REKLAMA
Zarejestruj się
REKLAMA
Pracownicy zatrudnieni na umowie o pracę od lat podkreślają, że w porównaniu z osobami pracującymi na kontraktach B2B otrzymują znacznie niższe wynagrodzenie netto. Mimo identycznych obowiązków i zbliżonego zakresu kompetencji ich „wypłata na rękę” bywa zauważalnie mniejsza. Zapadła decyzja w tej sprawie.
Ustawa z 11 marca 2026 r., którą znowelizowano ustawą o Państwowej Inspekcji Pracy, wprowadziła z dniem następującym po dniu jej ogłoszenia (czyli od dnia 8 kwietnia br.) swoisty przepis abolicyjny (art. 16). Tylko pozornie jest to przywilej. Faktycznie jest pułapką dla naiwnych – pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski.
W dniu 8 lipca 2026 r. wejdzie w życie większość przepisów ustawy z 11 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 473). Wyjątkiem są przepisy art. 1 pkt 6 lit. b i pkt 17, art. 9-12 oraz art. 17, które weszły w życie z 8 kwietnia 2026 r. Prezydent RP podpisał tę ustawę 2 kwietnia ale też skierował ją w trybie kontroli następczej do Trybunału Konstytucyjnego - co jednak nie wstrzymuje wejścia w życie nowych przepisów. Ta nowelizacja m.in. nadaje Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) uprawnienia do wydawania decyzji administracyjnych o przekształceniu nieprawidłowo zawartych umów cywilnoprawnych w umowy o pracę. Wydanie decyzji będzie jednak poprzedzone wydaniem polecenia usunięcia naruszeń, a dopiero jeśli to nie nastąpi, zostanie wydana decyzja. Od tej decyzji będzie przysługiwało odwołanie do sądu.
Przez ostatnie lata polski rynek pracy wypracował dość wygodną równowagę. Prawo zakazywało zawierania umów cywilnoprawnych tam, gdzie w rzeczywistości istniał stosunek pracy — ale egzekwowanie tego zakazu wymagało procesu sądowego. Postępowanie ciągnęło się latami, a ryzyko dla pracodawcy było stosunkowo niewielkie. To się zmieniło. Od 8 lipca 2026 r. inspektor Państwowej Inspekcji Pracy może samodzielnie — bez wyroku sądu — wydać decyzję administracyjną stwierdzającą, że łącząca strony umowa jest w rzeczywistości stosunkiem pracy. Poniższy artykuł wyjaśnia, jak ocenić ryzyko prawne i biznesowe oraz jak się przygotować na ewentualną kontrolę ze strony PIP.
REKLAMA
Umowa zlecenia to jedna z najczęściej stosowanych form współpracy w Polsce - zaraz po umowie o pracę. Wiąże się jednak z obowiązkami w zakresie składek ZUS, a ich błędne rozliczenie może prowadzić do kosztownych korekt. W artykule wyjaśniamy, kiedy składki są obowiązkowe i jak uniknąć najczęstszych błędów.
Zasadnicza część nowelizacji z 11 marca 2026 r. ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, kodeksu pracy oraz niektórych innych ustaw, ma wejść w życie 8 lipca br. Skutkiem tych zmian będzie przyznanie Państwowej Inspekcji Pracy nowych uprawnień, które pozwolą jej na stwierdzanie istnienia stosunku pracy w drodze decyzji administracyjnej. Istotnie wzrosną też grzywny dla pracodawców,. Będzie to miało zauważalne skutki dla wszystkich przedsiębiorców prowadzących współpracę na podstawie umów cywilnoprawnych i B2B. Co prawda Prezydent RP podpisał tę nowelizację, jednocześnie kierując ją do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli następczej – ale nie wstrzymuje to wejścia w życie nowych przepisów.
Uchwalona (i podpisana) przez Prezydenta nowelizacja ustawy o PIP może od 8 lipca 2026 r. zdezorganizować i nawet częściowo zniszczyć nie tylko polski biznes, lecz również tysiące nieprowadzących działalności gospodarczej podmiotów korzystających z usług samozatrudnionych, przy okazji likwidując również ich firmy – pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski. Tu wszyscy będą poszkodowani: zleceniodawcy, zleceniobiorcy, budżet państwa, samorząd terytorialny, ZUS, a nawet instytucje publiczne. Pomysł, aby urzędnik mógł arbitralnie narzucać stronom umowy dużo bardziej niekorzystną formę opodatkowania (i „oskładkowania), jest aktem wrogości wobec obywateli choć na usprawiedliwienie naszej klasy politycznej zasługuje tylko to, że jest to „unijny import regulacyjny”, czyli tak każe Bruksela.
