Kategorie

Wydziedziczenie, czyli pozbawienie zachowku

Adrian Goska
Radca prawny, prawnik zarządzający Kancelarii Radców Prawnych Goska&Gortat.
Wydziedziczenie, czyli pozbawienie zachowku/ Fot. Fotolia
Fotolia
Wydziedziczenie, czyli pozbawienie zachowku to, obok niegodności dziedziczenia, instytucja prawa spadkowego, która ma na celu pozbawienie konkretnych osób korzyści wynikających z dziedziczenia. Na czym polega wydziedziczenie i jakie są jego przesłanki?

W polskim prawie spadkowym uregulowane są dwie instytucje, z którymi każdy spadkodawca winien się zapoznać, aby świadomie podejmować decyzje majątkowe na wypadek śmierci. Pierwsza z nich, o której warto pamiętać to wydziedziczenie.

Zobacz również: Postępowanie spadkowe - vademecum

Wydziedziczenie syna

Reklama

Wydziedziczenie to instytucja, która w skutkach powoduje, iż uprawniony do zachowku (zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni - dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach - połowa wartości tego udziału, przy czym jest to określone roszczenie pieniężne art. 991 § 1 kc), zachowku nie otrzyma.

Spadkodawcą jest ojciec mający dwóch dorosłych zdrowych synów. Jednemu z nich w formie testamentu zapisał cały swój majątek. Drugi syn został całkowicie w testamencie pominięty. Co do zasady przysługiwać mu będzie roszczenie pieniężne (zachowek) od drugiego brata równy 1/4 wartości spadku (1/2 taki udział miałby, gdyby testamentu nie było i w grę wchodziło dziedziczenie ustawowe x 1/2 art. 991 § 1kc ). Chcąc pozbawić drugiego syna zachowku ojciec w naszym przykładzie może wydziedziczyć  syna a więc pozbawić go prawa do zachowku. Aby to skutecznie uczynić winien to zrobić w ważnym testamencie (najpewniej jest uczynić testament w formie aktu notarialnego).

Przesłanki wydziedziczenia

Przyczyny wydziedziczenia jasno określa art. 1008 kc, który stanowi, iż uprawniony do zachowku zostaje jego pozbawiony, jeżeli:

  • wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego;
  • dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci;
  • uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.

Przyczyny wydziedziczenia w testamencie

Przyczyna wydziedziczenia musi być prawdziwa (tę kwestię będzie badał sąd w sprawie o zachowek) oraz musi wyraźnie wynikać z testamentu.

Reklama

Przyczyna musi zostać wskazana w taki sposób, aby przynajmniej w drodze wykładni można było ustalić, która z przyczyn wymienionych w art. 1008 wystąpiła w konkretnym przypadku. Podstawę wydziedziczenia może stanowić jedynie przyczyna przewidziana ustawą (tak też wyrok SN z 23 czerwca 1998 r., III CKN 561/97). Jak wynika z orzeczeń sądów powszechnych oraz SN nie wystarczy samo powołanie się na literalne brzmienie art. 1008 kc. Należy opisowo wskazać na czym ta przyczyna w konkretny przypadku polega.

Wydziedziczam mojego syna Artura Kwiatkowskiego urodzonego 10.02.1983 roku w Warszawie, PESEL 8302109803, gdyż nie dopełnia on względem mnie obowiązków rodzinnych tj. od roku 2008 nie interesuje się moim stanem zdrowia, nie pomaga mi w żaden sposób, nie utrzymuje żadnych kontaktów ze mną pomimo wielokrotnych prób nawiązania ich z mojej strony. Przy czym w dużej mierze wynika to stąd, iż mój syn jest alkoholikiem a pod wpływem alkoholu przed rokiem 2008 dopuszczał się wobec mnie rękoczynów.

Warto zwrócić uwagę, iż przyczyny wydziedziczenia muszą mieć charakter uporczywy. Jednorazowe zachowanie czy krótkotrwałe stany nie stanowią przyczyny wydziedziczenia. Na koniec wypada dodać, iż przebaczenie niweczy skutki wydziedziczenia (art. 1010 § 1 kc).

Polecamy serwis: Sprawy spadkowe

Źródło: Inne
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(1)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
  • Ewar 212
    2021-06-02 14:51:57
    W Polsce wydziedziczenie to fikcja. Wystarczy, że wydziedziczony powie w sądzie, że spadkodawca nie chciał z nim utrzymywać kontaktów, przyprowadzi namówionych świadków, którzy człowieka nie znali i zachowek na 100% dostanie. Darowizny nawet przyznane przez domagających się zachowku nie są zaliczane do substratu zachowku, bo sądowi zawsze czegoś brakuje, żeby to zaliczyć. Testament ma sens w nabyciu spadku, później sądy dzielą cudze pieniądze zgodnie z "sercem" sędziego.
    0
QR Code
Prawo
1 sty 2000
24 cze 2021
Zakres dat:
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail

Kwarantanna dla osób przybywających spoza strefy Schengen - zmiany

Zmienią się zasady 10-dniowej kwarantanny dla przyjeżdżających do Polski spoza strefy Schengen. Od kiedy?

