Rząd znowu majstruje przy zasiłku pogrzebowym. Wzrost do 7000 tys. zł, to jeszcze nie wszystko

• Przełom od 1 stycznia 2026 roku. Nowa kwota wsparcia z ZUS i KRUS
• Pomysły z komisji sejmowej: Waloryzacja i wyższe wsparcie w szczególnych przypadkach
• Pełna cyfryzacja i e-wnioski od 2027 roku. Jak przyspieszy wypłata?
• Nowe Prawo Cmentarne: Co z opłatami za groby po 20 latach?
• Zasiłek pogrzebowy i prawo cmentarne – najważniejsze zmiany w przepisach (2026–2027)

Przełom od 1 stycznia 2026 roku. Nowa kwota wsparcia z ZUS i KRUS

Przez wiele lat kwota zasiłku pogrzebowego pozostawała zamrożona na poziomie 4000 zł, co przy rosnących kosztach usług funeralnych tworzyło ogromną lukę w budżetach domowych. Od 1 stycznia 2026 r. stawka ta została oficjalnie podniesiona do 7000 zł.

O skali zapotrzebowania na wsparcie w nowym wymiarze finansowym świadczą najnowsze dane organów rentowych:

• ZUS: Od 1 stycznia do maja 2026 r. do ZUS wpłynęło ponad 115,6 tys. wniosków, a łączna kwota przekazanych środków przekroczyła 859 mln zł.
• KRUS: Tylko w I kwartale 2026 r. Kas Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego obsłużyła tysiące wniosków o wypłatę zwaloryzowanego świadczenia.

Świadczenie w pełnej wysokości (7000 zł) przysługuje członkom rodziny zmarłego (np. małżonkowi, dzieciom, rodzicom, rodzeństwu), niezależnie od faktycznie poniesionych kosztów. Jeśli pogrzeb organizuje osoba obca lub instytucja (np. gmina, pracodawca), zasiłek przysługuje do wysokości udokumentowanych wydatków, nie więcej jednak niż 7000 zł.

Pomysły z komisji sejmowej: Waloryzacja i wyższe wsparcie w szczególnych przypadkach

Mimo podwyżki do 7000 zł parlamentarzyści oraz przedstawiciele resortów dostrzegają potrzebę dalszych zmian, by uniknąć ponownego realnego spadku wartości świadczenia w przyszłości. W trakcie prac komisji sejmowych wypracowano kluczowe postulaty, które mają wejść w życie w kolejnych etapach reformy:

1. Automatyczna, coroczna waloryzacja od 2027 roku: Zasiłek ma podlegać corocznemu mechanizmowi waloryzacyjnemu (np. w oparciu o wskaźnik wzrostu cen towarów i usług funeralnych lub ogólny wskaźnik inflacji). Zapobiegnie to wieloletniemu zamrożeniu kwoty.
2. Dodatkowa kwota w sytuacjach nadzwyczajnych: Trwają prace nad regulacją pozwalającą na ubieganie się o kwotę przewyższającą podstawowy limit 7000 zł. Dotyczy to przypadków, gdy udokumentowane koszty pochówku drastycznie wzrosły, np. ze względu na konieczność międzynarodowego transportu zwłok z zagranicy.

Pełna cyfryzacja i e-wnioski od 2027 roku. Jak przyspieszy wypłata?

Urzędy stawiają na eliminację zbędnej biurokracji. ZUS oraz KRUS zapowiedziały wdrożenie zintegrowanego systemu elektronicznego od 2027 r., który połączy zakłady pogrzebowe z organami ubezpieczeniowymi.

• Szybsza weryfikacja: Zintegrowany e-system umożliwi natychmiastowe przekazywanie dokumentów (np. aktu zgonu oraz imiennych faktur za usługi funeralne) w formie cyfrowej.
• Skrócenie czasu oczekiwania: Nowe narzędzie ma doprowadzić do skrócenia czasu wypłaty środków z obecnych kilkunastu dni do zaledwie kilku dni roboczych.

Nowe Prawo Cmentarne: Co z opłatami za groby po 20 latach?

Wraz ze zmianami w zasiłkach sejmowa podkomisja zapowiedziała głęboką nowelizację ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych. Jednym z najbardziej palących problemów są tzw. opłaty prolongacyjne za utrzymanie miejsca na cmentarzu po 20 latach.

Nowe regulacje mają na celu:

• Uporządkowanie i ujednolicenie zasad naliczania opłat cmentarnych w gminach.
• Wprowadzenie przejrzystych mechanizmów refinansowania kosztów ponoszonych przez samorządy przy pochówkach osób bezdomnych lub niemających rodzin.
• Ochronę praw bliskich przed gwałtownym i nieuzasadnionym wzrostem opłat za prolongację miejsca grobu.

Zasiłek pogrzebowy i prawo cmentarne – najważniejsze zmiany w przepisach (2026–2027)

Nadchodzące reformy przynoszą kluczowe modyfikacje w zakresie wsparcia finansowego oraz procedur związanych z pochówkiem. Poniższe zestawienie przedstawia aktualny stan prawny obowiązujący od 1 stycznia 2026 roku oraz kierunki zmian planowanych na rok 2027.

1. Podstawowa kwota zasiłku

• Stan od 1 stycznia 2026 r.: 7000 zł
• Planowane zmiany od 2027 r.: Podlegać ma automatycznej waloryzacji

2. Koszty nadzwyczajne (np. sprowadzenie zwłok z zagranicy)

• Stan od 1 stycznia 2026 r.: Zwrot do limitu 7000 zł
• Planowane zmiany od 2027 r.: Może przysługiwać kwota wyższa niż 7000 zł

3. Sposób składania wniosków

• Stan od 1 stycznia 2026 r.: Papierowo / PUE ZUS / ePUAP
• Planowane zmiany od 2027 r.: Pełna cyfryzacja i dedykowany e-system dla branży

4. Prawo cmentarne

• Stan od 1 stycznia 2026 r.: Dotychczasowe przepisy gmina/zarząd
• Planowane zmiany od 2027 r.: Nowelizacja zasad opłat prolongacyjnych (20 lat)