REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Alkoholizm, pracoholizm, hazard a nieważność małżeństwa

Subskrybuj nas na Youtube
Dołącz do ekspertów Dołącz do grona ekspertów
dr Michał Poczmański
Prawnik, adwokat kościelny specjalizujący się w procesach o stwierdzenie nieważności małżeństwa
Aby małżeństwo zostało uznane za nieważne, nupturient musi wykazywać problemy natury psychicznej, a więc wszelkie odstępstwa od normalnego stanu psychicznego. Niekoniecznie będzie to choroba psychiczna./Fot. Shutterstock
Aby małżeństwo zostało uznane za nieważne, nupturient musi wykazywać problemy natury psychicznej, a więc wszelkie odstępstwa od normalnego stanu psychicznego. Niekoniecznie będzie to choroba psychiczna./Fot. Shutterstock
shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Coraz więcej osób decyduje się na rozpoczęcie procesu stwierdzenia nieważności małżeństwa. Wynika to przede wszystkim z chęci uregulowania swojej sytuacji duchowej. Bez wątpienia rośnie też świadomość katolików na temat niepoprawnie tak zwanych ,,rozwodów kościelnych”, a także tego jak wygląda procedura kościelna. Świadczą o tym chociażby same statystyki. Obecnie do sądów kościelnych wnoszone jest około 5 000 spraw rocznie. W około 75% rozpatrywanych spraw stwierdza się, że miało miejsce nieważnie zawarte małżeństwo.

Jako adwokat kościelny w procesach stwierdzenia nieważności małżeństwa najczęściej spotykam się ze sprawami wnoszonymi z kanonu 1095 n3 Kodeksu Prawa Kanonicznego, który brzmi: ,,Niezdolni do zawarcia małżeństwa są ci, którzy z przyczyn natury psychicznej nie są zdolni podjąć istotnych obowiązków małżeńskich”. Jak go interpretować i co kryje się za stwierdzeniem ,,z przyczyn natury psychicznej?”. Tą wątpliwość rozwinę w poniższym wpisie.

REKLAMA

Polecamy: Seria 5 książek. Poznaj swoje prawa!

Istotne obowiązki małżeńskie

Nupturient, który zamierza zawrzeć związek małżeński swoimi możliwościami psychicznymi musi gwarantować, że wywiąże się z przyjętych na siebie istotnych obowiązków małżeńskich. Istotnych, a więc jakich? Tych, które obejmują dobro małżonków, dobro potomstwa, dobro jedności oraz dobro sakramentu. Najczęściej doktryna i orzecznictwo Roty Rzymskiej wymienia:

  1. obowiązek tworzenia małżeńskiej wspólnoty całego życia;
  2. obowiązek relacji międzyosobowej między małżonkami, w tym głównie więzi uczuciowej;
  3. obowiązek relacji trwałej, wiernej, wzajemnej i dozgonnej;
  4. obowiązek utrzymywania wspólnoty heteroseksualnej i pożycia małżeńskiego;
  5. obowiązek zrodzenia i wychowania potomstwa.

W przypadku, kiedy kontrahent nie jest w stanie podjąć, a tym samym wypełniać choćby jednego z istotnych obowiązków małżeńskich zawiera małżeństwo nieważnie.

Problemy natury psychicznej

Aby małżeństwo zostało uznane za nieważne, nupturient musi wykazywać problemy natury psychicznej, a więc wszelkie odstępstwa od normalnego stanu psychicznego. Niekoniecznie będzie to choroba psychiczna. Przede wszystkim chodzi o anomalię, która uniemożliwia, a nie tylko utrudnia wywiązanie się z przyjętych na siebie zobowiązań. Orzecznictwo Kościoła cały czas się zmienia. Wynika to przede wszystkim z rozwoju nauki prawa, ale także psychologii oraz psychiatrii, która również ma swój wpływ na procesy małżeńskie. Co należy teraz rozumieć przez anomalię? Będą to wszelkiego rodzaju zaburzenia osobowości, na które wpływają przyczyny środowiskowe np. wychowywanie się w rodzinie obarczonej patologiami, wadliwe wychowanie, które skutkuje nadmiernym przywiązaniem do rodziców, a także wszelkiego rodzaju uzależnienia czy chociażby zaburzenia psychoseksualne.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Uzależnienia, które wypływają na stwierdzenie nieważności małżeństwa

REKLAMA

Alkoholizm i narkomania to jedne z najczęstszych uzależnień z jakimi możemy się spotkać, ale nie jedyne. Coraz częściej społeczeństwo ma problemy z pracoholizmem albo uzależnieniem od hazardu. Bez wątpienia wszystkie wyżej wymienione problemy powodują trudności nie tylko w sferze fizycznej, a przede wszystkim psychicznej.

