Kategorie

Postępowanie kościelne to nie rozwód kościelny

Rafał Kornat
Adwokat kościelny
Postępowanie kościelne to nie rozwód kościelny/Fot. Shutterstock
Postępowanie o stwierdzenie nieważności małżeństwa kościelnego nie jest analogiczne do rozwodu. Dlaczego? Jakie obowiązki mają małżonkowie?

Ważność małżeństwa kościelnego

Ważne zawarcie związku małżeńskiego, to określone przez prawodawcę wymagania, które należy spełnić. Ważność małżeństwa opiera się na trzech kodeksowych podstawach, które dotyczą wskazania definicji małżeństwa i co konstytuuje małżeństwo[1].

Pierwsza podstawowa zasada prawna, czyli zgoda stron, której ludzka władza nie może w żaden sposób uzupełnić[2]. Kolejna zasada prawna dotyczy zgody poprzez akt woli, przez który kobieta i mężczyzna w nieodwołalnym przymierzu wzajemnie się sobie oddają i przyjmują w celu stworzenia małżeństwa[3]. Przytaczając kolejną trzecią zasadę, małżeństwo jest wspólnotą całego życia skierowaną ze swej natury ku dobru małżonków oraz ku zrodzeniu i wychowaniu potomstwa[4].

Aby strony zarwały związek małżeński ważnie, nie mogą posiadać żadnej przeszkody a jednocześnie zobowiązane są do wyrażenia oświadczenia woli w sposób dobrowolny i świadomy.

Postępowanie o stwierdzenie nieważności małżeństwa a rozwód

Reklama

W postępowaniu o stwierdzenie nieważności małżeństwa nie może być analogi do rozwodu a nawet do unieważnienia małżeństwa[5]. W postępowaniu o nieważność małżeństwa należy potwierdzić, że doszło do wyrażania zgody małżeńskiej w sposób wadliwy.

Rozwód orzekałby, ustanie małżeństwa od okresu wnioskowanego. Unieważnienia małżeństwa – unieważnić można umowę, która zaistniała prawidłowo. Z kolei proces o nieważność małżeństwa kanonicznego zakłada ewentualne stwierdzenie nieważności małżeństwa od samego początku jego trwania.

Obowiązki małżeństwa kościelnego

Reklama

Aktualnie w kanonach (1055 – 1165) zostały zawarte kwestie istotne dla życia małżeńskiego – warunki, cele przymioty i obowiązki małżeństwa kościelnego. Analizując kan. 1055 prawodawca informuje nas, że małżeństwo to wspólnota. „Małżeństwo stwarza zgoda stron między osobami prawnie do tego zdolnymi, wyrażona zgodnie z prawem, której nie może uzupełnić́ żadna ludzka władza” (kan. 1057 § 1). „Zgoda małżeńska jest aktem woli, którym mężczyzna i kobieta w nieodwołalnym przymierzu wzajemnie się̨ sobie oddają̨ i przyjmują̨ w celu stworzenia małżeństwa” (kan. 1057 § 2).

Definicja dotycząca obowiązku małżeńskiego jest zobowiązaniem do współdziałania w celu utworzenia współpracy wobec budowania małżeńskiej wspólnoty, która powstaje w momencie, kiedy strony zawierają małżeństwo. Z kolei obowiązek istotny jest zobowiązaniem, bez którego nie może być mowy o wspólnym współtworzeniu[6].

