Skarbówka właśnie odmówiła ulgi termomodernizacyjnej. Zadecydował jeden brak w dokumentach

• Czego dotyczyła interpretacja KIS
• Podatniczka liczyła na realny ciężar wydatku
• Sakrbwka: liczy się faktura VAT
• Dlaczego zaświadczenie i przelew nie wystarczyły
• Co to oznacza w praktyce dla ulgi termomodernizacyjnej
• Jak nie stracić ulgi w gminnym programie OZE
• Powołane orzecznictwo i interpretacje:

Czego dotyczyła interpretacja KIS

Podatniczka jest współwłaścicielką oddanego do użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego. W ramach projektu prowadzonego przez gminę w domu zamontowano:

• pompę ciepła oraz
• instalację fotowoltaiczną.

Zatem zakupiono urządzenia służące poprawie efektywności energetycznej. Finansowanie podzielono w umowie z gminą: 70 proc. kosztów pokryła gmina w formie dotacji, a pozostałe 30 proc. wydała sama podatniczka jako wkład własny.

Swój udział kobieta rzeczywiście wpłaciła i udokumentowała przelewem na rachunek bankowy gminy. Faktury VAT za zakup i montaż urządzeń firma wykonawcza wystawiła jednak nie na nią, lecz bezpośrednio na gminę jako inwestora i nabywcę. Gmina wydała podatniczce oficjalne zaświadczenie, w którym potwierdziła realizację inwestycji, jej cel termomodernizacyjny oraz dokładną wysokość wniesionego wkładu własnego. Przekazała też kopie faktur pierwotnych, poświadczone za zgodność z oryginałem.

Podatniczka liczyła na realny ciężar wydatku

We wniosku o interpretację podatniczka argumentowała, że istotą ulgi termomodernizacyjnej jest faktyczne poniesienie ciężaru ekonomicznego przez właściciela nieruchomości. Jej przypadek warunek spełniła, bo realnie wyłożyła 30 proc. wartości inwestycji, co uszczupliło jej majątek i przekłada się wprost na ulepszenie energetyczne budynku. W jej ocenie gmina była tu jedynie pośrednikiem i organizatorem projektu, a nie beneficjentem efektu ekologicznego.

Zdaniem kobiety komplet posiadanych dokumentów – zaświadczenie precyzujące wysokość wkładu, dowód wpłaty i poświadczone kopie faktur – jednoznacznie dowodzi, jaka część wydatku została sfinansowana z jej prywatnych środków. Ścisłe, literalne czytanie przepisu prowadziłoby – jak przekonywała – do naruszenia zasady sprawiedliwości podatkowej i pozbawiłoby ją ulgi mimo rzeczywistego wydatku na cel termomodernizacyjny.

Sakrbwka: liczy się faktura VAT

Dyrektor KIS uznał stanowisko podatniczki za nieprawidłowe. Kluczowy jest art. 26h ust. 3 updof, zgodnie z którym wysokość wydatków ustala się na podstawie faktur wystawionych przez czynnego podatnika VAT. Organ uznał, że faktura musi dokumentować wydatek poniesiony przez podatnika korzystającego z ulgi. W tej sprawie tego warunku nie spełniono, ponieważ faktury wskazywały jako nabywcę gminę, a nie podatniczkę.

Rozstrzygające zdanie interpretacji jest lakoniczne, ale nie pozostawia miejsca na wątpliwości: przepisy ustawy o PIT nie przewidują innego sposobu udokumentowania wydatków uprawniających do odliczenia w ramach ulgi termomodernizacyjnej niż faktura. Dowód realnego poniesienia kosztu – choćby bezsporny – nie zastępuje tego dokumentu.

Dlaczego zaświadczenie i przelew nie wystarczyły

Konstrukcja ulgi jest sformalizowana. Ustawodawca nie napisał, że odliczyć można wydatek „rzeczywiście poniesiony”, lecz że jego wysokość ustala się na podstawie faktury. To świadomy wybór techniki dokumentowania, a nie luka. Dlatego zaświadczenie gminy o wysokości wkładu, potwierdzenie przelewu, a nawet kopie faktur poświadczone za zgodność z oryginałem nie otwierają prawa do odliczenia, jeśli sam dokument źródłowy wskazuje jako nabywcę kogoś innego.

To spójne z utrwaloną linią KIS: gdy faktura opiewa na podmiot odrębny od podatnika np. gminę, sam „ekonomiczny ciężar” nie zastępuje faktury dokumentującej wydatek podatnika. Wyjątkiem jest sytuacja małżonków we wspólności majątkowej, gdzie faktura wystawiona na jedno z nich może być podstawą odliczenia także dla drugiego. W tym wypadku to skutek wspólności majątku, którego nie da się przenieść na relację z gminą. Interpretacja z sierpnia 2026 r. wpisuje się w tę linię, a nie ją przełamuje.

