Dziecko otrzymuje dobrowolne alimenty. Skarbówka wskazuje, kiedy powinno wykazać przychód

• Stan faktyczny: nauka trwa, praca nie wchodzi w grę
• Alimenty jako przychód
• Dwie furtki do zwolnienia i dlaczego żadna tu nie zadziałała
• Konsekwencja: pełna kwota do opodatkowania i obowiązek złożenia PIT-36
• Umowa ustna czy wyrok sądu - różnica o realnym znaczeniu podatkowym

Stan faktyczny: nauka trwa, praca nie wchodzi w grę

Sprawa dotyczyła osoby, która ukończyła 25 lat, lecz nadal kształci się w trybie od poniedziałku do piątku i z tego powodu nie jest w stanie podjąć zatrudnienia. Rodzic przekazuje jej co miesiąc środki na konto bankowe na podstawie umowy ustnej — do czasu zakończenia nauki. Wnioskodawca zapytał, czy taki przychód należy rozliczyć jako przychód z innych źródeł w zeznaniu PIT-36. Dyrektor KIS potwierdził to stanowisko jako prawidłowe.

Alimenty jako przychód

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zwalnia automatycznie alimentów z opodatkowania. Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej ustawy o PIT), alimenty należą do kategorii przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, obok m.in. stypendiów, zasiłków z ubezpieczenia społecznego czy nagród. Jako przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy podlegają więc opodatkowaniu na zasadach ogólnych, chyba że ustawodawca przewidział dla nich wyraźne zwolnienie.

Dwie furtki do zwolnienia i dlaczego żadna tu nie zadziałała

Katalog zwolnień z art. 21 ust. 1 pkt 127 ustawy o PIT przewiduje dwie odrębne podstawy do wyłączenia alimentów z podatku. Przepis stanowi, że wolne od podatku dochodowego są alimenty na rzecz dzieci, które nie ukończyły 25. roku życia, oraz dzieci bez względu na wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymują zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną, a także alimenty na rzecz innych osób niż wymienione powyżej, otrzymane na podstawie wyroku sądu lub ugody sądowej, do wysokości nieprzekraczającej miesięcznie 700 zł.

W opisywanej sprawie żaden z tych warunków nie został spełniony. Wnioskodawca ukończył 25 lat, a w okresie objętym wnioskiem nie otrzymywał zasiłku ani dodatku pielęgnacyjnego, ani renty socjalnej — pierwsza podstawa zwolnienia odpada więc automatycznie, niezależnie od tego, że nauka wciąż trwa i uniemożliwia podjęcie pracy. Nie zadziałała też druga podstawa. Wynika to z tego, że alimenty wypłacano na podstawie umowy ustnej między rodzicem a dzieckiem, a nie na mocy wyroku sądu czy ugody sądowej. Dyrektor KIS podkreślił, że dla zastosowania limitu 700 zł miesięcznie kluczowe jest istnienie tytułu sądowego — jego brak wyklucza zwolnienie bez względu na kwotę świadczenia.

Konsekwencja: pełna kwota do opodatkowania i obowiązek złożenia PIT-36

Skoro żadne ze zwolnień nie ma zastosowania, cała kwota otrzymanych alimentów stanowi przychód podlegający opodatkowaniu według skali podatkowej, wykazywany w zeznaniu PIT-36 składanym w terminie od 15 lutego do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. W omawianej sprawie chodziło o rozliczenie roku 2025. Reguła ta obowiązuje w każdym roku podatkowym, w którym sytuacja się powtórzy — a więc dopóki dziecko kontynuuje naukę po ukończeniu 25 lat i nie spełnia pozostałych przesłanek zwolnienia.

Umowa ustna czy wyrok sądu - różnica o realnym znaczeniu podatkowym

Interpretacja pokazuje praktyczną różnicę w traktowaniu podatkowym w zależności od formy, w jakiej ustalono obowiązek alimentacyjny. Gdyby świadczenie na rzecz tej samej, dorosłej już osoby wynikało z wyroku sądu lub ugody sądowej, do 700 zł miesięcznie korzystałoby ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 127 lit. b ustawy o PIT, a opodatkowaniu podlegałaby jedynie nadwyżka ponad ten limit. Przy alimentach dobrowolnych, ustalonych nieformalnie między rodzicem a dzieckiem, takiej ochrony nie ma - cały przychód trafia pod opodatkowanie od pierwszej złotówki.

Powołane interpretacje:

– interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 29 czerwca 2026 r., sygn. 0113-KDWPT.4011.246.2026.2.DS