Koniec z oszukiwaniem w CV. Pracodawcy sprawdzą dyplom a uczelnie będą miały nowy obowiązek

• Koniec z oszukiwaniem w CV. Pracodawcy sprawdzą dyplom
• Pracodawcy sprawdzą dyplom - zyskają uprawnienie a uczelnie będą miały nowy obowiązek
• Potwierdzanie w uczelni danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów
• Jak to będzie działać w praktyce?
• Co to oznacza dla rynku pracy?

Koniec z oszukiwaniem w CV. Pracodawcy sprawdzą dyplom

Fałszywy dyplom w CV? Już wkrótce ten problem może odejść do lamusa. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego przygotowało projekt ustawy, który da pracodawcom narzędzie do weryfikacji wykształcenia kandydatów do pracy. To rewolucja w rekrutacji, która kończy z dotychczasową bezradnością pracodawców wobec przepisów o ochronie danych. Nadmierna ochrona danych osobowych kandydatów na pracowników w zakresie rekrutacji i autentyczności dyplomów daje ogromne pole do nadużyć i oszustw co do posiadanego wykształcenia.

Do tej pory zakłady pracy i pracodawcy w pewnym sensie pozostawały w sytuacji bez wyjścia. Z jednej strony prawo wymagało od nich zatrudniania osób o odpowiednich kwalifikacjach, z drugiej – przepisy o ochronie danych osobowych, w tym RODO, skutecznie blokowały możliwość sprawdzenia autentyczności dyplomu na uczelni. Nawet zgoda samego kandydata była przez Urząd Ochrony Danych Osobowych (UODO) kwestionowana, ponieważ w relacji pracodawca-kandydat trudno mówić o pełnej dobrowolności. W efekcie rekruterzy musieli wierzyć na słowo. Co to powodowało? Nie rzadko oszustwa ze strony kandydatów, co do posiadania danego dyplomu!

Pracodawcy sprawdzą dyplom - zyskają uprawnienie a uczelnie będą miały nowy obowiązek

Ta prawna luka ma zostać zlikwidowana od 1 stycznia 2026 roku. Wtedy prawdopodobnie wejdzie w życie nowelizacja ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, która wprowadzi prosty i klarowny mechanizm weryfikacji. Co ma się zmienić? Za sprawą procedowanego i poddawanego właśnie konsultacjom społecznym projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (numer projektu: UDER72, dalej jako: projekt) . Za sprawą projektu zmiany mają zajść w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.).

Potwierdzanie w uczelni danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów

Zmiany umożliwią pracodawcom potwierdzanie w uczelni danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów wydanym w postaci papierowej. Wprowadzana zmiana jest związana z postulatem, jaki wpłynął od strony społecznej – Zespołu SprawdzaMY do Zespołu ds. koordynacji procesu legislacyjnego wdrażającego deregulację (fiszka MNiSW-4-197), dotyczącym problemów jakie napotykają pracodawcy, którzy mają wątpliwości co do prawdziwości dokumentów przedstawianych przez pracowników lub kandydatów do pracy dotyczących ich wykształcenia.

Jak to będzie działać w praktyce?

Jeśli pracodawca będzie miał uzasadnione wątpliwości co do prawdziwości dyplomu przedstawionego przez kandydata lub pracownika, będzie mógł wystąpić do uczelni z oficjalnym wnioskiem o potwierdzenie danych. Cały proces ma być sformalizowany i bezpieczny:

1. Wniosek elektroniczny: Firma złoży wniosek na elektroniczny adres uczelni. Będzie musiała w nim podać swoje dane, a także imię, nazwisko i numer weryfikowanego dyplomu.
2. Wskazanie powodu: Pracodawca będzie musiał uzasadnić swój interes prawny i oświadczyć, że wstępnie sprawdził zabezpieczenia fizycznego dokumentu. . Pracodawca będzie musiał również wskazać swój interes prawny i złożyć oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o dokonaniu wstępnej weryfikacji zabezpieczeń dyplomu, jeśli takowe istnieją, np. na podstawie norm prawych ustawy z 22.11.2018 r. o dokumentach publicznych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1669).
3. Opłata za weryfikację: Usługa nie będzie darmowa. Jej koszt to 1% minimalnego wynagrodzenia za pracę, co ma zapewnić, że wnioski będą składane tylko w uzasadnionych przypadkach.
4. Odpowiedź uczelni: Uczelnia będzie miała maksymalnie 30 dni na udzielenie odpowiedzi. Potwierdzenie zostanie opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym rektora (lub osoby upoważnionej), co nada mu status oficjalnego dokumentu.

Co to oznacza dla rynku pracy?

Projektowana zmiana to przede wszystkim ogromna korzyść dla przedsiębiorców, którzy zyskają realne narzędzie do budowania wiarygodnych i kompetentnych zespołów w oparciu o wykwalifikowanych pracowników. Zwiększy to bezpieczeństwo obrotu gospodarczego – zwłaszcza w branżach, gdzie specjalistyczna wiedza jest kluczowa. Dla uczciwych kandydatów to również dobra wiadomość, ponieważ ich kwalifikacje nie będą mogły być podważone przez oszustów. Nowe prawo to krok w stronę większej przejrzystości i profesjonalizmu na polskim rynku pracy.