Gmina, Samorząd

W dniu 15 maja 2025 r., przez grupę posłów Lewicy, do Sejmu został wniesiony poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz ustawy o finansowym wsparciu niektórych przedsięwzięć mieszkaniowych, który przewiduje likwidację uprawnienia rad gmin do stosowania bonifikat przy sprzedaży mieszkań komunalnych, wchodzących w skład zasobów gminy. W ocenie autorów projektu – proponowane zmiany, polegające na likwidacji możliwości sprzedaży mieszkań komunalnych z bonifikatą, mają doprowadzić do – „zahamowania prywatyzacji, wzmocnienia mieszkalnictwa publicznego i zwiększenia dostępność lokali dla rodzin o niskich dochodach”.

Podatek od nieruchomości bywa istotnym obciążeniem dla budżetu, szczególnie w przypadku podmiotów, które dysponują złożonymi obiektami. Czy w przypadku prowadzenia działalności niosącej szczególne korzyści dla społeczności lokalnej, powinny one mieć możliwość skorzystania w tym zakresie z odpowiedniego zwolnienia? O tym musi zdecydować gmina.

W 2026 roku obowiązuje wyższy limit opłaty targowej. Maksymalna dzienna stawka wynosi 1176,67 zł, czyli o 4,5 proc. więcej niż w 2025 r. Choć to jedynie górna granica, zmiana ma znaczenie dla osób prowadzących sprzedaż na targowiskach.

Czy dostęp do pomieszczenia socjalnego i toalety odpowiadającej określonym standardom może być w XXI wieku tematem podlegającym długotrwałej dyskusji? Jak się okazuje, tak. Pracodawcom samorządowym od 2022 r. nie udało się dostosować infrastruktury do wymagań wynikających z przepisów, a resort właśnie postanowił złagodzić wymagania. Co czeka pracowników zatrudnionych jako kierowcy?

„Oddaliśmy miastu własne mieszkania (lub przekazaliśmy naszą własność poprzednim najemcom, zdejmując z gminy ciężar ich relokacji i długów), płaciliśmy wielokrotnie podwyższony, licytowany rynkowo czynsz, a teraz państwo chce nas zrównać z beneficjentami pomocy socjalnej, odebrać naszym rodzinom prawo do dziedziczenia najmu i inwigilować nas w księgach wieczystych” – skarżą się mieszkańcy warszawskich osiedli. Nowy rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz niektórych innych ustaw autorstwa Minister Finansów i Gospodarki – w zakresie wyłączenia „automatyzmu” w dziedziczeniu stosunku najmu komunalnego – „wrzuca do jednego worka” wszystkich najemców lokali należących do zasobów miasta/gminy, niezależnie od tego, czy w najem ten wstąpiono w zamian za przekazanie miastu/gminie prawa własności (lub spółdzielczego własnościowego prawa) do swojego dotychczasowego mieszkania. W obronie najemców staje Urząd m.st. Warszawy, który zgłasza zastrzeżenia do projektu, jednak – czy ochronią one wszystkich najemców?

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 lutego 2026 r. (III OSK 1257/25) orzekł, że informacje dotyczące spisu wyborców stanowią informację publiczną. Oznacza to, że organy gmin nie mogą odmówić ich udostępnienia, powołując się wyłącznie na ochronę danych osobowych. Wyrok budzi pytania o granicę między jawnością życia publicznego a prawem do prywatności wyborców.

Sztuczna inteligencja w urzędach przestaje być abstrakcją. Ministerstwo Cyfryzacji zaprezentowało pierwszy kompleksowy przewodnik po AI dla administracji publicznej i ruszyło z bezpłatnymi szkoleniami dla urzędników. Na premierowej konferencji pojawiło się blisko 1700 samorządowców z całej Polski. AI w sektorze publicznym to już nie pytanie „czy", ale „jak".

Schrony, miejsca doraźnego schronienia i infrastruktura wspierająca ewakuację ludności - wszystko to wraca do planowania miast w Polsce. To skutek zmieniającej się sytuacji bezpieczeństwa w Europie. Czym są "punkty schronienia"? Będą wykorzystywane obiekty już istniejące oraz budowane nowe. Samorządy mają ważne zadanie do wykonania.

Właściciele nieruchomości muszą liczyć się z karą sięgającą 10 000 zł, jeśli podczas kontroli zostanie wykryty biały dym wydostający się z ich posesji, a konkretnie z nieruchomości. W wielu gminach uruchamia się właśnie teraz, w okresie wiosennym serię skutecznych działań mających na celu sprawdzenie szczelności sieci kanalizacji sanitarnej oraz wykrycie nielegalnych podłączeń wód opadowych i drenażowych.

Choć po zmianie przepisów miało być łatwiej, to podatek od nieruchomości wciąż staje się źródłem wielu sporów. Samorządy żądają podatku, sądy je popierają, a specjaliści alarmują, że potrzebna jest interpretacja ogólna. Co na to resort finansów?