Zawieranie umów cywilnoprawnych z osobami już zatrudnionymi na podstawie umowy o pracę nadal jest w wielu firmach częstą praktyką. Coraz częściej jednak budzi to poważne wątpliwości prawne, zwłaszcza gdy dodatkowe umowy w rzeczywistości pokrywają się z obowiązkami pracowników etatowych. W takich sytuacjach rośnie ryzyko uznania, że mamy do czynienia z obchodzeniem przepisów prawa pracy.
REKLAMA
Reforma Państwowej Inspekcji Pracy, która zacznie obowiązywać od 8 lipca 2026 r., jest jedną z najbardziej znaczących zmian w obszarze nadzoru nad legalnością zatrudnienia w ostatnich latach. Choć projekt wzbudzał istotne kontrowersje i był czasowo wstrzymany, ostatecznie ustawodawca zdecydował się na wzmocnienie realnych kompetencji PIP – szczególnie w kontekście umów cywilnoprawnych i współpracy B2B.
Czy wspólnik spółki cywilnej może być w niej zatrudniony i może z tego tytułu podlegać ubezpieczeniom społecznym? Na ten tematy wypowiedział się Sąd Najwyższy. I choć nie miał wątpliwości, zwrócił uwagę na szczegóły.
Przekwalifikowanie umowy B2B na umowę o pracę to temat, który budzi poważne kontrowersje wśród przedsiębiorców. Podpisana przez Prezydenta reforma PIP wprowadza istotne zmiany, które mogą mieć poważne konsekwencje podatkowe, a także wpłynąć na rozliczenie kosztów firmowych po stronie (byłych) zleceniobiorców. Co oznacza dla właścicieli firm, jeśli ich kontrahenci będą musieli przejść na etat?
Wielu zastanawia się czy zgodne z prawem jest zawarcie umowy o pracę celem osiągnięcia świadczeń z ubezpieczenia społecznego? Czy narusza to zasady współżycia społecznego i jest nadużyciem prawa podmiotowego? Rzeczywiście sprawa może wydawać się kontrowersyjna, ale judykatura wypowiada się dość jasno. Generalnie, ustalenie zbyt wysokiego wynagrodzenia za pracę może być, w konkretnych okolicznościach, uznane za nieważne. W tym kontekście mówi się o nadmiernym uprzywilejowaniu płacowym pracownika. Ale co w takim razie z zasadą swobody umów? Temat jest niezwykle wielowątkowy.
Decyzja administracyjna PIP stwierdzająca istnienie stosunku pracy to nie koniec. Strony umowy powinny wiedzieć, że znowelizowane przepisy dają im prawo do dalszego działania w sprawie, w tym odwołania, a w procedurze cywilnej wprowadzono na potrzeby takich sytuacji odrębny tryb postępowania.
W dniu 2 kwietnia br. Prezydent Karol Nawrocki złożył swój podpis pod ustawą z dnia 11 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw, która nadaje organom Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) uprawnienie do wydawania decyzji administracyjnych o przekształceniu nieprawidłowo zawartych umów cywilnoprawnych (czyli umów zlecenia i umów o dzieło) oraz B2B w umowy o pracę. Ma to istotnie ograniczyć nadużycia pracodawców względem pracowników, polegające na zawieraniu przez nich umów cywilnoprawnych lub nawiązywaniu stosunku B2B z pracownikami, w warunkach, w których powinna zostać zawarta z nimi umowa o pracę. Jednocześnie jednak – pomimo podpisania ustawy – Karol Nawrocki zastrzegł, że w trybie kontroli następczej, skierował ją do Trybunału Konstytucyjnego.
W dniu 7 lipca 2026 r. wchodzi w życie ustawa z dnia 11 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw na podstawie której – urzędnik Państwowej Inspekcji Pracy (PIP), swoją jednostronną decyzją, będzie mógł przekształcić umowę cywilnoprawną (w tym umowę o dzieło) oraz kontrakt B2B, które spełniają cechy stosunku pracy, w umowę o pracę. Dotyczy to również osób, które są już w wieku przedemerytalnym (i nie spełniają warunku w zakresie minimalnego stażu/okresu składkowego i nieskładkowego, który uprawnia do otrzymania emerytury z ZUS lub odpowiednio – emerytury w zagwarantowanej ustawowo najniższej wysokości), jak i aktywnych zawodowo emerytów.
Na koniec III kw. 2025 r. pracę wyłącznie na podstawie umów zlecenia i pokrewnych wykonywało nieco ponad 1,5 mln osób – poinformował Główny Urząd Statystyczny. To o 5,4 proc. więcej niż na koniec września 2024 r.
