Urlop macierzyński, Umowa o pracę

W ostatnim czasie temat zamiany umów zlecenia i B2B na umowę o pracę budzi ogromne emocje. Często „elastyczność” umowy B2B lub zlecenia okazuje się być tylko jednostronna, a zleceniobiorca zmuszony jest do pracy jak etatowiec, nie mając przy tym żadnych przywilejów wynikających z Kodeksu pracy.

Pracownik na zwolnieniu lekarskim znajduje się pod ochroną i pracodawca nie może rozwiązać z nim umowy o pracę. Okazuje się jednak, że zgodnie z Kodeksem pracy ochrona nie jest nieograniczona. Sprawdźmy, kiedy można rozwiązać stosunek pracy z chorym pracownikiem.

W dniu 17 lutego 2026 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw, przedłożony przez Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Projekt ma wzmocnić uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) i zwiększyć skuteczność kontroli przestrzegania prawa pracy. Nowe przepisy mają lepiej chronić pracowników, ograniczyć nadużywanie umów cywilnoprawnych oraz usprawnić współpracę między instytucjami publicznymi. Przyjęte rozwiązania realizują reformę zapisaną w Krajowym Planie Odbudowy (KPO).

Aby postępowanie pracodawcy zmierzające do rozwiązania umowy o pracę można było uznać za zgodne z obowiązującymi przepisami, musi ono spełniać określone prawem warunki. Zbyt niefrasobliwe podejście do obowiązków narazi go na odpowiedzialność, a pracownikowi da prawo do odszkodowania.

Gotowa jest nowa wersja projektu nowelizacji ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Nadanie inspektorom PIP uprawnień do przekształcania umów cywilnoprawnych w umowy o pracę to jeden z tzw. kamieni milowych, od którego realizacji zależy wypłata pieniędzy z Krajowego Planu Odbudowy. Polska ma czas na wdrożenie unijnej dyrektywy do 30 czerwca 2026 r.

W dniu 4 grudnia 2025 r. projekt ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw, który zakładał wyposażenie okręgowych inspektorów pracy w kompetencje do wydawania decyzji administracyjnych o przekształceniu nieprawidłowo zawartych umów cywilnoprawnych (czyli umów zlecenia i umów o dzieło) oraz B2B w umowy o pracę – został przyjęty przez Stały Komitet Rady Ministrów. W związku z licznymi kontrowersjami na jego temat – ostatecznie, nie spotkał się on jednak z uznaniem Premiera Donalda Tuska.

Po posiedzeniu Stałego Komitetu Rady Ministrów, które odbyło się 4 grudnia br. i podczas którego przyjęto projekt reformy Państwowej Inspekcji Pracy, mającej uprawnić Państwową Inspekcję Pracy (PIP) do przekształcania nieprawidłowo zawartych umów cywilnoprawnych (czyli umów zlecenia i umów o dzieło) oraz B2B w umowy o pracę – MRPiPS wycofało z projektu ważne regulacje, które miały przywrócić osobom, które przez lata pracowały w ramach stosunku spełniającego cechy stosunku pracy, sprawiedliwość w zakresie odprowadzanych z tego tytułu składek emerytalnych. „Pracodawcy” mogą odetchnąć z ulgą.

Sąd Najwyższy potwierdził, że nagłe podwyższenie wynagrodzenia przed przewidywaną niezdolnością do pracy może zostać uznane za nieważne. ZUS ma prawo zakwestionować podstawę wymiaru składek, jeśli wysokość wynagrodzenia rażąco odbiega od wkładu pracy, a zmiana nastąpiła tuż przed powstaniem prawa do świadczeń z ubezpieczenia chorobowego. To ważny sygnał dla pracodawców i pracowników.

Choć przekształcanie przez PIP umów cywilnoprawnych w umowy o pracę nadal jest pomysłem, który może zostać zrealizowany, to jednak zmieniła się treść projektu. Pozostało w nim wiele kontrowersyjnych pomysłów, ale równocześnie zaszły ważne zmiany.

Współcześnie pracownicy bardzo często pracują zdalnie. Niekiedy łączy ich z pracodawcą znaczna odległość. W takich sytuacjach firmy proponują podpisanie umowy o pracę w formie elektronicznej. Jak można to zrobić zgodnie z przepisami prawa pracy? Czy kwalifikowany podpis elektroniczny to profil zaufany?

Szykuje się reforma Państwowej Inspekcji Pracy: co będzie oznaczała dla pracowników i pracodawców? Na ten moment wiadomo, że rozwiązania mają na celu zapobieganie obchodzeniu prawa i zapewnienie pracownikom realnej ochrony. Reforma ma dwa główne wymiary: organizacyjny – zmiana struktury PIP, wdrożenie narzędzi cyfrowych i standardów kontroli zdalnych; społeczny – budowanie nowego wizerunku inspekcji jako partnera pracowników, a nie instytucji represyjnej. "Główny Inspektor Pracy w rozmowie z money.pl przekonuje, że szykowana na przyszły rok reforma rządowa nie wywoła masowego przekształcania nieprawidłowo zawartych umów w etaty. – Jeżeli ktoś chce zawrzeć umowę doraźną, krótką, jest emerytem, to dlaczego go uszczęśliwiać etatem? – pyta Marcin Stanecki.".

Nagłe porzucenie pracy przez zatrudnionego to coraz częstsze zjawisko, zwłaszcza w branżach o dużej rotacji pracowników. Choć dla pracownika może to być szybka droga do lepszego wynagrodzenia, dla pracodawcy oznacza chaos, straty i ryzyko wstrzymania działalności. Prawo przewiduje konsekwencje dla osób, które bezpodstawnie zrywają umowę bez zachowania okresu wypowiedzenia.