Katalog istotnych obowiązków małżeńskich

Aby zdefiniować katalog istotnych obowiązków małżeńskich należy wyszczególnić dobro potomstwa i dobro małżonków a jednocześnie istotnymi obowiązkami są jedność i nierozerwalność. Kanoniści w dalszym ciągu podejmują próby usystematyzowania obowiązków małżeńskich wynikających z kodeksowych norm[7]. Małżeństwo jest wspólnotą całego życia, mającą przymiot jedności[8]. Następnym ważnym obowiązkiem wspólnotowym jest obowiązek pożycia małżeńskiego na sposób ludzki (Humano modo). Zobowiązanie wskazuje na podstawę ludzkiego naturalnego pożycia, dlatego wszelkie odstępstwa od normy – zaburzenia natury psychoseksualnej, są zakłóceniem takiego pożycia[9]. Współżycie godne małżeństwu czyli z poszanowaniem wspólnej godności osobowej małżonków – prowadzące do zrodzenia potomstwa[10]. Kolejnym obowiązkiem jest potrzeba świadczenia pomocy współmałżonkowi. Wartość małżeńska, która skłania do dawania siebie drugiej osobie w sposób bezinteresowny. Przedstawione zobowiązanie dotyczy troski o dobro współmałżonka i odwołuje się̨ do postawy ofiarności i altruizmu[11]. Następnym niezbędnym obowiązkiem jest działanie na rzecz dobra współmałżonka, które wpływa z zasady „bonum coniugum”[12]. Należy wymienić również dozgonność więzi małżeńskiej, wynikającą z przymiotu nierozerwalności małżeństwa[13]. Zobowiązanie dotyczy też odpowiedzialności za rodzinę[14] i wychowanie potomstwa[15].

[1] W. Góralski, Niezdolność́ do zawarcia małżeństwa według Kan. 1095, nn 1-3 KPK. Próba syntezy, „Prawo Kanoniczne” 39 (1996), nr 3–4, s. 25.

[2] KPK, c. 1057§ 1.

[3] KPK, c. 1057§ 2.

[4] KPK, c. 1055 § 1.

[5] Greszata M. O pojęciu kanonicznej niezdolności osoby do zawarcia małżeństwa. Aspekt kanoniczny. W: Dzięga A, Greszata M. red. Kościelne prawo procesowe. Materiały i studia, t. II. Lublin Wyd. KUL 2002, s. 11–25.

[6] S. Paździor, dz. cyt., s. 22.

[7] R. Sztychmiler, Problem określenia..., dz. cyt., s. 69–72; tenże, Rozsądzanie spraw i tytułów braku rozeznania i niezdolności podjęcia istotnych obowiązków małżeńskich, „Prawo Kanonicze- ne” 44 (2001), nr 3–4, s. 226–230.

[8] R. Sztychmiler, Problem określenia..., dz. cyt., s. 69–72; tenże, Rozsądzanie spraw i tytułów braku rozeznania i niezdolności podjęcia istotnych obowiązków małżeńskich, „Prawo Kanonicze- ne” 44 (2001), nr 3–4, s. 226–230.

[9] KPK, c. 1055 § 1, 1061 § 1.

[10] KPK, c. 1055 § 1, 1061 § 1.

[11] KPK, c. 1055 § 1; R. Sztychmiler, Zakres i znaczenie pomocy wzajemnej małżonków według współczesnej nauki Kościoła, „Roczniki Nauk Prawnych”, t. IV (1994), s. 119–127.

[12] KPK, c. 1055 § 1

[13] KPK, c. 1055 § 1, 1056.

[14] KPK, c. 1055 §1, 1056, 1063, 1151.

[15] KPK, c. 226 §2, 1055 § 1, 1136.

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    6 maja 2021
    Zakres dat:

    Rzecznik TSUE o polskim systemie odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów

    Według opinii rzecznika generalnego TSUE trybunał powinien orzec, iż polskie prawo w sprawie systemu odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów jest sprzeczne z prawem unijnym.

    Bezpieczne hasło - czyli jakie?

    Bezpieczne hasło jest pierwszą linią obrony przed cyberprzestępcami. Jak skutecznie tworzyć hasło i nie dać się hakerom?

    Szczepienia w zakładach karnych - projekt

    Szczepienia w zakładach karnych zakłada projekt rozporządzenia, który przygotowało Ministerstwo Zdrowia. To nie jedyne miejsce, o które zostanie rozszerzony katalog miejsc, w których będą wykonywane szczepienia.

    SMS-y z pytaniem o alimenty nękaniem? SN uchylił wyrok

    SMS-y z pytaniem o alimenty zostały przez męża uznane za nękanie. Zdaniem Sądu Najwyższego nie można bez wątpliwości uznać, iż doszło do popełnienia występku.

    Zadłużeni emeryci. Co mogą zrobić w ciężkiej sytuacji finansowej?

    Emeryci znajdują się w coraz gorszych sytuacjach finansowych. Według danych Krajowego Rejestru Długów, zadłużonych w tej grupie przybywa.

