REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Przymusowa rozdzielność majątkowa

Natalia Atamanenko
Wspólnicy. Malecha Krzemiński Noga Kancelaria Prawnicza sp. j.
Ekspert w takich dziedzinach jak: prawo restrukturyzacyjne, prawo upadłościowe, upadłość konsumencka, upadłość firmy, restrukturyzacja i uproszczona restrukturyzacja firm
Przymusowa rozdzielność majątkowa/Fot. Shutterstock
Przymusowa rozdzielność majątkowa/Fot. Shutterstock
shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Przymusowa rozdzielność majątkowa może powstać na skutek orzeczenia sądu. Kto i kiedy może żądać ustanowienia rozdzielności majątkowej?

Czym jest małżeński ustrój majątkowy?

Małżeński ustrój majątkowy to określony przepisami prawa system stosunków prawnych istniejących pomiędzy małżonkami, regulujący stosunki majątkowe pomiędzy nimi oraz innymi podmiotami prawa. Wśród ustrojów majątkowych można wyróżnić ustrój ustawowy, który powstaje z mocy prawa między małżonkami w chwili zawarcia małżeństwa, w przypadku braku zawarcia jednej z umów małżeńskich wymienionych w art. 47 k.r.o., potocznie zwanymi „intercyzami” (łac. intercisa 'rozstrzygnięcie') .

REKLAMA

Przymusowy ustrój majątkowy

Poza powyższymi w art. 52-54 k.r.o. wyróżniono także przymusowy ustrój majątkowy. Jak z samej nazwy wynika, ustrój ten powstaje niezależnie od woli małżonków oraz w wyniku innego zdarzenia niż zawarcie małżeństwa. Przymusowy ustrój majątkowy może powstać na skutek orzeczenia zapadłego w wyniku uwzględnienia przez sąd żądania jednego z małżonków lub uwzględnienia żądania wierzyciela jednego z małżonków. W przypadku ubezwłasnowolnienia, ogłoszenia upadłości jednego z małżonków bądź orzeczenia separacji ustrój przymusowy powstaje z mocy prawa oraz trwa tak długo, jak istnieje przyczyna jego powstania, a nadto nie może być zmieniony w drodze umowy majątkowej małżeńskiej. Przymusowy ustrój majątkowy zastępuję istniejący wcześniej ustrój miedzy małżonkami.

Kto i kiedy może żądać ustanowienia rozdzielności majątkowej?

Ustanowienia rozdzielności majątkowej przez sąd może żądać każdy z małżonków dowolnym momencie trwania małżeństwa, w przypadku gdy dalsze funkcjonowanie w ustroju wspólności majątkowej jest niewskazane. Okoliczność taka ma miejsce, gdy nie wystąpił rozkład pożycia uzasadniający orzeczenie rozwodu bądź separacji, czy mimo rozkładu pożycia małżonkowie nie zamierzają wystąpić o rozwód czy separację, bądź ustanowienie rozdzielności jest konieczne dla zabezpieczenia rodziny w toku postępowania rozwodowego. Warty uwagi jest fakt, iż żądanie ustanowienia rozdzielności majątkowej może zostać zgłoszone przez małżonka, czyli osobę pozostającą w związku małżeńskim. W przypadku zgłoszenia powyższego żądania po uprawomocnieniu się wyroku orzekającego rozwód czy unieważnienie małżeństwa rozdzielność majątkowa nie może zostać ustanowiona, nawet z datą wsteczną, wcześniejszą od dnia orzeczenia rozwodu lub unieważnienia małżeństwa, co za tym idzie – nie można ustanowić rozdzielności majątkowej w sytuacji, gdy małżeństwo już nie istnieje.

Powody, przesłanki ustanowienia rozdzielności majątkowej

REKLAMA

Przesłanką ustanowienia rozdzielności majątkowej przez sąd są wymienione w art. 52 § 1 k.r.o. są „ważne powody”. Orzecznictwo przy dokonywaniu wykładni powyższego pojęcia wskazuję, iż składa się ono z elementów majątkowych i niemajątkowych. Jak wskazał Sąd Najwyższy „W orzecznictwie także najogólniej wskazuje się, że ważne powody występują, gdy istniejąca sytuacja prowadzi do naruszenia lub poważnego zagrożenia interesów majątkowych jednego z małżonków, a z reguły także dobra rodziny, jak również wówczas, gdy nieporozumienia między małżonkami uniemożliwiają lub znacznie utrudniają zarząd majątkiem wspólnym (tak wyrok SN z 7 grudnia 2000 r., II CKN 401/2000, Lexis.pl nr 2440302, oraz wyrok SN z 31 stycznia 2003 r., IV CKN 1710/2000, Lexis.pl nr 377918).”.

