Niższa opłata za odpady w 2026 r. dla każdego na podstawie tego oświadczenia – ulga, o której wie niewiele osób, a przysługuje właścicielom nieruchomości z mocy prawa

• Odpady komunalne – czym są (w świetle przepisów ustawy o odpadach) i kto odpowiada za ich odbiór od mieszkańców gminy (z nieruchomości położonych na terenie gminy)?
• Deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi – każdy właściciel nieruchomości (i nie tylko), na której powstają odpady komunalne (śmieci) ma obowiązek złożyć ją do gminy
• Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi – jak ją wyliczyć (ile wynosi) i kto to robi (właściciel nieruchomości czy gmina)?
• Niższa opłata za odpady w 2026 r. dla każdego właściciela domu jednorodzinnego na podstawie tego oświadczenia, czyli – dlaczego warto wyposażyć swoją nieruchomość w kompostownik?
• Niższa opłata za odpady w 2026 r. dla każdego właściciela domu jednorodzinnego na podstawie tego oświadczenia, czyli – w jaki sposób skorzystać z ulgi w opłacie za odpady, w związku z wyposażeniem swojej nieruchomość w kompostownik?
• Właściciele nieruchomości, korzystający z ulgi w opłacie za odpady, w związku z posiadaniem kompostownika, muszą na to uważać, żeby nie „dorobić się” grzywny

Odpady komunalne – czym są (w świetle przepisów ustawy o odpadach) i kto odpowiada za ich odbiór od mieszkańców gminy (z nieruchomości położonych na terenie gminy)?

Odpady komunalne – zgodnie z definicją ustawową, wynikającą z art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach – stanowią odpady powstające w gospodarstwach domowych oraz pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter i skład są podobne do odpadów z gospodarstw domowych, w szczególności niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i odpady selektywnie zebrane:

• z gospodarstw domowych, w tym papier i tektura, szkło, metale, tworzywa sztuczne, bioodpady, drewno, tekstylia, opakowania, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, zużyte baterie i akumulatory oraz odpady wielkogabarytowe, w tym materace i meble, oraz
• ze źródeł innych niż gospodarstwa domowe, jeżeli odpady te są podobne pod względem charakteru i składu do odpadów z gospodarstw domowych (w takim przypadku muszą to być odpady, które nie zawierają odpadów niebezpiecznych)

– przy czym odpady komunalne nie obejmują odpadów z produkcji, rolnictwa, leśnictwa, rybołówstwa, zbiorników bezodpływowych, sieci kanalizacyjnej oraz z oczyszczalni ścieków, w tym osadów ściekowych, pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz odpadów budowlanych i rozbiórkowych. Niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne pozostają natomiast niesegregowanymi (zmieszanymi) odpadami komunalnymi, nawet jeżeli zostały poddane przetwarzaniu odpadów, ale przetwarzanie to nie zmieniło w sposób znaczący ich właściwości.

Za utrzymanie czystości i porządku w gminach, w tym za odbiór od mieszkańców odpadów komunalnych (zorganizowanie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości), odpowiada gmina lub związek międzygminny. Utrzymanie czystości i porządku jest obowiązkowym zadaniem własnym gminy. Szczegółowe zasady i organizację odbioru śmieci od mieszkańców z terenu danej gminy określają odpowiednie uchwały rady gminy.

Deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi – każdy właściciel nieruchomości (i nie tylko), na której powstają odpady komunalne (śmieci) ma obowiązek złożyć ją do gminy

Każdy właściciel nieruchomości, która jest zamieszkała i na której powstają odpady komunalne (potocznie – śmieci), ma obowiązek złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi do:

• urzędu miasta lub gminy albo odpowiednio
• urzędu miasta na prawach powiatu,

na terenie którego/której znajduje się nieruchomość (której dotyczy składana deklaracja).

Obowiązek złożenia ww. deklaracji mają ponadto:

• właściciele lokali w budynku wielolokalowym, w którym ustanowiono odrębną własność lokali (czyli – właściciele mieszkań w blokach mieszkalnych lub innych budynkach wielorodzinnych),
• osoby, którym służy tytuł prawny do lokalu w budynkach wielolokalowych,
• osoby faktycznie zamieszkujące lub użytkujące ww. lokale lub
• osoby faktycznie zamieszkujące lub użytkujące lokal należący do spółdzielni mieszkaniowej,

– jeżeli rada gminy podjęła uchwałę o ponoszeniu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi przez ww. osoby; jak również

• właściciele nieruchomości, które nie są zamieszkałe

– jeżeli rada gminy podjęła uchwałę o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne oraz właściciele nieruchomości nie złożyli skutecznego oświadczenia o wyłączeniu się z systemu odbierania odpadów komunalnych zorganizowanego przez gminę.

Deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi – co do zasady – składa właściciel nieruchomości. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach – przez właściciela nieruchomości, rozumie się jednak również:

• współwłaścicieli,
• użytkowników wieczystych,
• jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także
• inne podmioty władające nieruchomością.

Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi – jak ją wyliczyć (ile wynosi) i kto to robi (właściciel nieruchomości czy gmina)?