Szefowa MRPiPS Agnieszka Dziemianowicz-Bąk powiedziała, że jest gotowa odpowiedzieć prezydentowi Karolowi Nawrockiemu na wszystkie pytania dotyczące reformy PIP. Podkreśliła, że ze względu na terminy KPO, projekt powinien zostać podpisany przez prezydenta jak najszybciej.
W ostatnim czasie temat zamiany umów zlecenia i B2B na umowę o pracę budzi ogromne emocje. Często „elastyczność” umowy B2B lub zlecenia okazuje się być tylko jednostronna, a zleceniobiorca zmuszony jest do pracy jak etatowiec, nie mając przy tym żadnych przywilejów wynikających z Kodeksu pracy.
Co różni zlecenie, B2B i umowę o pracę? Kiedy B2B jest de facto etatem? Oto kilka wskazówek dla pracodawców przed reformą PIP. Firmy muszą zweryfikować formy współpracy.
Pracownik na zwolnieniu lekarskim znajduje się pod ochroną i pracodawca nie może rozwiązać z nim umowy o pracę. Okazuje się jednak, że zgodnie z Kodeksem pracy ochrona nie jest nieograniczona. Sprawdźmy, kiedy można rozwiązać stosunek pracy z chorym pracownikiem.
24 lutego 2026 roku Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy o systemie e-Umów. Projekt przewiduje rozszerzenie dostępności systemu na wszystkich pracodawców, szerszy katalog umów, ułatwienia dla firm zatrudniających cudzoziemców, a także dodanie obsługi umów zawartych poza systemem.
W dniu 17 lutego 2026 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw, przedłożony przez Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Projekt ma wzmocnić uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) i zwiększyć skuteczność kontroli przestrzegania prawa pracy. Nowe przepisy mają lepiej chronić pracowników, ograniczyć nadużywanie umów cywilnoprawnych oraz usprawnić współpracę między instytucjami publicznymi. Przyjęte rozwiązania realizują reformę zapisaną w Krajowym Planie Odbudowy (KPO).
Uproszczona forma zryczałtowanego opodatkowania tzw. małych zleceń, którą ustawodawca przewidział w przepisach podatkowych jest formą zdradliwą. Bo choć zleceniodawca zyskuje na mniejszej ilości formalności, zleceniobiorca traci pieniądze. Dlaczego?
Pracodawcy przegrywają mnóstwo spraw w sądach pracy z pracownikami, bo nie potrafią uzasadnić wypowiedzenia. Co musi być zawarte w treści rozwiązania umowy o pracę, żeby sąd uznał je za zasadne? Które przyczyny są akceptowane, a jakie błędy prowadzą do wygranej pracownika? Przeanalizowaliśmy orzecznictwo i przygotowaliśmy przewodnik. Skorzysta i pracodawca, i pracownik.
Aby postępowanie pracodawcy zmierzające do rozwiązania umowy o pracę można było uznać za zgodne z obowiązującymi przepisami, musi ono spełniać określone prawem warunki. Zbyt niefrasobliwe podejście do obowiązków narazi go na odpowiedzialność, a pracownikowi da prawo do odszkodowania.
W wyniku reformy Państwowej Inspekcji Pracy inspektorzy PIP otrzymają uprawnienia do przekształcania umów cywilnoprawnych w umowy o pracę. Przyjęcie ustawy jest pilną sprawą ze względu na konieczność wdrożenia tzw. kamieni milowych, od realizacji których zależy wypłata pieniędzy z KPO. Co zmieni nowelizacja ustawy o PIP?
Gotowa jest nowa wersja projektu nowelizacji ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Nadanie inspektorom PIP uprawnień do przekształcania umów cywilnoprawnych w umowy o pracę to jeden z tzw. kamieni milowych, od którego realizacji zależy wypłata pieniędzy z Krajowego Planu Odbudowy. Polska ma czas na wdrożenie unijnej dyrektywy do 30 czerwca 2026 r.
Od 7 stycznia 2026 r. pracodawcy mogą zawierać niektóre umowy związane z pracą elektronicznie: umowa o pracę, uaktywniająca, o świadczenie usług i zlecenie. Powstał specjalny system MRPiPS. Jakie daje możliwości podmiotom zatrudniającym?
W dniu 4 grudnia 2025 r. projekt ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw, który zakładał wyposażenie okręgowych inspektorów pracy w kompetencje do wydawania decyzji administracyjnych o przekształceniu nieprawidłowo zawartych umów cywilnoprawnych (czyli umów zlecenia i umów o dzieło) oraz B2B w umowy o pracę – został przyjęty przez Stały Komitet Rady Ministrów. W związku z licznymi kontrowersjami na jego temat – ostatecznie, nie spotkał się on jednak z uznaniem Premiera Donalda Tuska.
