Stalking jako przestępstwo

Nękaniem jest zbiór powtarzalny zachowań, które wywołują negatywny wpływ na psychikę adresata, skutkujących jego zastraszeniem, utrapieniem, zdominowaniem, upokorzeniem, naruszeniem prywatności. Działania te mogą zostać podjęte przez sprawcę osobiście lub poprzez posłużenie się osobą trzecią. Przykładowo mogą one polegać na:

• nachodzeniu pokrzywdzonego w miejscu zamieszkania lub pracy,
• wysyłaniu obraźliwych smsów, listów,
• śledzeniu pokrzywdzonego lub osoby mu najbliższej.

Zobacz również: Czym jest stalking?

Stalking - groźby karalne

Istotnym jest, aby wskazane działanie w sposób obiektywny wywoływało u ofiary przekonanie, że może wiązać się ono z realnym niebezpieczeństwem. Ocena realności zagrożenia powinna być dokonana poprzez odwołanie się do ocen ogólnospołecznych, nie zaś wyłącznie do subiektywnych odczuć ofiary. Bez znaczenia dla bytu wskazanego przestępstwa pozostaje kwestia czy sprawca faktycznie ma zamiar wykonać swoje groźby czy też stwarza w tym zakresie jedynie pozory.

Stalking, czyli uporczywe nękanie

Zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2013 r., III KK 417/13, aby zachowanie mogło zostać uznane ze stalking, nie jest wymagane aby zachowanie stalkera niosło ze sobą element agresji. Nadto prawnie irrelewantne jest w kontekście strony podmiotowej tego przestępstwa, czy czyn sprawcy powodowany jest żywionym do pokrzywdzonego uczuciem miłości, nienawiści, chęcią dokuczenia mu, złośliwością czy chęcią zemsty. Istotnym natomiast jest, aby działanie to miało charakter uporczywy. Z uporczywym działaniem sprawcy sprawy mamy do czynienia wówczas, jeżeli z jednej strony ma ono charakter powtarzający, z drugiej zaś charakteryzuje się szczególnym nastawieniem psychicznym sprawcy, wyrażającym się w nieustępliwości nękania, tj. trwaniu w uporze, pomimo próśb i upomnień o zaprzestanie przedmiotowych zachowań pochodzących od pokrzywdzonego lub innych osób (wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 19 lutego 2014 r., II AKa 18/14).

Porozmawiaj o tym na naszym FORUM!

Nękanie osoby najbliższej

Działanie sprawcy wypełnia znamiona stalkingu w sytuacji, kiedy działania wzbudzające u ofiary poczucie zagrożenia lub istotnie naruszające jej prywatność skierowane są bezpośrednio do niej lub do osoby jej najbliższej. W doktrynie dominuje pogląd, że za stosunek najbliższości można uznać także wspólne pożycie osób tej samej płci, a co za tym idzie, także one objęte będą ochroną z art. 190 a § 1 k.k. Jak wskazuje Marcin Jachimowicz w artykule pt. „Przestępstwo stalkingu w świetle noweli Kodeksu karnego” (WPP.2011.3.40, Lex 149928/3): Pojęcie "wspólne pożycie" odnoszone jest wprawdzie wyłącznie do konkubinatu, który jest związkiem osób o różnej płci, odpowiadającym od strony faktycznej stosunkowi małżeństwa (którym w rozumieniu art.18 Konstytucji RP jest wyłącznie związek osób różnej płci). Jeżeli jednak pomiędzy osobami tej samej płci zachodzą te same więzy, jak w przypadku osób o różnej płci żyjących w konkubinacie to brak jest podstaw do odmowy przyznania takim osobom uprawienia, o którym mowa w art. 115 § 11 k.k.

Stalking - kara

Przestępstwo stalkingu zagrożone jest karą pozbawienia wolności do lat trzech. Jeżeli następstwem omówionego powyżej uporczywego nękania jest targnięcie się pokrzywdzonego na własne życie, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10. Ściganie przestępstwa stalkingu następuje na wniosek pokrzywdzonego.

Polecamy serwis: Sprawy karne

Autor: Agata Aksanowska, aplikant adwokacki, Kancelaria Radców Prawnych Marek Zdanowicz i Wspólnicy Spółka Komandytowa.