Jak znieść współwłasność?

Stopień trudności: średni

Koszty: zmienne

Nie każdą współwłasność można znieść (np. niedopuszczalne jest zniesienie współwłasności przymusowej, powstającej wraz ze wspólnotą mieszkaniową).

Krok 1: sprawdzamy czy można podzielić

Fizyczny podział nieruchomości nie zawsze jest możliwy. Ograniczenie może wynikać m.in. z wielkości nieruchomości, a także planów zagospodarowania przestrzennego gminy. Jeszcze większe problemy pojawiają się z podziałem budynku.

Odesłanie: Jak podzielić nieruchomość?

Kroki 2 - 4: polubowne zniesienie współwłasności

Krok 2: określamy warunki zniesienia współwłasności

Współwłasność nieruchomości można znieść przed notariuszem. Jeżeli nieruchomość jest wystarczająco duża, każdy ze współwłaścicieli może otrzymać część gruntu przypadającą na jego udział. Część może zrezygnować z nieruchomości i zadowolić się spłatą jej wartości przez współwłaściciela, któremu przypadł ich udział.

Jeżeli nieruchomość stanowi niewielki dom, lub mieszkanie, rzecz jasna fizyczny podział jest niemożliwy, w takim wypadku własność przypadnie jednemu ze współwłaścicieli.

Krok 3: podział nieruchomości

Jeśli postanowiliśmy podzielić nieruchomość najlepiej zrobić to przed sporządzeniem aktu notarialnego znoszącego współwłasność. W wyniku podziału nadal będzie istniała współwłasność całości gruntu/budynku. Każdy współwłaściciel będzie miał swój udział w „małej” nieruchomości.

Krok 4: akt notarialny

Zniesienie współwłasności nieruchomości wymaga sporządzenia aktu notarialnego. W nim notariusz umieści zasady podziału w zależności od ustaleń poczynionych przez zainteresowanych. W akcie znajdą się również wzajemne rozliczenia. Notariusz założy również nieruchomościom księgi wieczyste, jeśli ich nie miały, lub dokona wpisów nowych właścicieli, w już istniejących. Może zaistnieć konieczność dokonania wyceny nieruchomości - dla celów podatkowych.

Warto zwrócić uwagę na podatki – od spadków i darowizn i sprzedaży nieruchomości.

Krok 5: rozstrzygnięcie sądu

Jeżeli pomiędzy współwłaścicielami jest konflikt, który uniemożliwia polubowne zniesienie współwłasności, każdy z nich może domagać się od sądu zniesienia współwłasności. W zależności od charakteru nieruchomości i ilości współwłaścicieli, a także ich możliwości finansowych, sąd może dokonać podziału na następujących zasadach:

• dokonać fizycznego podziału nieruchomości między wszystkich współwłaścicieli,
• dokonać fizycznego podziału, pomiędzy niektórych współwłaścicieli, ze spłatą pozostałych,
• przyznać nieruchomości jednemu, lub kilku współwłaścicielom (np. kiedy występują o to wspólnie, np. małżeństwo), ze spłatą pozostałych.

Krok 6: piszemy wniosek

Zobacz również: Jak sporządzać pisma procesowe

Wpis sądowy wynosi 1000 zł (jeśli wniosek poparty jest uzgodnionym wspólnym planem podziału - 300 złotych).

Sąd: Sąd rejonowy właściwy dla miejsca położenia nieruchomości

Wnioskodawca/y: współwłaściciel wnoszący o zniesienie

Uczestnicy: pozostali współwłaściciele

Tytuł: Wniosek o zniesienie współwłasności

Żądania wniosku:

• O zniesienie współwłasności nieruchomości położonej ….. o numerze księgi wieczystej …. , numerach ewidencji gruntu i budynków…. , o powierzchni, zabudowanej/niezabudowanej. W sposób:
  • określamy sposób w jaki chcemy znieść: poprzez podział, czy przyznanie własności jednemu/ kilku współwłaścicielom,
  • określamy powierzchnię i obręb działki dla każdego ze współwłaścicieli – na załączonej mapie ewidencyjnej,
  • wskazujemy wysokość ewentualnych spłat.
• O zasądzenie solidarnie od uczestników kosztów sądowych.

Uzasadnienie:

• w uzasadnieniu przybliżamy stan faktyczny (jaki kto ma udział, skąd wynika współwłasność itp.), załączamy:
  • odpis z księgi wieczystej,
  • podstawę współwłasności, np.: postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku,
• opisujemy dokładnie nieruchomość: powierzchnię, położenie itp. – załączamy mapę ewidencyjną z oznaczonym planem podziału,
• opisujemy plan podziału - opracowany przez nas na mapie ewidencyjnej,
• uzasadniamy zaproponowaną formę zniesienia współwłasności (np. dlaczego przyznać jednemu współwłaścicielowi),
• określamy wysokość spłat - w oparciu o wartość nieruchomości (w tym celu możemy zlecić wycenę).

Załączniki

• odpis z księgi wieczystej,
• dokumenty pokazujące źródło współwłasności,
• plan podziału wskazany na mapie ewidencyjnej,
• wycenę nieruchomości (ewentualnie),
• dowód wniesienia opłaty sądowej w wysokości odpowiednio - 1000 lub 300 zł.

Postanowienie znoszące współwłasność jest podstawą do dokonania wpisu nowych właścicieli do księgi wieczystej oraz założenia ksiąg dla powstałych (wydzielonych) nieruchomości.

Uwagi ogólne:

Współwłasność można zmieść na dwa sposoby:

• polubownie (rozwiązanie szybsze ale droższe, dokonywane przed notariuszem),
• sądowo (taniej ale wolniej - sprawa może ciągnąć się miesiącami, przy zgodnym wniosku a nawet latami, przy konflikcie).