Pewnie większość Społeczeństwa ma już świadomość prawną co do limitowania umów o pracę na czas określony. Okazuje się jednak, że w pewnych specyficznych warunkach prawnych istnieją też ograniczenia, co do czasu na jaki jest zawierana umowa cywilnoprawna, w szczególności umowa zlecenia. To nie jest tak (wbrew powszechnemu przekonaniu), że tzw. umowy śmieciowe pozbawione są całkowicie ochronnych prawnej a zleceniobiorca jest zawsze na przegranej pozycji. Zatem: na zleceniu można być tylko 18 miesięcy: kiedy, kto i w jakich warunkach?
Od początku roku okresy prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej i wykonywania pracy na podstawie umów-zleceń wliczane są do stażu pracy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przekazał PAP, że do ZUS wpłynęło już ponad 196 tys. wniosków o wydanie zaświadczenia, potwierdzającego te okresy.
W dniu 4 grudnia br. Stały Komitet Rady Ministrów przyjął projekt reformy Państwowej Inspekcji Pracy. Zakłada on m.in. uprawnienie Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) do wydawania decyzji administracyjnych o przekształceniu nieprawidłowo zawartych umów cywilnoprawnych (czyli umów zlecenia i umów o dzieło) oraz B2B w umowy o pracę.
Po posiedzeniu Stałego Komitetu Rady Ministrów, które odbyło się 4 grudnia br. i podczas którego przyjęto projekt reformy Państwowej Inspekcji Pracy, mającej uprawnić Państwową Inspekcję Pracy (PIP) do przekształcania nieprawidłowo zawartych umów cywilnoprawnych (czyli umów zlecenia i umów o dzieło) oraz B2B w umowy o pracę – MRPiPS wycofało z projektu ważne regulacje, które miały przywrócić osobom, które przez lata pracowały w ramach stosunku spełniającego cechy stosunku pracy, sprawiedliwość w zakresie odprowadzanych z tego tytułu składek emerytalnych. „Pracodawcy” mogą odetchnąć z ulgą.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw zakłada, że 1 stycznia 2026 r. mają wejść w życie przepisy, które uprawnią Państwową Inspekcję Pracy (PIP) do przekształcania nieprawidłowo zawartych umów cywilnoprawnych (czyli umów zlecenia i umów o dzieło) oraz B2B w umowy o pracę. Były premier Mateusz Morawiecki wyliczył, ile z wynagrodzenia, na skutek takiej jednostronnej decyzji inspektora pracy, może stracić zleceniobiorca.
Sąd Najwyższy potwierdził, że nagłe podwyższenie wynagrodzenia przed przewidywaną niezdolnością do pracy może zostać uznane za nieważne. ZUS ma prawo zakwestionować podstawę wymiaru składek, jeśli wysokość wynagrodzenia rażąco odbiega od wkładu pracy, a zmiana nastąpiła tuż przed powstaniem prawa do świadczeń z ubezpieczenia chorobowego. To ważny sygnał dla pracodawców i pracowników.
Rynek pracy dynamicznie się zmienia, a elastyczne formy współpracy stają się coraz bardziej popularne. Jedną z najczęściej wybieranych jest umowa zlecenia, szczególnie wśród osób, które chcą dorobić do etatu, prowadzą działalność gospodarczą lub realizują różnorodne projekty w ramach współpracy z firmami i organizacjami. Jakie składki ZUS trzeba płacić od zleceń?
Choć przekształcanie przez PIP umów cywilnoprawnych w umowy o pracę nadal jest pomysłem, który może zostać zrealizowany, to jednak zmieniła się treść projektu. Pozostało w nim wiele kontrowersyjnych pomysłów, ale równocześnie zaszły ważne zmiany.
W 2026 roku umowy cywilnoprawne, w tym umowa zlecenia, mają znaleźć się pod specjalnym nadzorem organów Państwowej Inspekcji Pracy. Warto więc pamiętać o tym, że czasami ich rozliczanie podlega szczególnym zasadom.
Każda ze stron umowy o pracę może ją rozwiązać za wypowiedzeniem. Jednak trzeba pamiętać o tym, że trwałość stosunku pracy podlega szczególnej ochronie. To sprawia, że pracodawca jako podmiot profesjonalny musi w takim wypadku pamiętać o dopełnieniu szczególnych formalności.
