REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Mobbing – co warto wiedzieć

Mateusz Kiejna
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Pojęcie mobbingu, mimo iż funkcjonuje już pewien czas w polskim prawie, wciąż nie ma wystarczająco jasnych i ugruntowanych powszechną praktyką kryteriów, wedle których możliwe byłoby bezsprzeczne rozdzielenie go od takich atrybutów pracodawcy czy przełożonego jak: egzekwowanie poleceń, egzekwowanie dyscypliny czy możliwość kształtowania preferowanych postaw i zachowań międzyludzkich w środowisku pracy.

Czym jest mobbing?

REKLAMA


Termin ten wywodzi się z języka angielskiego – słowo „mob” oznacza otoczyć, zaatakować, napadać, dokuczać. Synonimami mobbingu jest m.in. terror psychiczny, znęcanie się psychiczne, molestowanie psychiczne czy bullying (tyranizowanie).
Zgodnie natomiast z art. 943 § 2 Kodeksu Pracy mobbing oznacza działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników. 

Co to jest jobsharing

Innymi słowy mobbing to proces przemocy i nękania psychicznego pracownika trwający nie krócej niż sześć miesięcy, stosowany systematycznie, przynajmniej raz w tygodniu, godzący w godność i osobowość człowieka, naruszający integralność psychiczną i fizyczną.

Jak rozpoznać mobbing

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Można wyróżnić kilka etapów mobbingu. Początkowo są to negatywne sygnały ze strony otoczenia, szerzenie plotek i pomijanie pracownika w codziennym życiu firmy. Stopniowo działania mobbingowe zaczynają się nasilać i przyjmować coraz bardziej poważną formę. Do grupy dołącza się pracodawca, o ile wcześniej nie był zaangażowany. Pracownik zostaje często obwiniany o sprawy, za które nie jest odpowiedzialny, nie bierze się go pod uwagę przy realizacji systemów motywacyjnych. Ofiara zaczyna odczuwać dolegliwości psychosomatyczne, żyje w ciągłym stresie, spada odporność organizmu. W końcowej fazie mobbingu ofiara traci zupełnie motywację, jest na granicy załamania psychicznego. Wiele osób w takiej sytuacji ma myśli samobójcze, wielu decyduje się na taki krok.

Rozwiązanie pracy z powodu mobbingu

Przyczyny mobbingu


Analizując zjawisko mobbingu, można zauważyć kilka podstawowych przyczyn sprzyjających występowaniu tego zjawiska:

- uwarunkowania społeczne, wśród których wymienia się np. bezrobocie lub stałe zagrożenie utraty pracy, które wywołuje zły zwyczaj zatrudniania jak największej liczby pracowników na umowy zlecenie, zmuszając ich do wykonywania wszelkich poleceń, zabierając jednocześnie poczucie pewności i bezpieczeństwa,
- cechy zarządzającego organizacją, czyli niedorzeczne polecenia wydawane podwładnym, obarczanie pracownika dużą odpowiedzialnością przy równoczesnym ograniczeniu podejmowania decyzji oraz kompleksy i silne poczucie wyższości osoby zarządzającej,
- szczególna pozycja społeczna ofiary mobbingu – inny kolor skóry, odmienność seksualna, niepełnosprawność.

Forum-czy to jest mobbing?

Nie bądźmy obojętni


Powodów, dla których należy zapobiegać mobbingowi jest wiele. Z czysto humanistycznego i etycznego punktu widzenia, mobbing wymaga jednoznacznego potępienia jako działanie godzące w podstawowe prawa jednostki. Z punktu widzenia interesów pracodawcy istotne są również powody czysto ekonomiczne, wśród najważniejszych warto wymienić takie jak: wymogi prawne i koszty odszkodowań, publiczny wizerunek firmy, koszty absencji, rotacji i niskiej wydajności pracy czy kształtowanie przejrzystej kultury organizacyjnej.