Gmina weryfikuje deklarację i tylko w przypadkach określonych w ustawie – sama określa albo wylicza wysokość opłaty. Powyższe (tj. określenie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami w drodze decyzji administracyjnej/zawiadomienia wójta, burmistrza lub prezydenta miasta) ma miejsce w sytuacjach, gdy:

• właściciel nieruchomości nie złoży deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami albo gmina ma uzasadnione wątpliwości co do danych zawartych w tej deklaracji – wówczas wójt, burmistrz lub prezydent miasta sam określa wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami, w drodze decyzji administracyjnej (zgodnie z art. 6o ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach),
• rada gminy zmieni sama stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami – wówczas właściciel nieruchomości nie musi, z tego powodu, składać nowej deklaracji, a wójt, burmistrz lub prezydent miasta wylicza nową kwotę na podstawie nowej stawki i danych z dotychczasowej deklaracji i zawiadamia właściciela nieruchomości o (zaktualizowanej) wysokości opłaty (zgodnie z art. 6m ust. 2a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach).

Rada gminy może zróżnicować stawki opłat w zależności od powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego, ilości zużytej wody z danej nieruchomości lub lokalu mieszkalnego, liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość, liczby osób lub ilości zużytej wody w gospodarstwie domowym, odbierania odpadów z terenów wiejskich lub miejskich. Ponadto, zgodnie z art. 6j ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach – rada gminy może również uchwalić stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od gospodarstwa domowego.

Określając stawkę opłaty za odbiór odpadów obowiązującą na terenie danej gminy, rada gminy bierze pod uwagę:

• liczbę mieszkańców zamieszkujących daną gminę,
• ilość wytwarzanych na terenie gminy odpadów komunalnych,
• koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi,
• przypadki, w których właściciele nieruchomości wytwarzają odpady nieregularnie, np. nieruchomości, na których odpady komunalne powstają sezonowo.

Ustalone przez gminę miesięczne stawki opłat za gospodarowanie odpadami nie mogą być przy tym wyższe niż maksymalne stawki opłat, które – za odpady komunalne zbierane i odbierane w sposób selektywny – wynoszą, za miesiąc:

• 2% przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem – za jednego mieszkańca (aktualnie¹ – 70,00 zł),
• 0,7% przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem – za 1 m³ zużytej wody (aktualnie¹ – 24,50 zł za 1 m³),
• 0,08% przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem – za 1 m² powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego (aktualnie¹ – 2,80 zł za 1 m²),
• 5,6% przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem – za gospodarstwo domowe (aktualnie¹ – 196,01 zł),
• 1,3% przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem – za pojemnik lub worek 120 l przeznaczony do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości; za pojemniki lub worki o mniejszej lub większej pojemności stawki opłat ustala się w wysokości proporcjonalnej do ich pojemności (aktualnie¹ – 45,50 zł).

Ww. przeciętny miesięczny dochód rozporządzalny na 1 osobę ogółem – ogłaszany jest przez Prezesa GUS, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, w pierwszym kwartale każdego roku.

Niższa opłata za odpady w 2026 r. dla każdego właściciela domu jednorodzinnego na podstawie tego oświadczenia, czyli – dlaczego warto wyposażyć swoją nieruchomość w kompostownik?

Posiadanie kompostownika (który służy do przetwarzania odpadów roślinnych) i kompostowanie w nim bioodpadów uprawnia do zniżki w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Niższa opłata za odpady w 2026 r. dla każdego właściciela domu jednorodzinnego na podstawie tego oświadczenia, czyli – w jaki sposób skorzystać z ulgi w opłacie za odpady, w związku z wyposażeniem swojej nieruchomość w kompostownik?

Celem skorzystania z ulgi w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w związku z posiadaniem przydomowego kompostownika i kompostowaniem w nim bioodpadów, stanowiących odpady komunalne – właściciel nieruchomości (za którego uważany jest również współwłaściciel, użytkownik wieczysty i inny podmiot władający nieruchomością – jeżeli jest nią budynek mieszkalny jednorodzinny), w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, powinien złożyć oświadczenie dotyczące posiadania kompostownika przydomowego i kompostowania w nim bioodpadów stanowiących odpady komunalne (zgodnie z art. 6m ust. 1b pkt 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach).

Właściciele nieruchomości, korzystający z ulgi w opłacie za odpady, w związku z posiadaniem kompostownika, muszą na to uważać, żeby nie „dorobić się” grzywny

Jak zostało już wspomniane powyżej – osoby, które zdecydują się na kompostowanie bioodpadów w kompostowniku przydomowym (ogrodowym) – zgodnie z art. 6m ust. 1b pkt 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach – zobowiązane są do poinformowania o tym fakcie gminy w ramach deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

¹ Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa GUS z dnia 30 marca 2026 r. w sprawie przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem w 2025 r., zgodnie z którym – przeciętny miesięczny dochód rozporządzalny na 1 osobę ogółem w 2025 r. wyniósł 3500,21 zł

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1587 z późn. zm.)
• Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 733 z późn. zm.)