym liczba mieszkańców jest większa niż 100 tys.

Nie będzie on obowiązywał również w przypadku nabywania autobusów wykorzystywanych w celu realizacji przez gminę, w której liczba mieszkańców jest większa niż 100 tys., przewozów pasażerskich w transporcie drogowym w ramach komunikacji miejskiej, na terenie innej gminy, w której liczba mieszkańców jest niższa niż 100 tys., lub w sytuacji, gdy zadanie to jest wykonywane na terenie kilku gmin, z których każda posiada mniej niż 100 tys.

W miastach powstaną strefy ekologiczne, tj. strefy czystego transportu

Nowelizacja zakłada wprowadzenie obowiązku ustanowienia strefy czystego transportu w przypadku miast, w których liczba mieszkańców jest większa niż 100 tys. Dla których wykazano przekroczenie średniorocznego poziomu dopuszczanego dwutlenku azotu w powietrzu.

Ocena badania poziomów substancji w powietrzu będzie przeprowadzana przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. W wyniku przeprowadzonej oceny, na terenie miasta, w którym zostało odnotowane przekroczenie dopuszczalnych wartości, od dnia 1 stycznia roku następującego po roku, w którym prezydent tego miasta otrzymał wyniki oceny, rada gminy będzie miała obowiązek ustanowienia, w drodze uchwały, strefy czystego transportu. Podkreślono, że w przypadku, gdy ocena jakości powietrza obejmuje więcej niż jedno miasto powyżej 100 tys. mieszkańców w ramach strefy, dla której jest dokonywana ocena i klasyfikacja, obowiązek utworzenia strefy czystego transportu, dotyczyć będzie jedynie tego miasta, na terenie którego zostało odnotowane przekroczenie.

Ponadto wskazano na możliwość podjęcia uchwały dotyczącej zniesienia strefy czystego transportu w przypadku, gdy wyniki oceny jakości powietrza nie wykażą przekroczenia średniorocznego poziomu dopuszczalnego dwutlenku azotu w powietrzu, w kolejnych trzech latach,  zniesienia ustawowego ograniczenia dopuszczalności wjazdu do sfery czystego transportu, w godzinach 9-17 warunkowanego uiszczeniem opłaty.

Ekologia musi kosztować, a zatem nowe opłaty

Wprowadzane zmiany umożliwiają gminie dopuszczenie wjazdu do strefy pod warunkiem uiszczenia opłaty, w godzinach, które sama będzie określać w uchwale ustanawiającej strefę. Poza tym wprowadzono przepisy, zgodnie z którymi dyrektor parku narodowego może ustalić, w drodze zarządzenia, że działalność edukacyjna parku narodowego oraz udostępnianie obszaru parku narodowego będą realizowane przy użyciu pojazdów elektrycznych, napędzane wodorem lub gazem ziemnym.

Uchwalone regulacje zakładają obniżenie wymogów (z 30% do 22% liczby użytkowanych pojazdów) w zakresie udziału pojazdów elektrycznych we flocie użytkowanych pojazdów samochodowych w zakresie transportu osób w urzędach i jednostkach odsługujących naczelne i centralne organy administracji państwowej. Identyczne procentowe obniżenie wprowadzono w odniesieniu do urzędów obsługujących jednostki samorządu terytorialnego, w miastach i gminach, w których liczba mieszkańców przekracza 50 tys.