Celem małżeństwa jest dobro małżonków oraz zrodzenie i wychowanie potomstwa. Nie ma co ukrywać, że osoby uzależnione na pierwszym miejscu stawiają swój nałóg, który bezgranicznie wypełnia ich życie codzienne. Nie są w stanie realizować się jako małżonek, a także jako rodzic, co kłóci się z celem małżeństwa sakramentalnego. Jak mówi zasada zaczerpnięta z prawa naturalnego: ,,Nikt nie może zobowiązać się do tego, czego nie jest w stanie wykonać”. Osoby uzależnione od alkoholu, narkotyków, gier hazardowych czy pracy nie są w stanie przekazać przedmiotu zgody małżeńskiej, a więc są niezdolne do zawarcia małżeństwa.

Zaburzenia odżywiania jako przyczyna niezdolność do podjęcia istotnych obowiązków małżeńskich

Na zaburzenia odżywiania np. anoreksję najczęściej cierpią kobiety. Rzadko się zdarza, aby ten problem dotykał mężczyzn. Część żeńska mylnie utożsamia dobry wygląd z małymi posiłkami albo prawie ich brakiem. Jest to problem psychiczny, który wywołuje negatywne skutki na zdrowiu fizycznym. Silny lęk przed przytyciem ma także znaczenie z punktu widzenia małżeństwa sakramentalnego. Kobiety cierpiące na anoreksję mają problem z posiadaniem potomstwa. Ich jadłowstręt psychiczny im to uniemożliwia. Do tego bardzo często dochodzą inne ciężkie zaburzenia współwystępujące z depresją, które powodują, że kobieta nie jest
w stanie przekazać zgody małżeńskiej, a tym samym wypełniać istotnych obowiązków małżeńskich.

Opinia biegłego

Należy jednak pamiętać, że za każdym razem sprawa jest rozpatrywana indywidualnie. Przy takich zaburzeniach niezbędna jest pomoc biegłego sadowego – najczęściej specjalisty w zakresie psychologii lub psychiatrii, który po przeprowadzeniu badań sporządza wnioski na temat zaburzeń występujących u danego kontrahenta. Pomimo iż sędziowie mają swobodną ocenę materiału dowodowego, opinia eksperta niekiedy w dużej mierze przyczynia się do wydania wyroku pozytywnego bądź negatywnego w procesach stwierdzenia nieważności małżeństwa.

Michał Poczmański
adwokat kościelny
Kancelaria Kanoniczna

https://www.kancelaria-kanoniczna.com/

Zapisz się na newsletter
Najlepsze artykuły, najpoczytniejsze tematy, zmiany w prawie i porady. Skoncentrowana dawka wiadomości z różnych kategorii: prawo, księgowość, kadry, biznes, nieruchomości, pieniądze, edukacja. Zapisz się na nasz newsletter i bądź zawsze na czasie.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Jak uniknąć niechcianego spadku – poradnik na 2025 r.

Niechciany spadek kojarzy się przede wszystkim z dziedziczeniem długów i innych kłopotliwych zobowiązań. W polskim prawie spadkobierca dziedziczy zarówno prawa, jak i obowiązki majątkowe. Obejmują one m.in. kredyty, zaległe alimenty i inne długi. Aby uniknąć przejęcia cudzych zobowiązań, trzeba w odpowiednim terminie podjąć świadomą decyzję. Poniżej przedstawiamy najważniejsze sposoby uniknięcia niechcianego spadku w świetle aktualnych przepisów obowiązujących w 2025 r.

Sądy kwestionują WIBOR w umowach kredytowych i pożyczkowych. Kluczowe orzeczenia o braku transparentności klauzul zmiennego oprocentowania

Pojawiły się nowe rozstrzygnięcia sądów powszechnych, w których to sędziowie, nie czekając na zbliżające się rozstrzygnięcie TSUE, zakwestionowali odesłanie do wskaźnika WIBOR w umowach kredytowych i pożyczkowych. Orzeczenia te, wydane w sprawach konsumenckich oraz między przedsiębiorcami, wskazują na istotne naruszenia obowiązków informacyjnych banków i pożyczkodawców, skutkujące uznaniem klauzul oprocentowania za nieważne lub abuzywne. Te omawiane niżej orzeczenia rzucają nowe światło na problem stosowania wskaźnika WIBOR w umowach finansowych, wskazując na konieczność zapewnienia pełnej transparentności przez instytucje finansowe w toku zawierania umowy kredytu bądź pożyczki.

Nowelizacja ustawy o podatku od spadków i darowizn 2025 – rząd szykuje rewolucję: łatwiejsze zasady dziedziczenia, przywracanie terminów i koniec z pułapkami podatkowymi

Rząd planuje istotne zmiany w podatku od spadków i darowizn. Na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowano projekt nowelizacji, który ma wprowadzić większą przejrzystość, uproszczenie procedur oraz ochronę spadkobierców przed utratą zwolnień podatkowych. Najważniejsze rozwiązania to możliwość przywrócenia terminu na zgłoszenie spadku oraz doprecyzowanie momentu powstania obowiązku podatkowego, co ma zakończyć wieloletnie wątpliwości i pułapki prawne.