    Po roku większa liczba bezrobotnych – porównanie [TABELA]

    Liczba bezrobotnych w Polsce w 2021 r. wzrosła w porównaniu do roku ubiegłego. Jak wygląda porównanie w poszczególnych województwach?

    Z jakich wydatków zrezygnują konsumenci w II kwartale 2021 r.?

    Wydatki zakupowe planuje ograniczyć 40% Polaków. Z deklaracji konsumentów wynika, że głównym powodem ograniczeń są rosnące ceny.

    Rejestracja na szczepienie COVID - 4 sposoby

    Rejestracja na szczepienie COVID może odbyć się na 4 sposoby - infolinia, online, SMS i kontakt z konkretnym punktem szczepień. Jak zapisać się na szczepienie?

    Od osób starszych łatwiej wyłudzić dane osobowe

    Osoby po 45. roku życia są bardziej podatne na wyłudzenie danych osobowych. Tak wynika z raportu przeprowadzonego pod patronatem UODO.

    Karta EKUZ z dłuższym terminem ważności

    Karta EKUZ ma dłuższy termin ważności. Nowe zasady obowiązują od 28 kwietnia 2021 r. Co się zmieniło?

    Fałszywe e-sklepy w pandemii częstym problemem

    Na fałszywy e-sklep w pandemii nietrudno się natknąć. Czy potrafimy je rozpoznawać?

    Jak nocować w lesie w 2021 r.?

    Jak nocować w lesie? Od 1 maja 2021 r. można wybrać jedno z ponad czterystu nadleśnictw, realizujących program „Zanocuj w lesie”.

    Skrócenie izolacji dla chorych z COVID-19 – projekt zmian

    Skrócenie izolacji dla chorych z COVID-19 zakłada aktualnie rozpatrywany projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia. Co to może oznaczać dla pacjentów?

    Wyrok TSUE w sprawie kredytów frankowych

    TSUE wydał wyrok w sprawie kredytów we frankach szwajcarskich. Jakie stanowisko zajął trybunał?

    Majówka - czego unikać? [ranking szkód]

    Majówka wyróżnia się większą ilością zgłaszanych szkód. Co może się przytrafić podczas długiego weekendu?

    Na co emeryci wydadzą trzynastki?

    Z danych GUS wynika, że comiesięczne wydatki emeryta pochłaniają średnio ¾ dochodów. Na co warto przeznaczyć trzynastą emeryturę, by zadbać o swoje bezpieczeństwo finansowe?

    Zasady kwarantanny granicznej po majówce

    Zasady kwarantanny granicznej po majówce nie zmienią się . Nadal obejmowani nią będą wszyscy przekraczający granicę Polski - przybywający zarówno z państw Strefy Schengen, jak i pozostałych.

    Spis powszechny – loteria

    Spis powszechny i loteria? To możliwe w przypadku samospisu. Podpowiadamy co i jak można wygrać.

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnych - co się zmieni?

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnych ma być łatwiejsze do uzyskania. Czy nowe przepisy rozwieją dotychczasowe wątpliwości?

    Obostrzenia maj 2021

    Obostrzenia na maj 2021 r. zostały przedstawione podczas środowej konferencji prasowej. Które branże zostaną otwarte?

    Problematyka żołnierza OT na gruncie Kodeksu karnego

    Czy żołnierze OT są funkcjonariuszami publicznymi w rozumieniu ustawy karnej? Co ze szczególną ochroną przewidzianą dla służb mundurowych?

    Przetwarzanie danych biometrycznych w dowodach osobistych

    Kwestie przetwarzania danych biometrycznych w nowych dowodach osobistych ureguluje rozporządzenie Ministra Cyfryzacji, które zostało skierowane do opiniowania.

    Opłaty za wstęp do parków narodowych

    Opłaty za wstęp do parków narodowych nie muszą uiszczać określone grupy osób. Komu przysługuje bilet ulgowy?

    Minimalna emerytura nie dla każdego

    Minimalna emerytura dla każdego bez względu na posiadany okres składkowy? Obecnie ministerstwo rodziny nie pracuje nad takimi rozwiązaniem.

    Ograniczenia w działalności hoteli a obowiązki likwidacyjne

    Ograniczenia w działalności hoteli mogą utrudnić ubezpieczycielom wykonywanie obowiązków likwidacyjnych. Dlaczego?