REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Testament ustny. Jakie obowiązki ma świadek testamentu

Piotr T. Szymański
Redaktor portalu Infor.pl
Jakie obowiązki mają świadkowie testamentu ustnego
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Testament ustny sporządza się poprzez złożenie ustnego oświadczenia w obecności świadków. Treść takiego testamentu musi zostać jednak stwierdzona. Świadkowie testamentu ustnego i inne osoby, które wiedzą o sporządzeniu testamentu mają w tym zakresie określone obowiązki. Poniżej wyjaśniamy, jakie.

Testament ustny sporządza się w ten sposób, że spadkodawca oświadcza swoją ostatnią wolę ustnie przy jednoczesnej obecności co najmniej trzech świadków. Może to nastąpić w dwóch sytuacjach:

REKLAMA

  • jeżeli istnieje obawa rychłej śmierci spadkodawcy, albo 
  • jeżeli wskutek szczególnych okoliczności zachowanie zwykłej formy testamentu jest niemożliwe lub bardzo utrudnione. 

Zwykła forma testamentu to:

  • testament pisemny (własnoręczny, holograficzny) – spisany przez spadkodawcę w całości pismem ręcznym, podpisany i opatrzony datą,
  • testament notarialny – sporządzony w formie aktu notarialnego,
  • testament allograficzny (urzędowy, administracyjny) – sporządzany w ten sposób, że spadkodawca oświadcza ostatnią wolę ustnie wobec urzędnika.

Obowiązki przy sporządzeniu testamentu

Aby testament ustny był ważny, testator musi złożyć ustne oświadczenie w obecności świadków. Ustawa stanowi, że: 

  • świadków musi być co najmniej trzech oraz
  • muszą być obecni jednocześnie, kiedy testator składa swoje oświadczenie.

Kup książkę: Darowizny, testamenty, spadki. Przykładowe zapisy i wzory

Skutkiem niedochowania tych wymogów jest nieważność testamentu.

Świadkowie muszą być w trakcie sporządzania testamentu ustnego świadomi swojej roli. Powinni zatem w sposób wyraźny lub choćby dorozumiany oświadczyć gotowość spełnienia tej roli oraz rozumieć treść oświadczenia spadkodawcy. Świadkowie mają prawo zadawania spadkodawcy pytań, zmierzających do właściwego zrozumienia jego ostatniej woli. Dopuszczalne jest także zwracanie spadkodawcy przez świadków uwagi na nieskuteczność czy wręcz niedopuszczalność określonego rozrządzenia testamentowego.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Polecamy QUIZ: Testamenty – sprawdź, co o nich wiesz!

Nieważny będzie natomiast testament ustny sporządzony w ten sposób, że spadkodawca przyjmie (poprzez potakiwanie) podsuniętą, zaproponowaną lub odczytaną przez inną osobę (w szczególności przez świadka) treść rozrządzenia testamentowego.

Obowiązek spisania treści testamentu

Testament ustny zostaje sporządzony w momencie, kiedy spadkodawca wypowie w obecności świadków swoją ostatnią wolę. Żeby testament ustny mógł wywrzeć skutki prawne jego treść musi zostać stwierdzona. Stwierdzenie treści testamentu ustnego może nastąpić w dwojaki sposób:

  • poprzez spisanie oświadczenia spadkodawcy, albo
  • przez sąd.

Spisania treści oświadczenia spadkodawcy może dokonać:

  • jeden ze świadków albo 
  • osoba trzecia (tzn. ktoś, kto nie był świadkiem testamentu ustnego). 

Obok treści oświadczenia spadkodawcy pismo to musi zawierać miejsce i datę tego oświadczenia oraz miejsce i datę sporządzenia pisma. Pismo to podpisują spadkodawca i dwaj świadkowie albo wszyscy świadkowie. Treść testamentu ustnego można stwierdzić w ten sposób w ciągu jednego roku od złożenia oświadczenia spadkodawcy.

Ważne

Pismo zawierające treść oświadczenia spadkodawcy nie jest testamentem. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego uznaje się je za dokument prywatny, który stanowi dowód, że spadkodawca złożył oświadczenie woli o treści podanej w tym piśmie.

Obowiązek zawiadomienia sądu o testamencie

REKLAMA

W przypadku, gdy treści oświadczenia spadkodawcy nie spisano w ciągu roku od złożenia tego oświadczenia, treść testamentu może zostać stwierdzona przed sądem. Najpierw jednak sąd musi powziąć wiadomość o sporządzeniu takiego testamentu.

Dlatego też przepisy Kodeksu postępowania cywilnego nakładają obowiązek na każdego, kto dowie się o śmierci spadkodawcy oraz o tym, że treść testamentu ustnego nie została spisana, niezwłocznego zawiadomienia o tym sądu spadku (patrz niżej). Osoba zawiadamiająca o tych faktach sąd spadku ma obowiązek podać także imiona, nazwiska i adresy świadków świadków testamentu, o ile informacje te są znane tej osobie. 

Sąd spadku to sąd wyłącznie właściwy do czynności w postępowaniu spadkowym, należących do zakresu działania sądów, którym jest:

  • sąd ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy, albo
  • sąd miejsca, w którym znajduje się majątek spadkowy lub jego część – jeżeli miejsca zwykłego pobytu w Polsce spadkodawcy nie da się ustalić, albo
  • sąd rejonowy dla m.st. Warszawy – w braku powyższych podstaw.

Powyżej wskazany obowiązek dotyczy „każdego”, kto wie o śmierci spadkodawcy i o tym, że treść testamentu ustnego nie została spisana, a więc przede wszystkim – świadków testamentu. 

Kup ebook: Zachowek - uprawnieni, obliczanie, wydziedziczenie

Sankcją za nie dopełnienie tego obowiązku jest odpowiedzialność za wynikłą stąd szkodę. Poza tym, sąd spadku może wymierzyć sprawcy grzywnę.

Obowiązek złożenia zeznania przed sądem

REKLAMA

Jeżeli ostatnia wola spadkodawcy oświadczona ustnie przy jednoczesnej obecności co najmniej trzech świadków nie zostanie spisana w sposób wskazany powyżej, można ją w ciągu 6 miesięcy od dnia otwarcia spadku (tj. chwili śmierci spadkodawcy) stwierdzić przez zgodne zeznania świadków złożone przed sądem. Wymóg zgodności zeznań dotyczy jedynie samej treści testamentu ustnego. Rozbieżności zeznania świadków odnoszące się do innych okoliczności, np. stanu zdrowia testatora, nie prowadzą jako takie do bezskuteczności testamentu. 

Świadków, którzy treści testamentu ustnego nie stwierdzili na piśmie, sąd wzywa do złożenia na wyznaczonym posiedzeniu sądowym zeznań stwierdzających treść testamentu. Do postępowania w sprawie przesłuchania świadków testamentu ustnego stosuje się odpowiednio przepisy o dowodzie ze świadków w procesie, z tą zmianą, że świadkowie testamentu nie mogą odmówić zeznań ani odpowiedzi na pytanie, ani też nie mogą być zwolnieni od złożenia przyrzeczenia.

Ważne
Zbliża się nowelizacja Kodeksu cywilnego

Trwają prace legislacyjne rządu nad nowelizacją przepisów Kodeksu cywilnego dotyczącego m.in. testamentu ustnego. O zmianach, jakie przyniesie nowelizacja pisaliśmy w poniższych artykułach:

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/15
Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
od 1 stycznia i od 1 lipca
od 1 stycznia i od 1 czerwca
od 1 lutego i od 1 lipca
Następne
Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
2 tys. zł dla jednoosobowych działalności gospodarczych. Premier Tusk ogłasza pomoc dla kupców z Marywilskiej 44

2 tys. zł dla jednoosobowych działalności gospodarczych oraz dofinansowanie części wynagrodzeń pracowników. "Od czwartku przedsiębiorcy, którzy ponieśli straty w wyniku pożaru hali targowej przy ul. Marywilskiej w Warszawie mogą się zgłaszać do ZUS o pomoc" - poinformował premier Donald Tusk. Jak dodał, w przygotowaniu są również m.in. zwolnienia podatkowe.

2519 zł dla osób niepełnosprawnych w 2025 roku? Jest plan nowego dodatku do renty socjalnej zamiast stałej podwyżki do minimalnego wynagrodzenia

Od marca 2024 r. trwają w Sejmie prace nad obywatelskim projektem nowelizacji ustawy o rencie socjalnej. Celem tej nowelizacji miało być stałe zwiększenie kwoty renty socjalnej z obecnych 1780,96 zł brutto do kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę (obecnie 4242 zł brutto). Jednak 9 maja 2024 r. na posiedzeniu sejmowej podkomisji przyjęto poprawkę, zgodnie z którą uprawnionym do renty socjalnej będzie przysługiwał dodatek w kwocie stanowiącej różnicę między tym świadczeniem a wysokością minimalnego wynagrodzenia. Zmiany mają obowiązywać dopiero od 2025 roku.

Wybory do europarlamentu w 2024 r. Jak głosować?

Wybory do europarlamentu zbliżają się wielkimi krokami. Kto może głosować w kraju? Jak można oddać swój głos poza miejscem zamieszkania? Co z osobami niepełnosprawnymi? O jakich terminach warto pamiętać? Odpowiadamy!

Nowe zasady funkcjonowania szkół i nowe formy kształcenia? W Dzienniku Ustaw opublikowano jednolity tekst ustawy – Prawo oświatowe

W Dzienniku Ustaw ukazał się jednolity tekst ustawy  – Prawo oświatowe. Jakie zmiany przepisów obejmuje?

REKLAMA

Wypłata dodatków dla pracowników pomocy społecznej i rodzin zastępczych już możliwa. W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację ustawy

Wypłata dodatków dla pracowników pomocy społecznej i rodzin zastępczych już możliwa. W Dzienniku Ustaw opublikowano nowelizację ustawy, na podstawie której będzie można wypłacić dodatki m.in. pracownikom pomocy społecznej i żłobków oraz zawodowym rodzinom zastępczym.

Będzie obligatoryjna coroczna aktualizacja kryteriów dochodowych uprawniających do otrzymania pomocy społecznej

Będzie obligatoryjna coroczna aktualizacja kryteriów dochodowych uprawniających do otrzymania pomocy społecznej. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zapowiada kompleksową reformą systemu pomocy społecznej.

1500 zł – takie wsparcie dla ucznia w roku szkolnym 2024/2025. O złożeniu wniosku muszą pamiętać rodzice. Ale kiedy to zrobić?

1500 zł – to wsparcie dla ucznia w roku szkolnym 2024/2025. O złożeniu wniosków muszą jednak pamiętać rodzice. Kiedy to zrobić, by otrzymać pieniądze jeszcze w wakacje?

Abonament RTV 2025 – ile wynosi. Jakie zniżki za zapłatę z góry za cały rok?

W 2025 roku będą obowiązywać takie same stawki abonamentu RTV jak w 2024 roku. Tak wynika z rozporządzenia Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z 13 maja 2024 r. w sprawie wysokości opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz zniżek za ich uiszczanie z góry za okres dłuższy niż jeden miesiąc w 2025 r. 

REKLAMA

Czy pokrzywdzony musi bać się groźby, by jej sprawca został ukarany?

Groźba nie jest niczym przyjemnym. Wiele osób może odczuwać poważne obawy, a co za tym idzie także emocjonalno–psychiczne cierpienia utrudniające normalne, codzienne funkcjonowanie. Tymczasem są też ludzie bardzo odporni psychicznie na tyle, że w przypadku stosowania wobec nich gróźb, często mogą nie odczuwać ani żadnych obaw ani emocji.

Sanatorium na koszt ZUS 2024 - choroby układu oddechowego. Astma, mukowiscydoza, następstwa przebytego COVID-19 i inne. Jak uzyskać skierowanie?

ZUS informuje, że cały czas można skorzystać z rehabilitacji leczniczej w sanatorium na koszt Zakładu. Dotyczy to różnych schorzeń - także układu oddechowego. Tylko w zeszłym roku skierowanych zostało na rehabilitację lecznicza w ramach prewencji rentowej ZUS ponad 50,8 tys. osób w całej Polsce. Ponad tysiąc osób z całego kraju odbyło leczenie z powodu schorzeń układu oddechowego. Do dolegliwości tych należą m.in. mukowiscydoza, przewlekła choroba płuc, astma oskrzelowa, nadciśnienie płucne czy następstwa przebytego COVID-19.

REKLAMA