Co to oznacza w praktyce dla ulgi termomodernizacyjnej

Dla mieszkańców przystępujących do gminnych programów wymiany źródeł ciepła czy montażu fotowoltaiki wniosek jest prosty, ale kosztowny: o prawie do ulgi nie decyduje to, ile realnie dopłacili, lecz to, czyj wydatek dokumentuje faktura. Gdy inwestorem i nabywcą jest gmina, mieszkaniec nie odliczy nic – nawet swojej części.

Skala straty jest odczuwalna. Limit wynosi 53 000 zł na każdego podatnika; małżonkowie spełniający warunki ulgi mogą więc dysponować łącznie limitami do 106 000 zł. Odliczenie pomniejsza podstawę opodatkowania: przy podatku liniowym 19 proc. pełne wykorzystanie limitu to 10 070 zł oszczędności, a w drugim progu skali – maksymalnie ok. 17 tys. zł (pełna korzyść według stawki 32 proc. wymaga odpowiednio wysokiego dochodu opodatkowanego tą stawką). W opisanej sprawie podatniczka nie odzyska tu nic, choć pieniądze faktycznie wyłożyła.

Trzeba też pamiętać o drugim ograniczeniu. Nawet przy prawidłowo wystawionej fakturze odliczeniu nie podlegają wydatki w części, w jakiej zostały sfinansowane lub dofinansowane ze środków NFOŚiGW albo wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska i gospodarki wodnej lub zostały podatnikowi zwrócone w jakiejkolwiek formie. W przypadku programów gminnych trzeba więc ustalić źródło i sposób finansowania. Podatnik może co do zasady odliczyć tylko tę część wydatku, której ciężar rzeczywiście poniósł i która spełnia pozostałe warunki ulgi.

Jak nie stracić ulgi w gminnym programie OZE

Jeśli zależy ci na uldze, kluczowe decyzje zapadają na etapie umowy z gminą, a nie przy rozliczeniu PIT. Warto zadbać o kilka rzeczy:

• ustal, kto wystawi ci fakturę i na kogo – w części twojego wkładu własnego imienną fakturę VAT może wystawić także gmina; liczy się to, by dokumentowała ona twój wydatek, a nie wydatek gminy,
• sprawdź model rozliczeń – inaczej wygląda sytuacja, gdy to ty jesteś inwestorem, a gmina daje dotację, a inaczej, gdy inwestorem jest gmina i to ona kupuje urządzenia,
• upewnij się, że urządzenie jest w wykazie – pompa ciepła i ogniwo fotowoltaiczne są w załączniku do rozporządzenia, ale nie wszystkie źródła ciepła już tam zostały (od 2025 r. z wykazu wypadły m.in. kotły gazowe i olejowe),
• odejmij część dofinansowaną – do odliczenia bierzesz tylko wydatek poniesiony z własnej kieszeni, bez części pokrytej dotacją.

Warto też sprawdzić, czy w danym modelu projektu gmina w ogóle będzie mogła wystawić mieszkańcowi fakturę VAT na jego wkład własny. Po wyrokach TSUE dotyczących gminnych programów OZE (sprawa C-612/21) i interpretacji ogólnej Ministra Finansów z 2 maja 2024 r. w wielu takich projektach gmina nie działa wobec mieszkańca jako podatnik VAT, a wtedy nie wystawia faktury, której wymaga ulga. To często realne źródło problemu, a nie złośliwość urzędu.

Sama argumentacja o „ekonomicznym ciężarze” na nic się zda, jeśli dokument mówi co innego. Po zakończeniu inwestycji naprawienie sytuacji bywa bardzo trudne. Jeżeli rzeczywistym nabywcą była gmina, nie można tylko dla celów podatkowych zmienić faktury tak, jak gdyby od początku nabywcą był mieszkaniec – korekta faktury służy naprawieniu błędu, a nie zmianie rzeczywistego przebiegu transakcji. Dlatego o dokumentach trzeba myśleć, zanim ekipa zacznie montaż.

Powołane orzecznictwo i interpretacje:

• interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 20 sierpnia 2026 r., sygn. 0112-KDIL2-1.4011.631.2026.1.MBP
• interpretacja ogólna Ministra Finansów z 2 maja 2024 r., sygn. PT1.8101.1.2023
• wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z 30 marca 2023 r. w sprawie C-612/21 (Gmina O.)