Współcześnie pracownicy bardzo często pracują zdalnie. Niekiedy łączy ich z pracodawcą znaczna odległość. W takich sytuacjach firmy proponują podpisanie umowy o pracę w formie elektronicznej. Jak można to zrobić zgodnie z przepisami prawa pracy? Czy kwalifikowany podpis elektroniczny to profil zaufany?
2 umowy o pracę na pełne etaty u dwóch różnych pracodawców? Jakie są przepisy prawa pracy? Wyjaśniamy czy w Polsce można pracować na podstawie dwóch lub większej liczbie umów o pracę.
Końcówka roku to dla wielu firm czas szczególnie intensywny – realizacja planów sprzedażowych, zamykanie projektów, przygotowanie raportów i inwentaryzacje powodują, że zakres obowiązków rośnie. Pracodawcy często szukają wtedy sposobów na szybkie zwiększenie dostępnych zasobów kadrowych bez konieczności przeprowadzania żmudnego procesu rekrutacyjnego. Jednym z pomysłów, który pojawia się w praktyce, jest zawarcie umowy zlecenia z własnym pracownikiem.
Co z umowami zlecenia w 2026 roku? Od wielu miesięcy, a nawet lat mówi się o konieczności wprowadzenia w odniesieniu do nich zmian. I choć planowane regulacje zostały już kompleksowo omówione w przestrzeni publicznej, to w rzeczywistości jeszcze się nie zmieniły. To wprowadza dezorientację co do tego, jak postępować?
Wiele kobiet traci składki emerytalne po urlopie macierzyńskim i powrocie do pracy. Z powodu błędnych naliczeń ZUS i pracodawców, Twoja przyszła emerytura może być niższa. ZUS nie skoryguje tego automatycznie. Musisz wziąć sprawy w swoje ręce: sprawdź, co musisz zweryfikować u pracodawcy, by odzyskać pełne składki i zabezpieczyć swoją finansową przyszłość.
Jestem w 3 miesiącu ciąży. Z końcem września 2025 r. upływa termin, na jaki podpisałam umowę z moim pracodawcą. Czy pracodawca musi przedłużyć umowę? Jakie prawa mi przysługują?
W dniu 19 sierpnia br. do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów został wpisany przygotowany przez MRPiPS projekt ustawy o Reformie Państwowej Inspekcji Pracy (nr projektu w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów: UD283), który zakłada uprawnienie Państwowej Inspekcji Pracy do wydawania decyzji administracyjnych o przekształceniu nieprawidłowo zawartych umów cywilnoprawnych (czyli umów zlecenia i umów o dzieło) w umowy o pracę.
Szykuje się reforma Państwowej Inspekcji Pracy: co będzie oznaczała dla pracowników i pracodawców? Na ten moment wiadomo, że rozwiązania mają na celu zapobieganie obchodzeniu prawa i zapewnienie pracownikom realnej ochrony. Reforma ma dwa główne wymiary: organizacyjny – zmiana struktury PIP, wdrożenie narzędzi cyfrowych i standardów kontroli zdalnych; społeczny – budowanie nowego wizerunku inspekcji jako partnera pracowników, a nie instytucji represyjnej. "Główny Inspektor Pracy w rozmowie z money.pl przekonuje, że szykowana na przyszły rok reforma rządowa nie wywoła masowego przekształcania nieprawidłowo zawartych umów w etaty. – Jeżeli ktoś chce zawrzeć umowę doraźną, krótką, jest emerytem, to dlaczego go uszczęśliwiać etatem? – pyta Marcin Stanecki.".
Nagłe porzucenie pracy przez zatrudnionego to coraz częstsze zjawisko, zwłaszcza w branżach o dużej rotacji pracowników. Choć dla pracownika może to być szybka droga do lepszego wynagrodzenia, dla pracodawcy oznacza chaos, straty i ryzyko wstrzymania działalności. Prawo przewiduje konsekwencje dla osób, które bezpodstawnie zrywają umowę bez zachowania okresu wypowiedzenia.
Kiedy pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia? W jakich przypadkach pracodawca będzie mógł rozwiązać umowę o pracę z winy pracownika, a w jakich bez winy pracownika? Czy pracownik może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia?
Dla wielu osób głuchych w Polsce, język polski w formie pisanej i mówionej stanowi barierę komunikacyjną, będąc w istocie językiem obcym. Pierwszym i naturalnym sposobem porozumiewania się jest dla nich Polski Język Migowy (PJM). Ta fundamentalna różnica językowa rodzi istotne wyzwania w kontekście nawiązywania stosunku pracy, zwłaszcza na etapie zawierania umowy. Jak zatem skutecznie zawrzeć taką umowę?
REKLAMA