Koniec z egzaminem na placu manewrowym (prawo jazdy kategorii B i B1), mniej pytań z teorii i inne zmiany w egzaminach [projekt ustawy]

• Jakie zmiany w ustawie o kierujących pojazdami
• Prawo jazdy - kategoria B i B1
• Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?

Jakie zmiany w ustawie o kierujących pojazdami

Ministerstwo Infrastruktury zamierza w omawianej nowelizacji zawrzeć następujące zmiany w ustawie z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2025 r. poz. 1226, z późn. zm.):

1) Zniesienie Komisji do spraw weryfikacji i rekomendacji pytań egzaminacyjnych i przekazanie jej zadań do wyspecjalizowanej jednostki podległej ministrowi właściwemu do spraw transportu, w której zostanie utworzone Centrum Egzaminowania.

Zdaniem Ministerstwa Infrastruktury obecny model funkcjonowania Komisji oceniono jako niewystarczający z punktu widzenia:
- efektywności działania,
- przejrzystości procedur oraz
- jasno określonych mechanizmów odpowiedzialności za jakość opracowywanych i weryfikowanych pytań egzaminacyjnych.

2) Wyznaczenie wyspecjalizowanej jednostki, w której zostanie utworzone Centrum Egzaminowania, w drodze aktu wykonawczego ministra właściwemu do spraw transportu.

3) Powołanie Rady Konsultacyjnej, przy Centrum Egzaminowania, jako społecznego organu doradczego, skupiającego przedstawicieli różnych środowisk związanych ze szkoleniem i egzaminowaniem kandydatów na kierowców i kierowców oraz z szeroko rozumianym bezpieczeństwem ruchu drogowego.

4) Powierzenie opracowania i weryfikacji pytań egzaminacyjnych ekspertom zatrudnionym w Centrum Egzaminowania, a następnie ich opiniowania przez członków Rady Konsultacyjnej.

5) Wytworzenie systemu teleinformatycznego, w którym będą opracowywane i weryfikowane pytania egzaminacyjne w ramach prac Centrum Egzaminacyjnego oraz eksportowane na salę egzaminacyjną wraz z algorytmem losowania tych pytań na egzaminie państwowym.

Zdaniem Ministerstwa Infrastruktury konieczna jest reorganizacja systemu opracowywania, weryfikacji i zatwierdzania pytań egzaminacyjnych wykorzystywanych w procesie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, a także osób wykonujących zawód instruktora, egzaminatora, instruktora techniki jazdy oraz w zakresie uzyskiwania kwalifikacji kierowcy zawodowego.
Nowe przepisy mają zapewnić:
- większą przejrzystość i spójność katalogów pytań egzaminacyjnych oraz
- poprawę ich zrozumiałości i jednoznaczności.
- usprawnić proces weryfikowania pytań egzaminacyjnych oraz wprowadzić bardziej rygorystyczne procedury kontroli jakości tych pytań.

6) Reforma egzaminu teoretycznego poprzez ograniczenie liczby pytań egzaminacyjnych do zakresu najistotniejszego z punktu widzenia bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz określenie standardów ich opracowywania.

Zdaniem Ministerstwa Infrastruktury, nadmiernie rozbudowana baza pytań egzaminacyjnych utrudnia jej bieżące weryfikowanie oraz sprawne dostosowywanie do zmian w obowiązującym stanie prawnym.
Ministerstwo wskazuje na model szwedzki, który opiera się na bardziej selektywnym, przejrzystym i praktycznie ukierunkowanym zestawie pytań egzaminacyjnych.

Zdaniem resortu konieczne jest powiązanie pytań egzaminacyjnych z rzeczywistymi zagrożeniami występującymi w ruchu drogowym oraz z danymi dotyczącymi wypadków. Utrzymujące się zjawisko pamięciowego opanowywania testów egzaminacyjnych pozostaje w sprzeczności z celem egzaminu określonym w ustawie, którym jest rzetelna ocena rzeczywistych kompetencji kierowców. Proponowane zmiany, będą inspirowane sprawdzonymi rozwiązaniami skandynawskimi. Chodzi o to by odejść od mechanicznego przyswajania pytań na rzecz kształtowania umiejętności analizy sytuacji drogowych i podejmowania właściwych decyzji w praktyce.

Ministerstwo Infrastruktury wskazuje też, że konieczne jest wzmocnienie kompetencji kandydatów na kierowców w zakresie rozumienia zagrożeń oraz właściwego zachowania wobec wszystkich uczestników ruchu drogowego, w tym pieszych, rowerzystów oraz użytkowników hulajnóg elektrycznych i urządzeń transportu osobistego.
Ponadto w szkoleniu kierowców zostaną wprowadzone kwestie dot. korzystania z systemów wspomagających kierowcę, ze szczególnym uwzględnieniem ich ograniczeń oraz zasad bezpiecznego użytkowania.