Jak walczyć z mobbingiem


W walce z mobbingiem warto skorzystać ze wskazówek Międzynarodowej Organizacji Pracy (ILO), która w opracowanym przez siebie programie Safe Work przedstawiła zespół działań prewencyjnych, jakie powinny znaleźć odzwierciedlenie w polityce każdej firmy.

Należą do nich:


- jasno określone cele firmy i obowiązki pracowników, a także poznanie pracowników przez zastosowanie wobec nich różnych testów psychologicznych w celu poszerzenia wiedzy na temat ich cech osobowościowych i upodobań;
- odpowiedni dobór kadry kierowniczej, której kwalifikacje zawodowe idą w parze z wiedzą na temat psychologicznych i socjologicznych aspektów zarządzania personelem;
- czytelne zasady oceniania i awansowania;
- szkolenia i treningi na zasadzie case study, kierowane do pracowników na różnych stanowiskach;
- dobra komunikacja wewnętrzna (dyskusje na różne tematy, jak na przykład różnice płci, różnice poglądów) i spotkania grupowe;
- odpowiednie środowisko pracy ( komfort psychiczny i fizyczny);
- właściwa organizacja pracy (pracownicy muszą mieć wyraźnie określone obowiązki, dostosowane do posiadanych umiejętności, wykształcenia i doświadczenia, jasno określone godziny pracy).

Zobacz: Przeciwdziałanie mobbingowi


Aby przeciwdziałać mobbingowi, pomocne mogą być także szkolenia dla pracowników, na których uczyliby się oni jak zapobiegać potencjalnym konfliktom w miejscu pracy poprzez empatię i samoświadomość. Dodatkowo możemy też wprowadzić szkolenia również dla kadry kierowniczej i zapoznać ich ze zmianami w kodeksie pracy.

Odpowiedzialność

Niezależnie od tego, kto jest sprawcą, a kto ofiarą, w myśl prawa odpowiedzialny za dopuszczenie mobbingu w zakładzie pracy jest przede wszystkim pracodawca.

Sprawcą, czyli mobberem może być zarówno przełożony, jak i współpracownik, a nawet podwładny ofiary. Pomimo to, że sprawcami mogą być również osoby spoza kierownictwa, pracodawca będzie odpowiedzialny za wystąpienie mobbingu, ponieważ odpowiada za to, co dzieje się w zakładzie pracy.

Jednak, jeżeli będzie on mógł się wykazać działaniami skierowanymi na zapobieganie temu zjawisku (bądź natychmiastową reakcją na zaistniały już problem), można mówić o zmniejszeniu odpowiedzialności (albo w pewnych przypadkach także o jej braku). Pracodawca powinien czuwać nad atmosferą w zakładzie pracy, bacznie przyglądać się zmianom w zachowaniu pracowników oraz szerzyć działania prewencyjne.

Ochrona


Na mocy przepisów o mobbingu zawartych w kodeksie pracy ochronie podlega tylko pracownik. Oznacza to, że osoby pracujące na podstawie umowy zlecenia czy umowy o dzieło nie mogą powoływać się na te przepisy. Tak samo wygląda sytuacja osoby ubiegającej się o zatrudnienie.

Swoich roszczeń mogą oni dochodzić na podstawie przepisów kodeksu cywilnego wskazując naruszenie dóbr osobistych, doznaną szkodę itp.

Zobacz: Kodeks pracy


Pracownik może żądać zadośćuczynienia pieniężnego, a w razie powstania szkody lub (i) rozwiązania umowy - również odszkodowania. Na pracowniku spoczywa obowiązek udowodnienia przed sądem, że był nękany, jednak można domniemywać, że kluczową rolę w tego typu postępowaniach będą miały orzeczenia biegłych psychologów lub psychiatrów oceniające stopień "rozstroju zdrowia" wywołanego mobbingiem.

