Zakaz eksmisji w czasie pandemii – do kiedy?

Zakaz eksmisji a COVID-19

W okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 nie wykonuje się tytułów wykonawczych nakazujących opróżnienie lokalu mieszkalnego. Stanowi o tym art. 15 zzu ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.

Od zasady wyrażonej w tym przepisie istnieje jednak kilka wyjątków.

Przepis ten nie dotyczy bowiem.:

• orzeczeń dotyczących zobowiązania sprawcy przemocy w rodzinie do opuszczenia mieszkania;
• decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej;
• decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej;
• decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego;
• decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie Centralnego Portu Komunikacyjnego;
• decyzji o pozwoleniu na realizację inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych.

Stan epidemii został ogłoszony od 20 marca 2020 r. do odwołania.

Zakaz eksmisji – do kiedy?

Problem braku możliwości wykonania eksmisji najemcy, który uporczywie nie reguluje opłat z tytułu wynajęcia mieszkania był przedmiotem interpelacji poselskiej nr 20552. Wskazano w niej, iż brak możliwości eksmisji skutkuje niemożnością rozporządzania majątkiem wynajmującego, którym jest mieszkanie. Z tego powodu pytania skierowane do Ministra Sprawiedliwości dotyczyły m.in. tego czy w aktualnej sytuacji prawnej można dokonać eksmisji najemcy, który zaprzestał regulowania opłat.

Odpowiedzi na interpelację 29 marca 2021 r. udzieliła Anna Dalkowska – podsekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości.

„Zakaz wykonywania tytułów wykonawczych nakazujących opróżnienie lokalu mieszkalnego obowiązuje, co do zasady, w okresie trwania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, dlatego też na gruncie obowiązujących przepisów wznowienie wykonywania eksmisji nastąpić może co do zasady po odwołaniu stanu epidemii. Mając na względzie dynamiczną i zmieniającą się sytuację związaną z zagrożeniem epidemicznym, aktualnie trudno określić, kiedy to nastąpi” – odpowiada podsekretarz stanu.

Dalkowska przypomniała, iż zgodnie z art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi stan epidemii odwołuje, w drodze rozporządzenia, minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw administracji publicznej – na wniosek Głównego Inspektora Sanitarnego

„Wprowadzenie i utrzymywanie zakazu eksmisji z lokali służących zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych było i jest podyktowane nie tylko koniecznością zachowania reżimu sanitarnego, ale także względami humanitarnymi w stosunku do osób, które dotkliwie odczuły negatywne dla gospodarki skutki epidemii, przy czym faktem notoryjnym jest, że dotyczy to wielu branż, a tym samym znacznej grupy obywateli. Regulacje te spełniły bezsprzecznie swoją rolę. W okresie obowiązywania stanu epidemii wykonywanie pracy zarobkowej, a przede wszystkim prowadzenie działalności gospodarczej, są utrudnione, a w niektórych przypadkach – wręcz niemożliwe. W takiej sytuacji kontynuowanie postępowania egzekucyjnego mogłoby doprowadzić do pozbawienia zobowiązanych zasobów mieszkaniowych koniecznych do zabezpieczenia funkcjonowania w okresie szczególnego zagrożenia bądź do podjęcia czy kontynuowania pracy czy działalności gospodarczej po czasie, gdy zagrożenie minie” – czytamy w odpowiedzi na interpelację.

Podsekretarz stanu podkreśliła, iż zakaz wykonywania tytułów wykonawczych nakazujących opróżnienie lokalu mieszkalnego jest rozwiązaniem wyjątkowym, tymczasowym i ściśle uzależnionym od sytuacji epidemicznej. „To w zależności od jej rozwoju może być rozpatrywana możliwość jego uchylenia. Obecna sytuacja – ze względu na jego funkcję społeczną – tego nie uzasadnia. Do czasu złagodzenia sytuacji epidemicznej i związanych z nią dolegliwości nie jest planowane uchylenie omawianych regulacji ani też wprowadzenie innej cezury czasowej, do której zakaz ten miałby obowiązywać. Zmiany w zakresie obowiązywania omawianej regulacji staną się możliwe po ograniczeniu liczby zachorowań (aktualnie rosnącej) i zniesieniu części wprowadzonych ograniczeń” – pisze Dalkowska.

Opracowano na podstawie:

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (j. t. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842; ost. zm. Dz.U. z 2021 r., poz. 180);

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz. 491; ost. zm. Dz.U. z 2020 r., poz. 565);

Interpelacja nr 20552 do ministra sprawiedliwości w sprawie możliwości realizowania praw przysługujących właścicielom nieruchomości