Rodzice dorosłych dzieci, które wyprowadziły się z domu, coraz częściej składają skargi na decyzje gmin odmawiających im zwolnienia z opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Rzecznik Praw Obywatelskich (RPO), uważa, że takie praktyki mijają się z celem ustawy o Karcie Dużej Rodziny i powinny zostać zmienione. O przedstawienie swojego stanowiska w sprawie poproszono MRPiPS.

Związek Gmin Wiejskich RP skierował do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pismo, w którym domagał się kompleksowej reformy płac w jednostkach samorządu terytorialnego. Zagadnienia dotyczące wprowadzenia systemowych rozwiązań w zakresie wynagradzania pracowników samorządowych będą przedmiotem analiz – poinformowało MRPiPS.

Ministerstwo zapowiada uproszczenie przepisów i wycofanie kar za brak deklaracji dotyczących azbestu. Samorządy alarmują jednak, że bez realnego finansowania usunięcie niebezpiecznych wyrobów do 2032 roku może okazać się nierealne.

Temat planów ogólnych, nad którymi pracują samorządy od miesięcy budzi emocje. Czy będzie można wybudować dom na działce, którą mam od lat? Odpowiedzi na to pytanie szukało wielu właścicieli nieruchomości, a uzyskanie jej wcale nie było łatwe.

W dniu 6 lutego 2026 r., w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów, został opublikowany projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz niektórych innych ustaw, który ma wprowadzić przewrót w zasadach „dziedziczenia” stosunku najmu mieszkań komunalnych. Jest to projekt, który podczas posiedzenia Senatu, które odbyło się w dniu 17 lipca 2025 r., został po raz pierwszy zapowiedziany przez wiceministra rozwoju i technologii Tomasza Lewandowskiego i którego celem – jak zostało wówczas wspomniane – jest ukrócenie bogacenia się na komunalnych zasobach mieszkaniowych przez osoby o wysokich dochodach, które są już w posiadaniu innych nieruchomości w danym mieście (lub w jego okolicach).

Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej rozpoczęło konsultacje projektu ustawy o zrównoważonym rozwoju miast. Kluczowym rozwiązaniem ma być wprowadzenie tzw. związku rozwojowego, czyli nowej, elastycznej formy współpracy samorządów, która ma usprawnić planowanie, transport i dostęp do usług publicznych.

1179 samorządów otrzyma wsparcie z Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg w łącznej wysokości 2,7 mld zł - napisał w środę na platformie X minister infrastruktury Dariusz Klimczak. Poinformował jednocześnie o zatwierdzeniu listy zadań dla RFRD.

Z analiz Instytutu Ochrony Środowiska wynika, że na skutek zjawisk ekstremalnych takich jak m.in. powodzie, podtopienia, susze czy przymrozki wiosenne, Polska traci rocznie średnio około 6 miliardów złotych. Jak budować odporność rolnictwa na zmiany klimatu? Ogromna w tym rola samorządów gmin wiejskich.

Nowy rok kalendarzowy zazwyczaj wiąże się z podwyżkami. Tak jest również w 2026 roku, który przywitał Polaków wzrostem stawek m.in. podatków i opłat lokalnych. Jednak podwyżki nie obejmą wszystkich. Dlaczego?

Zapobieganie bezdomności zwierząt i zapewnienie opieki bezdomnym zwierzętom oraz ich wyłapywanie należy do zadań własnych gmin. Wywiązywanie się z tego obowiązku od lat wiąże się z wieloma trudnościami. Tymczasem właśnie mija termin, w którym samorządy powinny przekazać do zaopiniowania programy opieki nad bezdomnymi zwierzętami.

Projekt opracowany przez Ministra do Spraw Równości wprowadza rady kobiet jako nową instytucję do gmin, powiatów i województw. Rady otrzymają kompetencję do reprezentowania środowisk kobiecych przed organami jednostek samorządu terytorialnego oraz podejmowania inicjatyw na rzecz społeczności lokalnej.

Wprowadzenie fakturowania ustrukturyzowanego wymusza rozpoczęcie stosowania narzędzi informatycznych pozwalających na wystawianie i doręczanie faktur w formacie xml. Oznacza też modyfikację dotychczas stosowanych procesów wewnętrznych – w tym procedur obiegu dokumentów.

Początek 2026 roku to dla jednostek samorządu terytorialnego moment, w którym zapadają decyzje rzutujące na finanse, inwestycje i bezpieczeństwo prawne przez kolejne dwanaście miesięcy. Z doświadczeń kontroli RIO i NIK wynika, że większość problemów ujawnianych w drugiej połowie roku ma swoje źródło w zaniedbaniach z pierwszych tygodni stycznia.

Jak najskuteczniej osiągnąć spadek zużycia energii elektrycznej? Odpowiedzi na to pytanie jeszcze nie znamy, jednak już niedługo instytucje publiczne będą musiały ją znaleźć. To co wiadomo na pewno to, że taki cel osiągnąć trzeba będzie, bo wymaga tego od Polski dyrektywa unijna.

Czy obniżenie wymiaru czasu pracy pomoże samorządom osiągnąć inny cel? Przed nimi obowiązkowe raportowanie zużycia energii i wyzwanie w postaci zmniejszenia jej zużycia. Jaki poziom ma zostać w tym zakresie osiągnięty?