Co może być dowodem w sprawie

Czego nie trzeba udowadniać ?

Nie wszystkie twierdzenia wymagają dowodu, są to w szczególności :

• fakty znane ogólnie (np. w nocy jest zawsze ciemniej niż za dnia, Donald Tusk jest premierem Polski itp.);
• fakty znane sądowi z urzędu (np. z innej sprawy toczącej się w sądzie);
• twierdzenia poparte domniemaniem prawnym – np. domniemanie ojcostwa męża matki dziecka.
  • WAŻNE: Udowodnić musi swoje twierdzenie ta strona, która obala domniemanie.

Dowody z dokumentów

Dokumenty są co do zasady podstawowym dowodem postępowania cywilnego. W niektórych przypadkach forma pisemna, jest niezbędna wyłącznie dla celów dowodowych.

Oryginały :

Najpewniejszy dowód, może być przedmiotem badań i oględzin. Dowodami mogą być :

• dokumenty prywatne (faktury, umowy, wezwania do zapłaty itp.)
• dokumenty urzędowe : decyzje administracyjne, orzeczenia sądu

Dokumenty poświadczone za zgodność przez notariusza:

Mają taką samą moc dowodową jak oryginały. Jeśli więc nie chcemy pozostawiać jakiegoś dokumentu w aktach sprawy (np. faktury) uwierzytelniona kopia jest najlepszym wyjściem.

Kopie i kserokopie

Mają znikomą wartość dowodową, podobnie jak kserokopie poświadczone przez osobę nieuprawnioną (np. stronę postępowania). Można natomiast załączyć do pozwu, lub innego pisma kopię i zobowiązać się do okazania oryginału na pierwszej rozprawie.

WAŻNE: Część umów musi mieć formę pisemną ,wyłącznie dla celów dowodowych. W takiej sytuacji, umowa w innej formie jest ważna, natomiast nie można na okoliczność warunków umowy, powołać przed sądem świadków.

Innymi słowy aby udowodnić, iż umowa została w ogóle zawarta, lub jakie były jej szczegółowe warunki umowa musi być sporządzona na piśmie.

(nie dotyczy to sytuacji, gdy egzemplarze umowy zostały zniszczone, lub zaginęły).

Dowody osobowe:

Dowodem mogą być zeznania świadków, oraz przesłuchanie stron.

Świadkowie:

Świadkami nie mogą być:

• osoby niezdolne do spostrzegania lub komunikowania swych spostrzeżeń;
• wojskowi i urzędnicy nie zwolnieni od zachowania tajemnicy służbowej, jeżeli ich zeznanie miałoby być połączone z jej naruszeniem;
• przedstawiciele ustawowi stron oraz osoby, które mogą być przesłuchane w charakterze strony jako organy osoby prawnej lub innej organizacji mającej zdolność sądową;
• współuczestnicy jednolici.

Kto może odmówić zeznań:

• małżonkowie stron,
• wstępni,
• zstępni
• rodzeństwo
• powinowaci
• osoby pozostające ze stronami w stosunku przysposobienia.

WAŻNE: Prawo odmowy zeznań trwa po ustaniu małżeństwa lub rozwiązaniu stosunku przysposobienia.

Co do zasady świadkowie są powoływanie na określoną okoliczność (np. w celu udowodnienia wykonania umowy), która musi być wskazana we wniosku dowodowym.

Świadkowie ponoszą odpowiedzialność karną za fałszywe zeznania, w przypadku z kolei niezasadnego niestawiennictwa mogą zostać ukarani przez sędziego grzywną.

WAŻNE: Świadkowie nie mogą odczytywać oświadczeń, ani korzystać z żadnych notatek.

Kto może odmówić odpowiedzi na zadane pytanie ?

Co do zasady świadek powinien udzielić odpowiedzi na każde pytanie zadane przez sąd, jak i przez strony postępowania. W określonych sytuacjach może jednak odmówić, dotyczy to w szczególności sytuacji w której :

• Zeznanie mogłoby narazić jego lub jego bliskich, (grupy wymienionej powyżej), na :
  • odpowiedzialność karną,
  • hańbę lub
  • dotkliwą i bezpośrednią szkodę majątkową
• zeznanie miałoby być połączone z pogwałceniem istotnej tajemnicy zawodowej.

[Duchowny może odmówić zeznań co do faktów powierzonych mu na spowiedzi].

Inne dowody:

Do innych dowodów możemy zaliczyć :

• oględziny (np. nieruchomości) dokonywane przez sędziego
• eksperyment sądowy – mający wykazać określoną zależność
• opinia biegłego np.:
  • grafologa
  • psychiatry (czasem niezbędna – np. w przypadku ubezwłasnowolnienia).
  • lekarza
  • geodety
  • kominiarza
  • specjalisty od spraw przeciwpożarowych itp.

• badania materiały biologicznego : krwi, DNA itp. (np. w sprawach o stwierdzenie / zaprzeczenie ojcostwu)

WAŻNE: W przypadku opinii biegłego, oraz badań materiałów – konieczne będzie wpłacenie zaliczki na wynagrodzenie biegłego. W przypadku wygrania sprawy – koszty będzie można odzyskać od pozwanego.