Przepisy nie przewidują jednoznacznych zasad umożliwiających bliskim dostęp do dokumentacji osobistej zmarłych

Przepisy nie przewidują jasnych i jednoznacznych zasad dostępu do dokumentów osobistych zmarłych przez ich bliskich. Powoduje to problemy osób, które chcą poznać przeszłość swoich najbliższych. Rzecznik Praw Obywatelskich występuje do MSWiA o podjęcie prac legislacyjnych ws. jednoznacznych przesłanek takiego dostępu do historycznych dokumentów ewidencji ludności osób zmarłych - czytamy w komunikacie biura RPO.

REKLAMA

W Sejmie: Przepadły pieniądze dla osób niepełnosprawnych. Rząd zapomniał zapisać art. 136 ustawy emerytalnej

Posłanka Iwona Hartwich próbowała załatwić sprawę dodatku dopełniającego, który przepadł w efekcie śmierci osoby niepełnosprawnej. Osoba ta nabyła prawo do dodatku w styczniu 2025 r. Ponieważ dodatek wypłacano (z wyrównaniem od stycznia) dopiero w maju 2025 r. pieniądze przepadły (np. za styczeń i luty, kiedy osoba niepełnosprawna zmarła w marcu).

Apelują: dziadkowie i babcie nie róbcie tego swoim wnukom. Jak uchronić przed niechcianym spadkiem?

Wydawało się, że dziedziczenie przynosi przede wszystkim zysk - no nie zawsze. Dla pewnego młodego mężczyzny okazało się jednak, że spuścizna może mieć zupełnie inny wymiar. Gdy jego dziadek zmarł, nastoletni wówczas wnuk zdawał się jedynym spadkobiercą – i jednocześnie dłużnikiem. Taka właśnie sprawa (zresztą już nie pierwsza tego typu) rozegrała się w polskim sądzie i de facto zmusiła Rzecznika Praw Obywatelskich do interwencji. W komunikacie RPO czytamy: "Jako dziecko odziedziczył dług dziadka - po latach sąd nakazał mu spłatę. Zasadna skarga nadzwyczajna RPO". Poniżej szczegóły tego interesującego przypadku.

Fiskus wszczyna coraz mniej kontroli podatkowych. Mimo to zyskuje na skuteczności [DANE MF]

W pierwszej połowie 2025 roku liczba wszczętych kontroli podatkowych spadła o ponad 16% w porównaniu z analogicznym okresem ub.r. Spośród tego typu działań, zakończonych od stycznia do czerwca tego roku, w przeszło 99% stwierdzono nieprawidłowości. Ostatnio uszczuplenia wyniosły prawie 769 mln zł, a wpłaty pokontrolne – niespełna 208 mln zł. Część ekspertów przekonuje, że dla organów podatkowych wygodniejsze są czynności sprawdzające. Nie brakuje też opinii, że po stronie podatników zmniejsza się zjawisko nieprawidłowości.

Jawność transakcji kryptowalutowych. Jakie dane trafią do fiskusa? Czy mniejsza anonimowość to mniejsza innowacyjność?

Świat kryptowalut zawsze balansował pomiędzy wolnością a kontrolą. Dopóki branża nie stała się dochodowa, waluty wirtualne można było uznać za ciekawostkę. To właśnie wtedy jeszcze kilka lat temu były anonimowe. Z jednej strony technologia blockchain została stworzona po to, aby dawać niezależność i przejrzystość bez konieczności angażowania instytucji centralnych. Z drugiej, coraz częściej pojawiają się przepisy, które wymagają raportowania transakcji do organów podatkowych. W Polsce już wiadomo, że kolejne zmiany w tym obszarze są nieuniknione. Warto w tym zakresie odpowiedzieć sobie na kilka pytań. Czy większa jawność oznacza krok naprzód w profesjonalizacji rynku? Czy może jednak ograniczenie anonimowości jest raczej zagrożeniem dla innowacyjności? Dowiedz się więcej na ten temat właśnie w tym artykule.

REKLAMA

Rząd informuje Polaków co mają robić, jak wybuchnie wojna – „Poradnik bezpieczeństwa” trafi do każdego domu w Polsce [udostępniamy wersję PDF]. „Ten poradnik ma czynić nas bezpieczniejszymi”

W dniu 28 sierpnia 2025 r. na stronie internetowej Rządowego Centrum Bezpieczeństwa (RCB) został opublikowany „Poradnik bezpieczeństwa” dla wszystkich Polaków, który został opracowany wspólnie przez MON, MSWiA oraz RCB. Ma on pełnić funkcję praktycznego poradnika, umożliwiającego każdemu obywatelowi skuteczne przygotowanie i działania w sytuacjach kryzysowych, takich jak wojna, klęski żywiołowe czy awarie infrastruktury. Już wkrótce, ma on trafić do wszystkich gospodarstw domowych w Polsce.

MOPS: utrata zasiłku przez rentę wdowią [Przykład]

W przypadku gdy uzyskanie dochodu z tytułu części emerytury spowoduje przekroczenie kryterium dochodowego uprawniającego do zasiłku rodzinnego i utratę prawa do świadczeń, to w omawianym w artykule przykładzie zasiłki rodzinne z dodatkami nie będą przysługiwać już od 1 września 2025 r. (źródło: MRPiPS).

REKLAMA