Masz firmę i grant na fotowoltaikę (OZE) do domu? Urząd nie wypłaci ci pieniędzy bez tego dokumentu

• Grant pokrywa całą inwestycję
• Dlaczego urząd chce potwierdzenia, że VAT-u nie odliczysz
• Co odpowiedziała skarbówka
• Sama faktura z VAT niczego nie przesądza
• Co to oznacza w praktyce
• Kiedy VAT jednak można odliczyć

Grant pokrywa całą inwestycję

Sprawa dotyczyła przedsiębiorcy, który wraz z żoną jest właścicielem domu jednorodzinnego. W budynku nie jest i nigdy nie była zarejestrowana ani prowadzona działalność gospodarcza. Podatnik podpisał z miastem umowę o grant na wykonanie instalacji fotowoltaicznej oraz pompy ciepła – z założeniem, że całość poniesionych nakładów zostanie mu zwrócona. Wykonawcę wybiera samodzielnie, z listy firm wskazanych przez urząd, a na fakturach jako nabywca figuruje on sam.

Problem w tym, że w innym miejscu prowadzi działalność gospodarczą i jest czynnym podatnikiem VAT. Właśnie dlatego urząd miasta zażądał od niego interpretacji indywidualnej, z której wyraźnie wynika, że nie rozliczy VAT od zamontowanej instalacji OZE. Sam wnioskodawca był tego samego zdania: skoro budynek jest jego prywatną własnością i nie prowadzi w nim firmy, prawa do odliczenia mieć nie może.

Dlaczego urząd chce potwierdzenia, że VAT-u nie odliczysz

Na pierwszy rzut oka sytuacja jest odwrócona. Zwykle to podatnik zabiega o prawo do odliczenia – tu, razem z urzędem, walczy o potwierdzenie, że odliczyć nie może. Powód jest czysto praktyczny.

W tym konkretnym programie objęcie VAT grantem zależało od tego, czy grantobiorca może odzyskać podatek na podstawie przepisów o VAT. To dlatego miasto zażądało potwierdzenia jego sytuacji podatkowej. Nie jest to jednak uniwersalna reguła wszystkich programów dotacyjnych. Zasady kwalifikowalności VAT zależą od podstawy prawnej i regulaminu danego wsparcia; w funduszach europejskich 2021–2027 VAT bywa kwalifikowalny nawet wtedy, gdy da się go odzyskać – w projektach o łącznym koszcie poniżej 5 mln euro (art. 64 ust. 1 rozporządzenia 2021/1060). Brak możliwości odzyskania podatku ma zasadnicze znaczenie dopiero przy projektach od 5 mln euro.

Co odpowiedziała skarbówka

Dyrektor KIS uznał stanowisko podatnika za prawidłowe. Prawo do odliczenia VAT (art. 86 ust. 1 ustawy o VAT) przysługuje tylko wtedy, gdy spełnione są łącznie dwa warunki: zakupów dokonuje podatnik działający w tym charakterze, a nabyte towary i usługi służą czynnościom opodatkowanym. W odniesieniu do tego konkretnego zakupu warunki te nie są spełnione: podatnik dokonuje go w sferze prywatnej, a instalacja nie ma żadnego związku z wykonywanymi przez niego czynnościami opodatkowanymi. Trafia ona do prywatnego domu i – jak wskazał sam wnioskodawca – posłuży czynnościom niepodlegającym VAT.

Skarbówka podkreśliła, że to, iż przedsiębiorca w innym miejscu prowadzi opodatkowaną działalność, niczego tu nie zmienia. Osoba prowadząca firmę może kupować towary i usługi także na cele prywatne, niezwiązane z biznesem – i wtedy występuje jak każdy konsument, bez prawa do odliczenia.

„nie przysługuje Panu (…) prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych wydatków” – podsumował dyrektor KIS.

Sama faktura z VAT niczego nie przesądza

KIS zwrócił też uwagę, że samo posiadanie faktury z wykazanym VAT nie tworzy prawa do jego odliczenia. Decydujące jest to, czy nabywca dokonuje zakupu jako podatnik VAT oraz czy zakup ma związek z wykonywanymi przez niego czynnościami opodatkowanymi. W tej sprawie instalacja miała służyć wyłącznie prywatnym potrzebom gospodarstwa domowego, dlatego takiego związku nie było. Organ powołał się przy tym dodatkowo na ograniczenie z art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT.

Co to oznacza w praktyce

Wniosek dla przedsiębiorców korzystających z dotacji na OZE we własnych domach jest prosty.

• jeśli instalacja służy wyłącznie celom prywatnym, VAT jest twoim realnym kosztem – ale skoro grant pokrywa go w całości, w praktyce nic nie tracisz.
• interpretacja potwierdzająca brak prawa do odliczenia bywa warunkiem wypłaty; bez niej urząd może potraktować VAT jako koszt niekwalifikowalny i nie objąć go dofinansowaniem.
• wniosek o interpretację kosztuje 40 zł za każdy odrębny stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe (art. 14f Ordynacji podatkowej). Interpretacja może zapewnić ochronę podatkową na zasadach określonych w Ordynacji, o ile rzeczywista sytuacja odpowiada opisowi we wniosku, a podatnik się do niej zastosuje.
• interpretacja KIS rozstrzyga wyłącznie kwestie podatkowe – nie wiąże instytucji grantowej co do kwalifikowalności wydatku.

Kiedy VAT jednak można odliczyć

Rozstrzygnięcie skarbówki nie oznacza, że OZE zawsze jest poza VAT. Gdyby instalacja była faktycznie wykorzystywana zarówno prywatnie, jak i do działalności opodatkowanej – na przykład w budynku, w którym rzeczywiście prowadzi się firmę – prawo do odliczenia mogłoby przysługiwać w odpowiednim zakresie. Sposób ustalenia tej części zależy jednak od charakteru instalacji i sposobu jej wykorzystywania. Wtedy z kolei VAT przestaje być kosztem kwalifikowalnym i nie da się go sfinansować z dotacji. Decyduje faktyczny sposób wykorzystania instalacji, a nie samo to, czy dana osoba jest gdzieś podatnikiem VAT.

Powołana interpretacja:

– interpretacja indywidualna dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 13 sierpnia 2026 r., sygn. 0111-KDIB3-1.4012.494.2026.2.MG