Rodzina wielodzietna – ile dzieci?

Ile dzieci liczy rodzina wielodzietna? W jakich przepisach można znaleźć definicje i formy wsparcia rodzin wielodzietnych?

Rosną długi Polaków wobec wymiaru sprawiedliwości

Z danych BIG InfoMonitor wynika, iż długi wobec wymiaru sprawiedliwości najczęściej dotyczą grzywien i kosztów sądowych.

Przedawnienie, wyzysk, odpowiedzialność najemców - zmiany w Kodeksie cywilnym

Przedawnienie, wyzysk, odpowiedzialność najemców - zmiany w Kodeksie cywilnym. 22 czerwca 2021 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, przedłożony przez ministra sprawiedliwości. Celem tej nowelizacji jest usprawnienie i doprecyzowanie przepisów Kodeku cywilnego dotyczących przerwania i zawieszenia biegu przedawnienia oraz wymagania aktu notarialnego w przypadku gruntów rolnych, mających wchodzić w skład rolniczej spółdzielni produkcyjnej. Zmiany dotyczyć będą także przepisów zawiązanych z instytucją wyzysku oraz odpowiedzialnością pełnoletnich dzieci najemców za zobowiązania rodziców wynikające z tytułu umowy najmu.

Wniosek o "Dobry start" - pomoc w wybranych placówkach

Wniosek o "Dobry start" od 1 lipca 2021 r. będzie można złożyć tylko elektronicznie. Rodzice otrzymają pomoc w niektórych placówkach ZUS, KRUS i Poczty Polskiej.

Ojciec na macierzyńskim to wciąż rzadkość [AUDIO]

Przepisy dopuszczają, by część okresu pobierania zasiłku macierzyńskiego przejmowali mężczyźni. Okazuje się, że ojcowie niechętnie korzystają z tej możliwości.

Uznanie ojcostwa przed porodem w 2021 r.

Uznanie ojcostwa przed porodem wywołuje ważne skutki dla rodziców i dziecka. Jakie zasady obowiązują w 2021 r.?

Prawa autorskie - odpowiedzialność operatorów platform internetowych

Prawa autorskie. W obecnym stanie prawa UE operatorzy platform internetowych, co do zasady, sami nie dokonują publicznego udostępniania treści chronionych prawem autorskim, bezprawnie zamieszczanych na tych platformach przez ich użytkowników. Niemniej jednak owi operatorzy dokonują tej czynności z naruszeniem prawa autorskiego, jeżeli przyczyniają się – w inny sposób niż samo udostępnienie tych platform – do publicznego udostępniania takich treści. Tak orzekł Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 22 czerwca 2021 r. w sprawach połączonych C-682/18, YouTube i C-683/18, Cyando.

Nowelizacja procedur karnych w okresie pandemii

22 czerwca 2021 r. weszła w życie nowelizacja dotycząca procedur karnych w okresie pandemii. Zmiany dotyczą m.in. liczebności składów orzekających.

Spis powszechny 2021- wywiady bezpośrednie od 23 czerwca

Wywiady bezpośrednie w spisie powszechnym rachmistrzowie rozpoczną 23 czerwca 2021 r. Jak można sprawdzić tożsamość rachmistrza?

Podróże po Europie w wakacje 2021 r.

Podróże po Europie w wakacje 2021 r. rodzą wiele pytań m.in. o testy czy świadectwa szczepień. Jakie są aktualne zasady w poszczególnych krajach?

Uznanie ojcostwa w 2021 r. – jak i kiedy?

Zasady dotyczące uznania ojcostwa w 2021 r. nie zmieniły się. Na czym polega uznanie ojcostwa i jak tego dokonać?

Kto ponosi odpowiedzialność za wypadek na basenie?

Czy i od kogo można żądać odszkodowania za wypadek na basenie? Kwestię odpowiedzialności należy wywodzić z Kodeksu cywilnego.

26.07.2021 wojewodowie ogłoszą termin kwalifikacji wojskowej

26.07.2021 ogłoszony zostanie termin drugiej w tym roku kwalifikacji wojskowej. Kwalifikacja potrwa do 19.11.2021 i przeprowadzona zostanie przez powiatowe komisje lekarskie. Za powołanie tych komisji odpowiedzialni są wojewodowie.

Upadłość konsumencka - koszty

Upadłość konsumencka wiąże się z kilkoma kosztami, które dłużnik zobowiązany jest pokryć. Jak przygotować się do złożenia wniosku?

RDOŚ powoła nowe strefy ochronne

Nowe strefy ochronne dla rzadkich gatunków ptaków. Leśnicy z Nadleśnictwa Połczyn (RDLP w Szczecinku) znaleźli aż trzy nowe stanowiska ptaków chronionych, które wymagają ustalenia stref ochrony. Dwa gniazda są zajęte przez bociana czarnego (Ciconia nigra), a jedno przez orlika krzykliwego (Clanga pomarina).