7) Wprowadzenie centralnego i dynamicznego systemu zarządzania bazą pytań egzaminacyjnych, umożliwiającego ich bieżące dostosowywanie do zmian prawnych i realiów ruchu drogowego.

8) Określenie mechanizmów testowania nowych pytań egzaminacyjnych, w celu oceny ich jakości przed wykorzystaniem w egzaminach państwowych, przykładowo jako pytania pilotażowe w ramach wstępnej części egzaminu niewpływającej na wynik egzaminu państwowego.

9) Wprowadzenie cyklicznej analizy jakości pytań egzaminacyjnych, ich poziomu trudności i wskaźników zdawalności w zakresie poszczególnych pytań.

10) Systematyczna eliminacja pytań nieaktualnych, nieadekwatnych lub mogących prowadzić do błędnej oceny kompetencji osób egzaminowanych.

11) Likwidacja egzaminu praktycznego na placu manewrowym dla kategorii B i B1, przy jednoczesnym pozostawieniu możliwości korzystania z placu w procesie szkolenia.

W miejsce placu manewrowego wprowadzona będzie kompleksowa ocena umiejętności kierującego w warunkach rzeczywistego ruchu drogowego, obejmująca również wykonywanie manewrów. Rozwiązanie to jest zgodne z kierunkami stosowanymi w większości państw członkowskich Unii Europejskiej, w których egzamin praktyczny koncentruje się na ocenie zachowania kierowcy w ruchu drogowym.

Zachowanie placu manewrowego jako elementu procesu szkolenia kandydatów na kierowców, pozwoli osobom rozpoczynającym naukę jazdy odpowiednich warunków do nabycia podstawowych umiejętności kierowania pojazdem.

Prawo jazdy - kategoria B i B1

Przypomnijmy, że prawo jazdy kategorii B uprawnia do kierowania:
- pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t (na przykład samochód osobowy), z wyjątkiem autobusu i motocykla,
- zespołem pojazdów – powyższy pojazd połączony z lekką przyczepą (o dopuszczalnej masie całkowitej do 750 kg),
- pojazdem z kategorii AM (tj. motorowerem, czterokołowcem lekkim – np. małym quadem, zespołem pojazdów – ww. pojazdy połączone z przyczepą – tylko w Polsce),
- zespołem pojazdów – złożonym z pojazdu samochodowego o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t (z wyjątkiem autobusu i motocykla) oraz przyczepy. Jednak łączna dopuszczalna masa całkowita całego zespołu nie może przekroczyć 3500 kg,
- zespołem pojazdów złożonym z pojazdu samochodowego o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t (z wyjątkiem autobusu i motocykla)oraz przyczepy. Jednak łączna dopuszczalna masa całkowita całego zespołu nie może przekroczyć 4250 kg (o ile kierowca zda dodatkowy egzamin praktyczny i ma dodatkowy wpis w prawie jazdy),
- ciągnikiem rolniczym – tylko w Polsce,
- pojazdem wolnobieżnym (na przykład walcem) – tylko w Polsce,
- zespołem pojazdów złożonym z ciągnika rolniczego oraz lekkiej przyczepy (o dopuszczalnej masie całkowitej do 750 kg) – tylko w Polsce,
- zespołem pojazdów złożonym z pojazdu wolnobieżnego oraz lekkiej przyczepy (o dopuszczalnej masie całkowitej do 750 kg) – tylko w Polsce,
- motocyklem o pojemności skokowej silnika do 125 cm3, mocy do 11 kW i stosunku mocy do masy własnej do 0,1 kW/kg – tylko w Polsce (o ile kierowca ma prawo jazdy kategorii B od co najmniej 3 lat),
Prawo jazdy kategorii B może otrzymać osoba, która ukończyła 17 lat (do czasu ukończenia 18 lat może kierować pojazdem wyłącznie na terytorium RP).

Zaś prawo jazdy kategorii B1 uprawnia do kierowania:
- czterokołowcem (na przykład dużym quadem),
- pojazdem z kategorii AM
Prawo jazdy kategorii B1 może otrzymać osoba, która ukończyła 16 lat.

Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?

Data planowanego wejścia w życie omawianych zmian nie jest jeszcze znana. Wiadomo jedynie, że projekt omawianej nowelizacji ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów i skierowany do Sejmu do końca czerwca 2026 r.

Źródło: Projekt ustawy o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (UD402)