Zobacz: Roszczenia pracownicy związane z mobbingiem


W przypadku wypowiedzenia umowy o pracę w pisemnym oświadczeniu trzeba podać skonkretyzowaną przyczynę mobbingu. W razie rozwiązywania umowy w trybie art. 55 § 11 kodeksu pracy w pisemnym oświadczeniu woli trzeba także skonkretyzować tę przyczynę, charakteryzując ją jako mobbing i równocześnie ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracodawcy względem pracownika. W razie badania takiej sprawy przez inspektora pracy można powołać się na protokół z kontroli PIP.

Istnieją spory odnośnie wysokości rekompensaty. Czy obejmuje ona tylko rozstrój zdrowia (uszczerbek na zdrowiu) czy całą doznaną krzywdę? W tym drugim przypadku może obejmować zadośćuczynienie za doznane krzywdy oraz typowe odszkodowanie związane z poniesionymi kosztami (koszt leczenia, psychoterapeuty, leków). Kwotę ustala sąd. Może on przyznać sumę wskazaną przez pracownika lub ją zmienić według swojego uznania.

Zobacz: Nietrzeźwość pracownika w pracy


Spory istnieją również odnośnie możliwości jednoczesnego dochodzenia praw na drodze kodeksu pracy i prawa cywilnego.

Na podstawie kodeksu cywilnego można domagać się nie tylko zadośćuczynienia, ale również zwrotu kosztów leczenia, kosztów koniecznych do przygotowania się do nowego zawodu oraz renty w przypadku utraty zdolności do pracy zarobkowej.

Niezależnie od odpowiedzialności odszkodowawczej pracodawcy, może on być pociągnięty do odpowiedzialności karnej z art. 218 kk za to, że złośliwie lub uporczywie narusza prawa pracownicze wynikające ze stosunku pracy. Analiza porównawcza komentowanego przepisu ze wskazanym artykułem Kodeksu karnego prowadzi do wniosku, że w każdym przypadku udowodnionego mobbingu byłaby podstawa do postawienia zarzutu przestępstwa z art. 218 kk zagrożonego grzywną, karą ograniczenia wolności albo karą pozbawienia wolności do lat dwóch.

Pomoc

Pracownik może poprosić o pomoc związki zawodowe lub okręgową inspekcję pracy. Może się również zwrócić do stowarzyszeń antymobbingowych - najbardziej znane jest Ogólnopolskie Stowarzyszenie Antymobbingowe OSA (www.republika.pl/osa_stow/ Adres tylko do korespondencji: 80-838 Gdańsk, ul. Warzywnicza 10C/7 tel. (058) 301 98 72 e-mail: osa_ stowarzyszenie@wp.pl ).

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/15
Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
od 1 stycznia i od 1 lipca
od 1 stycznia i od 1 czerwca
od 1 lutego i od 1 lipca
Następne
Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Rząd: wzrost wynagrodzeń w budżetówce o 4,1% w 2025 roku. Związkowcy są zbulwersowani – żądają przynajmniej 15% więcej

Rząd Donalda Tuska prognozuje, że inflacja w 2025 roku wyniesie średnio 4,1%. O tyle samo mają wzrosnąć wynagrodzenia w budżetówce. Nie podoba się to związkowcom, którzy proponują w przyszłym roku przynajmniej 15% podwyżki dla pracowników sfery budżetowej, a niektórzy nawet 20%.

ZUS: Od czerwca 2024 r. uczniowie i studenci mogą więcej dorobić do renty rodzinnej bez obniżenia świadczenia

Od 1 czerwca 2024 r. uczniowie i studenci, którzy pobierają rentę rodzinną z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, mogą więcej dorobić do swojego świadczenia. Zmieniły się kwoty graniczne przychodu, które będą obowiązywać do 31 sierpnia br.