Dla wielu osób głuchych w Polsce, język polski w formie pisanej i mówionej stanowi barierę komunikacyjną, będąc w istocie językiem obcym. Pierwszym i naturalnym sposobem porozumiewania się jest dla nich Polski Język Migowy (PJM). Ta fundamentalna różnica językowa rodzi istotne wyzwania w kontekście nawiązywania stosunku pracy, zwłaszcza na etapie zawierania umowy. Jak zatem skutecznie zawrzeć taką umowę?

Elektroniczna forma umowy o pracę to kwestia czasu. Należy zmienić pod tym kątem Kodeks pracy. Nowe przepisy będą odpowiadały potrzebom rynku pracy. Pracownik zaakceptuje taką umowę podpisem zaufanym lub osobistym.

Chcę zatrudnić pracownika na najniższą krajową. Jaki jest całkowity koszt zatrudnienia pracownika w 2025 roku przy umowie o pracę? Minimalna płaca wynosi 4666 zł brutto. Ile na rękę otrzyma pracownik?

W III kwartale 2025 r. obowiązują już cztery istotne i nowe ustawy w obszarze prawa pracy. Przyglądamy się jednej z nich w zakresie zmian w zatrudnieniu jakie weszły na skutek tych nowych regulacji. Chodzi o istotną instytucję bo o umowę o pracę! To dokument, który ma kluczowe znaczenie dla stosunku pracy. Zmiany, które zaszły w umowach o pracę są naprawdę znaczące i co gorsza generują koszty dla pracodawców. Pocieszające jest jednak to, że zmiany dotyczą tylko wybranych grup pracowników, nie wszystkich zatrudnionych osób.

Czym jest ekwiwalent za pranie odzieży roboczej? Komu przysługuje? Jakie są zasady obliczania i wypłacania tego ekwiwalentu w 2025 roku. Czy od tego ekwiwalentu trzeba płacić składki ZUS i podatek? Wyjaśnia Karolina Woźniczka, specjalistka ds. kadr i płac w Meritoros SA.

Harują ciężko całymi latami, ale to harowanie nie wlicza się do stażu pracy. O taką, obwarowaną przepisami ścianę, rozbijają się zatrudniani na umowach-zleceniach i ci , którzy prowadzą własną działalność gospodarczą. Czy teraz wreszcie się to zmieni? Komitet Ekonomiczny Rady Ministrów pozytywnie zaopiniował projekt ustawy, który przyniesie rewolucję dotyczące zasad, na jakich staż pracy zostanie wyliczony. To z kolei pociągnie za sobą zmiany w prawach do urlopu.

Jakie koszty uzyskania przychodów (tzw. koszty podatkowe) mogą odliczać pracownicy od swojego przychodu w 2025 roku? Jakie są koszty zwykłe, a jakie podwyższone? Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (ustawa o PIT) nie daje prawa (co do zasady) pracownikom odliczać uzyskanych z tytułu umowy o pracę faktycznie poniesionych kosztów. Pracownicy mają jedynie koszty zryczałtowane w zależności od liczby zawartych umów o pracę i tego, czy pracownik mieszka w miejscowości, której znajduje się zakład pracy, czy w innej miejscowości. Jednak w rozliczeniu rocznym pracownicy mogą uwzględnić faktyczne wydatki na dojazdy do pracy udokumentowane wyłącznie imiennymi biletami okresowymi.

Ile w 2025 r. minimalne wynagrodzenie wynosi netto? Na umowie o pracę to 4666 zł brutto, a jaka jest stawka godzinowa na rękę? Jej wysokość uzależniona jest od liczby godzin pracy w miesiącu. Jak to obliczyć? Która stawka godzinowa jest wyższa - na zleceniu czy na umowie o pracę?

Z dziećmi w domu najczęściej zostają mamy. Wykorzystują do tego płatne urlopy macierzyński oraz rodzicielski. Jest jednak świadczenie, które przysługuje wyłącznie tatusiom. Jak często mężczyźni korzystają z urlopu ojcowskiego wypłacanego przez ZUS?

Obowiązujące od 19 marca 2025 r. nowe przepisy wprowadzają uzupełniający urlop macierzyński dla rodziców wcześniaków i dzieci hospitalizowanych. Nowelizacja Kodeksu pracy sprawiła, że niezbędna okazała się zmiana niektórych rozporządzeń wykonawczych do Kodeksu pracy. Są już nowe rozporządzenia zmieniające poprzednie przepisy.

Od 19 marca 2025 r. rodzice wcześniaków oraz noworodków, które po narodzinach będą wymagały hospitalizacji, zyskali prawo do dodatkowego urlopu macierzyńskiego – płatnego w wysokości zasiłku macierzyńskiego. Z uprawnienia tego może skorzystać zarówno matka, jak i ojciec dziecka, jednak wyłącznie bezpośrednio po zakończeniu podstawowego urlopu macierzyńskiego. Świadczenie to jest uzupełnieniem obecnie obowiązujących form wsparcia dla rodziców.

Od 19 marca 2025 r. obowiązuje nowelizacja Kodeksu pracy wprowadzająca uzupełniający urlop macierzyński. Opublikowano przepisy wykonawcze – jednym z nich jest rozporządzenie dotyczące dokumentacji pracowniczej.

Możliwe jest zawarcie kilku umów o pracę z tym samym pracodawcą. Jednak, żeby takie działanie nie zostało zakwestionowane przez organy kontrolne lub w razie sporu sądowego, muszą być spełnione pewne warunki. Jakie?