Strona główna » Prawo » Wiadomości » