REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zachowek po zmianach w 2023 r.

Wioleta Matela-Marszałek
Autorka licznych publikacji o tematyce prawnej
shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Zachowek to istotne uprawnienie osób najbliższych spadkodawcy w sytuacji, gdy mamy do czynienia z dziedziczeniem testamentowym. Czym jest zatem zachowek i komu przysługuje? Jakie zmiany weszły w życie 22 maja 2023 r.? Oto najważniejsze informacje.

Czym jest zachowek?

Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu.

REKLAMA

Dziedziczenie ustawowe co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą. W praktyce oznacza to, iż dziedziczenie na podstawie testamentu ma co do zasady pierwszeństwo przed dziedziczeniem ustawowym. Zachowek jest zaś instytucją, która ma chronić interesy majątkowe osób najbliższych spadkodawcy, pominiętych przez niego w testamencie lub czynionych za życia darowiznach.

Kup ebook: Zachowek - uprawnieni, obliczanie, wydziedziczenie

Komu przysługuje zachowek?

Do zachowku uprawnieni są zstępni (czyli dzieci, wnuki itd.), małżonek oraz rodzice spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy. Znaczenie ma tutaj kolejność dziedziczenia. Z tego powodu rodzice spadkodawcy będą uprawnieni do zachowku dopiero wtedy, gdy spadkodawca nie miał żony i dzieci.

Ile wynosi zachowek?

Jeżeli chodzi o wielkość zachowku, to wynosi on połowę wartości spadku, który przypadałby osobie uprawnionej, gdyby doszło do dziedziczenia ustawowego. W przypadku osób uprawnionych niezdolnych do pracy i małoletnich zachowek wynosi dwie trzecie wartości takiego udziału spadkowego. Samo wyliczenie zachowku może być dość skomplikowane. Przepisy Kodeksu cywilnego określają, które darowizny bierze się pod uwagę przy obliczaniu zachowku. Pamiętajmy, iż przy ustalaniu udziału spadkowego stanowiącego podstawę do obliczania zachowku uwzględnia się także spadkobierców niegodnych oraz spadkobierców, którzy spadek odrzucili. Nie uwzględnia się natomiast spadkobierców, którzy zrzekli się dziedziczenia albo zostali wydziedziczeni.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Zachowek – ważne zmiany od 22 maja 2023 r.

22 maja 2023 r. weszły w życie przepisy ustawy o fundacji rodzinnej, które zmieniły m.in. zasady dotyczące wypłaty zachowku. Po zmianach wartość zachowku obniżają również świadczenia otrzymane od fundacji rodzinnej. 

Nowe przepisy wprowadziły możliwość zrzeczenia się zachowku, rozłożenia na raty, odroczenia terminu płatności i obniżenia wysokości zachowku. Stosuje się je do wszystkich osób obowiązanych i uprawnionych do zapłaty zachowku.

Zachowek – obniżenie, rozłożenie na raty, odroczenie

REKLAMA

Obowiązany do zaspokojenia roszczenia z tytułu zachowku może żądać odroczenia terminu jego płatności, rozłożenia go na raty, a w wyjątkowych przypadkach – jego obniżenia, przy uwzględnieniu sytuacji osobistej i majątkowej uprawnionego do zachowku oraz obowiązanego do zaspokojenia roszczenia z tytułu zachowku. Stanowi o tym nowy art. 9971 § 1 Kodeksu cywilnego.

Warto pamiętać, iż w przypadku rozłożenia na raty roszczenia z tytułu zachowku terminy ich uiszczenia nie mogą przekraczać łącznie pięciu lat. W wypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie na wniosek zobowiązanego sąd może jednak przedłużyć ten termin. Zmieniony termin nie może być dłuższy niż dziesięć lat. Możliwe jest też odroczenie terminu zapłaty rat już wymagalnych.

Jeżeli ustały okoliczności uzasadniające obniżenie zachowku, to należy zwrócić sumę pieniężną, o którą obniżony został zachowek. Taki zwrot będzie miał miejsce na wniosek osoby uprawnionej do zachowku. Zwrotu nie będzie można żądać po upływie pięciu lat od dnia obniżenia zachowku.

Co jeszcze się zmieniło? Otóż nowe przepisy wprost wskazują na możliwość zawarcia umowy o zrzeczenie się prawa do zachowku. Zgodnie z art. 1048 § 2 i 3 Kodeksu cywilnego zrzeczenie się dziedziczenia może być ograniczone do zrzeczenia się tylko prawa do zachowku w całości lub w części. Zrzeczenia się dziedziczenia na korzyść innej osoby uważa się w razie wątpliwości za zrzeczenie się pod warunkiem, że ta osoba będzie dziedziczyć.

Kup książkę: Darowizny, testamenty, spadki. Przykładowe zapisy i wzory

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (j. t. Dz. U. z 2022 r., poz. 1360; ost. zm. Dz.U. z 2023 r., poz. 326);

Ustawa z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej (Dz. U. z 2023 r., poz. 326).

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/15
Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
od 1 stycznia i od 1 lipca
od 1 stycznia i od 1 czerwca
od 1 lutego i od 1 lipca
Następne
Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Renta wdowia: wypłaty od 1 lipca 2025 r. Najpierw 15% drugiego świadczenia przez półtora roku. Są konkrety i stanowisko Rady Ministrów korygujące projekt obywatelski

Na posiedzeniu 23 lipca 2024 r. Rada Ministrów przyjęła kierunkowo stanowisko wobec obywatelskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw w celu wprowadzenia renty wdowiej (druk sejmowy nr 32), przedłożone przez Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Składka zdrowotna 2025 i kredyt naStart. D.Tusk: muszę teraz pilnować każdego projektu. Czy koalicja dojdzie do porozumienia?

Koalicja rządowa powinna przedstawić wspólne propozycje dotyczące preferencyjnego kredytu mieszkaniowego oraz składki zdrowotnej - wyraził nadzieję premier Donald Tusk na konferencji prasowej 23 lipca 2024 r. Zdaniem premiera uda się opracować dobre projekty, które zostaną przyjęte przez Sejm.

Zabezpieczenie dowodu to ważny środek w sądzie. Kto może z niego skorzystać i jak napisać wniosek?

Zabezpieczenie dowodu w postępowaniu cywilnym jest prewencyjnym środkiem prawnym, uregulowanym w art. 310 – 315 Kodeksu postępowania cywilnego, który ma na celu umożliwienie wykazania określonych faktów w przypadku zniszczenia lub utraty dowodu. Zasadniczo, zabezpieczenie dowodu pozwala na zachowanie materiału dowodowego na potrzeby przyszłego postępowania.

Zasiłek opiekuńczy 2024 i 2025 r. Dla kogo, jak wystąpić, wysokość

Zasiłek opiekuńczy 2024 i 2025 r. Wypłacany jest w przypadku konieczności osobistego sprawowania opieki nad członkiem rodziny. Sprawdź, kto może z niego skorzystać, jak wystąpić o zasiłek opiekuńczy, jaka jest jego wysokość, a także przez jaki czas można pobierać zasiłek opiekuńczy. 

REKLAMA

Laptopy dla nauczycieli nieczynnych zawodowo i na urlopach dla poratowania zdrowia? ZNP monitoruje sprawę. Co już wiadomo?

Laptopy dla nauczycieli nieczynnych zawodowo i na urlopach dla poratowania zdrowia? ZNP monitoruje sprawę. Na razie wiadomo, że ok. 172 mln zł zostaną przeznaczone w ramach KPO na zakup komputerów przenośnych dla nauczycieli klas I-III.

Renta wdowia wejdzie w życie. Jest zielone światło od rządu

Jest poparcie rządu dla renty wdowiej. Rząd zdecydował dzisiaj, że poprze obywatelski projekt ustawy w sprawie renty wdowiej. Tak poinformowała ministra rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, wraz z premierem Donaldem Tuskiem.

Komunikat ZUS: Ograniczenie w dostępie do portalu PUE ZUS

Zakład Ubezpieczeń Społecznych informuje o ograniczeniach w dostępie do Platformy Usług Elektronicznych ZUS.

Zmiany w wynagrodzeniach dotyczące wszystkich pracujących! Kary dla pracodawców. Planowany termin przyjęcia projektu przez rząd określono na III/IV kwartał 2024 r.

Nieterminowe wypłacenie pracownikowi wynagrodzenia będzie się wiązało z naliczaniem odsetek? Tak wynika z projektu przygotowanego przez resort pracy.

REKLAMA

Maksymalnie 500 zł miesięcznie, niezmiennie od 16 lat. Od 1 października 2024 r. możliwa podwyżka

Jeśli planowane zmiany weszłyby w życie, to od 1 października 2024 r. maksymalna kwota świadczeń z funduszu alimentacyjnego wzrosłaby do 1000 zł miesięcznie. Jak uzasadnia Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, proponowana zmiana jest zgodna z oczekiwaniami wyrażanymi przez rodziny z dziećmi, będące w trudnej sytuacji finansowej w związku z nieskuteczną egzekucją zasądzonych od rodzica alimentów. Komu przysługują świadczenia i jak można się o nie ubiegać?

Kredyt naStart zagrożony. MFiPR krytykuje, Polska 2050 odmawia poparcia

Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej uważa, że kredyt mieszkaniowy naStart może doprowadzić w krótkim okresie do niewspółmiernego wzrostu cen na rynku mieszkaniowym. Ponadto wg MFiPR ten program nie zwiększy dostępności mieszkań. W dniu 23 lipca 2024 r. Szymon Hołownia poinformował, że klub parlamentarny Polska 2050 nie poprze kredytu mieszkaniowego naStart. Jego zdaniem program w obecnej formie zapewni "prosty przepływ pieniędzy państwowych do deweloperów". Hołownia dodał, że jego urgupowanie poparłby "bardziej sprawiedliwe formy wsparcia".

REKLAMA