Jednym z ważnych powodów w rozumieniu art. 52 § 1 k.r.o. może być długotrwała separacja faktyczna małżonków, która uniemożliwia lub znacznie utrudnia współdziałanie w zarządzie ich majątkiem wspólnym. Kolejną przesłankę stanowi poważne zagrożenie interesu majątkowego małżonków. Sytuacja taka będzie miała miejsce wówczas, gdy jedno z małżonków będzie trwoniło majątek wspólny, uchylało się od pomnażania bądź utrzymania majątku wspólnego, czy dokonywało czynności prowadzących do jego uszczerbku. Jednocześnie należy wskazać, iż mogą powstać sytuację, gdy wystąpią ważne powody uzasadniające ustanowienie rozdzielności, pomimo braku cechy naganności - przykładowo zaginięcie małżonka bądź długotrwały brak kontaktu. Przyczyną ustanowienia ustroju przymusowego nie może być zaś trudna sytuacja finansowa małżonków czy też jednego z małżonków.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Sąd rozpoznający sprawę o ustanowienie rozdzielności majątkowej powinien poczynić ustalenia dotyczące wielkości majątku wspólnego, istnienia zadłużenia, jego rozmiarów oraz okoliczności powstania, wielkości majątku osobistego małżonka – dłużnika i sposobu wykonywania zobowiązania, a ponadto kwestii dotyczących utrzymania i wychowywania małoletnich dzieci stron. Warto zauważyć, iż w przypadku tego rodzaju postępowania sąd nie bada, które z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia.

Uprawnienia wierzyciela względem małżonka-dłużnika

Z żądaniem ustanowienia rozdzielności majątkowej przez sąd może także wystąpić wierzyciel jednego z małżonków. Wierzyciel, aby wystąpić z żądaniem musi dysponować tytułem wykonawczym przeciwko małżonkowi, a nadto wystarczy uprawdopodobnić, iż zaspokojenie wierzytelności wymaga dokonania podziału majątku wspólnego. Oznacza to, że w powyższej sytuacji wierzyciel nie ma obowiązku przestrzegania rygorów proceduralnych postępowania dowodowego, nadto ustawa nie wskazuje, aby prawdopodobieństwo wystąpiło w wysokim stopniu. Do uprawdopodobnienia wystarczy pisemne oświadczenie wierzyciela, w którym wskaże na okoliczności dotyczące charakteru wierzytelności, uzasadniające przypuszczenie, że korzystniejsze dla wierzyciela będzie zaspokojenie się z części majątku wspólnego która przypadnie dla małżonka – dłużnika.

Termin ustanowienia rozdzielności majątkowej oraz skutki

REKLAMA

Rozdzielność majątkowa powstaje między małżonkami z dniem oznaczonym w wyroku. Przepis 52 § 2 k.r.o. należy rozumieć jako nałożenie na sąd orzekający obowiązku oznaczenia daty powstania rozdzielności majątkowej. W wyjątkowych sytuacjach sąd może ustanowić rozdzielność majątkową z datą wcześniejszą niż wytoczenie powództwa. Ocena musi być dokonana z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy. Szczególną przesłanką w tym wypadku jest fakt, iż małżonkowie żyli przez dłuższy czas w rozłączeniu – tzw. separacji faktycznej.

Wyrok ustanawiający rozdzielność majątkową ma charakter konstytutywny i z chwilą uprawomocnienia staje się skuteczny wobec osób trzecich, inaczej niż przy ustroju umownym, gdzie skuteczność umowy względem osób trzecich zależna jest od ich wiedzy o obowiązywaniu oraz rodzaju zawartej umowy. Ponadto w przypadku rozdzielności ustanowionej przez sąd skutki mogą zostać rozciągnięte w czasie na okres poprzedzający wyrok sądu, gdy zostanie on wydany z datą wsteczną.

Rozdzielność majątkowa, a umowa małżeńska

Ustanowienie przez sąd rozdzielności majątkowej małżeńskiej nie wyłącza prawa małżonków do zawarcia umowy majątkowej małżeńskiej. Wynika to między innymi ze zmian okoliczności powodujących ustanie ważnych powodów. Małżonkowie pozostający w ustroju rozdzielności ustanowionej przez sąd mogą umową majątkową wprowadzić ustrój wspólności majątkowej rozszerzonej lub ograniczonej albo ustrój rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobków. Nie ma natomiast możliwości zawarcia umowy przywracającej ustawową wspólność majątkową.