Każdy dorosły dostanie pieniądze na szkolenia. Na razie 111,5 mln zł na pilotaż. Indywidualne Konta Rozwojowe

Indywidualne Konta Rozwojowe to mechanizm unijny finansowania uczenia się osób dorosłych, gdzie w założeniu każda osoba otrzymuje fundusze, z których według własnego wyboru może sfinansować udział w szkoleniach. IKR mają wspierać osoby dorosłe w dostępie do szkoleń, niezależnie od ich statusu na rynku pracy oraz zwiększać zachęty i motywację poszczególnych osób do korzystania ze szkoleń.

Wynagrodzenia osób niepełnosprawnych w górę o 15%. Więcej pieniędzy z PFRON

Ustawowe stawki dofinansowań do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych wzrosną o 15 procent. Wzrośnie też poziom dotacji dla PFRON. Takie zmiany szykuje rząd w nowym projekcie zmian ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

REKLAMA

Bezpłatne mleko, owoce i warzywa dla dzieci z klas I-V w roku szkolnym 2024/2025 [projekt rozporządzenia]

Rząd chce przeznaczyć 138 mln zł w roku szkolnym 2024/2025 na realizację unijnego programu dla szkół. W ramach tego progamu dzieci z klas I-V będą bezpłatnie otrzymywały owoce i mleko, będą też prowadzone działania edukacyjne. Projekt rozporządzenia trafił właśnie na Komitet Stały Rady Ministrów.

Te zmiany wejdą w życie jeszcze przed wakacjami. Pracownicy będą lepiej chronieni, a pracodawcom przybędzie obowiązków.

Te zmiany wejdą w życie jeszcze przed wakacjami. Pracownicy będą lepiej chronieni, a pracodawcom przybędzie obowiązków. Już od 29 czerwca 2024 r. zwiększy się bezpieczeństwo pracy we wszystkich dziedzinach krajowej gospodarki.

Dłużnik może wskazać kto przejmie dług. Sąd Najwyższy uznał zgodę blankietową

Sąd Najwyższy rozstrzygnął kwestię dopuszczalności zgody blankietowej, tj. zgody wierzyciela na przejęcie długu przez nieskonkretyzowaną osobę. Problem dotyczył swobody dłużnika w wyborze podmiotu przejmującego jego dług. Orzeczenie SN ma znaczenie dla branży nieruchomości, gdzie często stosuje się takie klauzule przejęcia zobowiązań.

Ile zarabia sygnalista?

Ile zarabia sygnalista? Takie pytania ostatnio często się pojawiają, bo o sygnalistach mówi się coraz więcej i coraz śmielej. Trzeba zapamiętać jedno, to nie jest zawód, to czyn na rzecz dobra ogółu. Sygnalista nie dostaje pieniędzy za zgłoszenie, to nie jest USA gdzie otrzymuje się za to miliony. W Polsce sygnalista to ktoś, kto alarmuje o naruszeniach prawa i ma do tego uzasadnioną podstawę. Jeśli jest zatrudniony w danym miejscu, to sygnalista otrzymuje standardowo swoje wynagrodzenie, które jest chronione. Sprawa jest jednak otwarta i pracodawcy mogą wprowadzać dodatkowe gratyfikacje finansowe.

REKLAMA

Odwołanie darowizny, z powodu rażącej niewdzięczności obdarowanego

Jeżeli po wykonaniu darowizny darczyńca popadnie w niedostatek, obdarowany ma obowiązek go wspierać. Darczyńca ma również zagwarantowane prawo, które pozwala na odwołanie darowizny już wykonanej, z powodu rażącej niewdzięczności obdarowanego.

300 zł na wyprawkę szkolną. Od kiedy można składać wnioski o świadczenie z programu Dobry Start?

Od 1 lipca rodzice i opiekunowie mogą składać wnioski o świadczenie z programu Dobry Start. Program ten umożliwia rodzicom i opiekunom składanie wniosków o dofinansowanie na wyprawkę szkolną dla uczących się dzieci.

REKLAMA