Delegowanie funkcjonariuszy SW do ośrodka w Gostyninie

20.06.2021 weszła w życie ustawa mająca zapewnić środki na stworzenie tymczasowej placówki dla pacjentów ośrodka w Gostyninie, w którym przebywają najgroźniejsi przestępcy już po odbyciu kary. Przepisy pozwolą też na czasowe delegowanie tam funkcjonariuszy Służby Więziennej.

Loty przeciwpożarowe i gaśnicze 2021 r.

W 2021 r. zmieniły się przepisy ustawy – Prawo lotnicze. Umożliwiono Prezesowi Urzędu Lotnictwa Cywilnego wydanie – na wniosek zainteresowanego podmiotu – zezwolenia na wykonywanie zarobkowych operacji specjalistycznych wysokiego ryzyka statkami powietrznymi pozostającymi pod nadzorem krajowym, a także na wykonywanie zarobkowych operacji polegających na wykonywaniu lotów przeciwpożarowych i gaśniczych.

500 plus – czerwiec 2021 r.

Dla świadczeń „500 plus” czerwiec 2021 r. jest ważnym miesiącem. O jakim terminie warto pamiętać?

Zmiany w zawiadamianiu wojskowych komendantów uzupełnień o osobach podlegających obowiązkowi czynnej służby wojskowej od 29.06.2021

Od 29.06.2021 obowiązywać będą nowe wzory zawiadomień wojskowych komendantów uzupełnień o osobach podlegających obowiązkowi czynnej służby wojskowej oraz wydawania przez pracodawców, szkoły i inne jednostki organizacyjne zaświadczeń w sprawach powszechnego obowiązku obrony.

Nowy formularz skierowania do komisji lekarskiej w Służbie Więziennej od 29.06.2021

29.06.2021 r. w Służbie Więziennej obowiązywać będzie nowy formularz skierowania do komisji lekarskiej. Skierowane dotyczy kandydata, funkcjonariusza, funkcjonariusza zwolnionego, emeryta oraz rencisty.

Czy Policja nie będzie musiała już badać stanu trzeźwości pracownika?

Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii przygotowało przepisy, które umożliwią pracodawcom - pod pewnymi warunkami - wprowadzenie prewencyjnego badania pracowników na obecność alkoholu lub podobnie działających środków, a także zasady jego przeprowadzania.

30.06.2021 r. upływa termin na dokonanie zgłoszenia rejestracyjnego do Centralnego Rejestru Podmiotów Akcyzowych

Od 1 lipca 2021 r. podmioty, które nie zostały zarejestrowane w CRPA nie będą mogły prowadzić działalności gospodarczej w zakresie wyrobów akcyzowych. Z kolei podmioty zużywające wyroby akcyzowe nieprowadzące działalności gospodarczej i niebędące osobami fizycznymi (takie jak jednostki samorządu terytorialnego, wojsko, policja, straż graniczna) nie będą mogły nabywać zwolnionych od akcyzy - ze względu na ich przeznaczenie - paliw lotniczych, paliw żeglugowych i gazu LPG.

NIK o resocjalizacji więźniów poprzez aktywizację zawodową

Nastąpił wzrost aktywności pracowniczej i społecznej więźniów oraz zwiększenie ich zdolności do zatrudnienia. Przyczynił się do tego specjalny program szkoleń, które w ramach resocjalizacji prowadziła Służba Więzienna. Choć praca osadzonych po zakończonych szkoleniach była istotą projektu, to jednak jego założenia nie gwarantowały utrwalania zdobytych umiejętności. W konsekwencji większość uczestników projektu wykonywało nieodpłatne prace porządkowe i pomocnicze na rzecz zakładów karnych. W wielu przypadkach prace te pozostawały bez związku z tematem ukończonego szkolenia a wykonywane były przez krótkie okresy. Ograniczało to skuteczność wejścia na rynek pracy po opuszczeniu jednostki penitencjarnej.

Podsumowanie operacji Labour Exploitation Empact Action Days 2021

Od 31 maja do 6 czerwca 2021r. polska Policja uczestniczyła w międzynarodowej operacji Labour Exploitation Empact Action Days 2021 mającej na celu zwalczanie handlu ludźmi wykorzystywanymi do pracy przymusowej. Wydział dw. z Handlem Ludźmi Biura Kryminalnego Komendy Głównej Policji, jako krajowy koordynator platformy EMPACT THB, koordynował działania podjęte przez wszystkie Komendy Wojewódzkie Policji i Komendę Stołeczną Policji. W operacji wzięli udział również funkcjonariusze Straży Granicznej, pracownicy Okręgowych Inspekcji Pracy oraz Sanepidu. Całość działań koordynowana była przez Europol.