Natalia Atamanenko - aplikant adwokacki

Wspólnicy. Malecha Krzemiński Noga Kancelaria Prawnicza sp. j.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/15
    Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
    od 1 stycznia i od 1 lipca
    od 1 stycznia i od 1 czerwca
    od 1 lutego i od 1 lipca
    Następne
    Prawo
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Czy będzie można ubiegać się o wcześniejsze wyniki matur? Minister edukacji odpowiada

    Minister edukacji Barbara Nowacka poinformowała Rzecznika Praw Obywatelskich, że nie ma możliwości wcześniejszego przekazania wyników matur. Jednakże, dla osób planujących studia wyższe za granicą, np. w Danii czy Szwecji, możliwe jest wystawienie zaświadczenia o przystąpieniu do matury w 2024 r. Wyniki egzaminu będą znane 9 lipca.

    TVP miała zapłacić 200 tys. zł zadośćuczynienia. Teraz kwestionuje wyrok sądu

    Telewizja Polska SA w likwidacji wydała oświadczenie, w którym kwestionuje decyzję Sądu Okręgowego w Warszawie dotyczącą Fundacji Otwarty Dialog. Spółka nie zgadza się z wysokością zasądzonego zadośćuczynienia oraz formą i skalą przeprosin.

    Niższe rachunki za energię. To już oficjalne. UE przyjęła dyrektywę

    Unia Europejska oficjalnie przyjęła w piątek nową, zmienioną dyrektywę dotyczącą poprawy efektywności energetycznej budynków. Nowe przepisy mają na celu pomóc mieszkańcom Europy w obniżeniu rachunków za energię, poprawić ich jakość życia i uruchomić falę renowacji na terenie całej UE.

    Kredyt mieszkaniowy #naStart – dowiedz się jakie warunki? [video]

    W ostatnim czasie wrze od dyskusji na temat nowego programu rządowego, tj. kredyt mieszkaniowy #naStart, który ma wesprzeć młodych ludzi w zakupie swojego pierwszego mieszkania. Ministerstwo zapewnia, że wszystko będzie łatwe i klarowne, ale czy tak rzeczywiście będzie?

    REKLAMA

    Nowe przepisy o KRS. Kto będzie wybierał członków Rady? Sejm podjął już decyzję, czas na Senat

    W piątek Sejm przyjął zmienioną wersję ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa. Kluczowe zmiany dotyczą sposobu wyboru sędziowskich członków Rady. Teraz to sędziowie, a nie Sejm, będą wybierać członków Rady, co jest zmianą w stosunku do przepisów obowiązujących od 2018 roku.

    Wakacje kredytowe w 2024 r. Sejm podjął ważną decyzję dla kredytobiorców

    W piątek Sejm uchwalił nowelę ustawy o wsparciu kredytobiorców. Nowelizacja zakłada przedłużenie tzw. wakacji kredytowych na 2024 rok. To oznacza, że raty kredytu mieszkaniowego będzie można zawiesić dwukrotnie w okresie od 1 czerwca do 31 sierpnia oraz dwukrotnie między 1 września a 31 grudnia.

    MS przygotowuje zmiany w postępowaniu spadkowym. Mają zapobiegać rozbieżnym decyzjom sądów

    Rozbieżne postanowienia spadkowe uniemożliwiają spadkobiercom podjęcie działań takich jak podział majątku czy sprzedaż. Jakie zmiany proponuje resort sprawiedliwości?

    Projekt ustawy o związkach partnerskich już za dwa tygodnie

    Prace nad projektem ustawy o związkach partnerskich są w toku. Ministra ds. równości Katarzyna Kotula poinformowała w Programie Trzecim Polskiego Radia że szczegóły będą znane za dwa tygodnie. 

    REKLAMA

    Nowy przedmiot w szkołach od 1 września 2025 r.

    Jak poinformowała ministra edukacji Barbara Nowacka od 1 września 2025 r. w szkołach ma się pojawić nowy przedmiot. Dotyczy to uczniów klas IV-VIII i I-II szkół ponadpodstawowych.

    Domański: dwie niedziele handlowe w miesiącu oznaczałyby większe wpływy z VAT; jestem również zwolennikiem przywrócenia możliwości handlu w niedzielę

    Wprowadzenie dwóch niedziel handlowych w miesiącu oznaczałoby nieznacznie, ale jednak wyższe wpływy budżetowe z tytułu podatku od towarów i usług (VAT), ocenił minister finansów Andrzej Domański

    REKLAMA