Ułatwienie dla wielu pacjentów uprawnionych do bezpłatnych leków. MZ przygotowało projekt zmian

• Nie każdy lekarz może wystawić receptę na bezpłatne leki
• Problemy pacjentów oddziałów psychiatrycznych
• Ministerstwo Zdrowia przygotowało projekt
• Komu przysługują bezpłatne leki?

Nie każdy lekarz może wystawić receptę na bezpłatne leki

Problem dotyczy recept na refundowane niektóre leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyroby medyczne przysługujące bezpłatnie osobom do ukończenia 18. roku życia albo po ukończeniu 65. roku życia. 

Aktualnie do wystawienia recepty na takie leki jest uprawniony m.in. lekarz, który zawarł z Narodowym Funduszem Zdrowia, umowę na udzielanie świadczeń zdrowotnych w jednym z trzech zakresów: podstawowej opiece zdrowotnej, ambulatoryjnej opiece specjalistycznej lub leczeniu szpitalnym. Uprawnionym jest tu również  lekarz emeryt wystawiający receptę dla siebie albo swoich najbliższych oraz określone pielęgniarki.

Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami nie mogą takich recept wystawiać lekarze udzielający świadczeń zdrowotnych na podstawie jakichkolwiek innych umów, niż dotyczące ww. zakresów świadczeń zdrowotnych, czyli przykładowo z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień, leczenia stomatologicznego, opieki paliatywnej i hospicyjnej.

Problemy pacjentów oddziałów psychiatrycznych

Na problem ten zwracał uwagę Rzecznik Praw Obywatelskich. W wystąpieniu do minister zdrowia Izabeli Leszczyny podkreślał, iż "przedmiotowa regulacja oznacza, że pacjenci do 18 r.ż oraz osoby w wieku 65+ wypisywane z oddziału psychiatrycznego nie mogą przy wypisie otrzymać recepty na bezpłatne leki. Podobna sytuacja dotyczy również pacjentów centrów zdrowia psychicznego dla dorosłych, ośrodków II i III poziomu referencyjnego nowego modelu opieki psychiatrycznej dla dzieci młodzieży, jak również poradni zdrowia psychicznego, zespołów leczenia środowiskowego czy oddziałów dziennych". Marcin Wiącek zwrócił się do ministerstwa o pilne zainteresowanie się przedstawioną sprawą i rozważenie dokonania stosownych zmian legislacyjnych.

Ministerstwo Zdrowia przygotowało projekt

Propozycja RPO została pozytywnie rozpatrzona, przez resort zdrowia, który podjął działania w kierunku zmiany obecnego stanu prawnego.

"Jednakże aby móc przedstawić informację o skuteczności tych działań, projekt legislacyjny realizujący ww. postulaty musiał uzyskać pozytywną opinię Zespołu do spraw Programowania Prac Rządu i zostać wpisany do Wykazu Prac Legislacyjnych i programowych Rady Ministrów, co też miało miejsce, przy czym dopiero 17 czerwca 2024 r. Od tego dnia ww. projekt legislacyjny realizujący powyższe widnieje w Wykazie pod pozycją UD75" - czytamy w odpowiedzi udzielonej RPO 24 czerwca przez wiceministra zdrowia Marka Kosa.

Jak czytamy na stronie Kancelarii Prezesa Rady Ministrów projekt ma na celu rozszerzenie zakresu podmiotów uprawnionych do wystawiania recept na darmowe leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyroby medyczne. Po zmianach, takim podmiotem ma być każda osoba posiadająca do tego uprawnienie wynikające wprost z wykonywania przez nią zawodu medycznego, jeżeli prawo do preskrypcji wynika jasno z przepisów regulujących zasady wykonywania tego zawodu.

Projekt ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w III kwartale 2024 r. 

Komu przysługują bezpłatne leki?

Bezpłatnie leki przysługują osobom, które mają ukończone 65 lat lub mają poniżej 18 lat i mają rozpoznane schorzenie, które jest zgodne z zakresem wskazań objętych refundacją. Ponadto dny lek powinien znajdować się w wykazie „D1” lub D2 refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych w załączniku do obwieszczenia ministra zdrowia.