Organizacja samorządu terytorialnego

W Polsce samorządy zostały zorganizowane, zgodnie z podziałem terytorialnym państwa, trójszczeblowo i składają się z

• gmin

• powiatów

• województw

Organy gminy

Podstawową jednostką organizacyjną jest gmina. Jej mieszkańcy podejmują decyzje za pośrednictwem organów gminy lub w głosowaniu powszechnym(referendum).

Organem stanowiącym i kontrolnym gminy jest wybierana co 4 lata rada gminy.  W jej skład wchodzą radni, których liczba zależy od ilości mieszkańców w gminie (od 15 do 25 radnych).

Organem wykonawczym gminy jest wójt. W gminie, w której siedziba władz znajduje się w mieście położonym na terytorium tej gminy, organem wykonawczym jest burmistrz, a w miastach powyżej 100.000 mieszkańców - prezydent miasta.

Organy powiatu

Powiaty tworzy kilka sąsiadujących ze sobą gmin. Władzę uchwałodawczą sprawuje tutaj rada powiatu, wybierana przez ogół mieszkańców. Liczba radnych waha się od 15 do 25, w zależności od ilości mieszkańców zamieszkujących powiat. Starosta(powoływany przez radę powiatu) wraz z urzędem powiatowym(starostwem) jest organem wykonawczym.

Organy województwa

Największymi jednostkami samorządu terytorialnego są województwa. Organy samorządowe województwa tworzą : sejmik wojewódzki- władza uchwałodawcza oraz marszałek województwa wraz z urzędem marszałkowskim-władza wykonawcza. Sejmik wybierany jest przez wszystkich uprawnionych do głosowania mieszkańców. To on powołuje marszałka. Kadencja sejmiku trwa 4 lata, a w jego skłąd wchodzi 30 radnych w województwach liczących do 2 mln mieszkańców oraz po 3 radnych na każde kolejne rozpoczęte 500 tyś mieszkańców.

W województwach obok administracji samorządowej funkcjonuje również administracja rządowa, której reprezentantem jest wojewoda.

Konstytucja RP wskazuje tryb wyboru organów stanowiących. Rada gminy, rada powiatu oraz sejmik wojewódzki wybierane są w drodze wyborów powszechnych, równych, bezpośrednich i tajnych. Szczegółowe zasady zawiera Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików wojewódzkich.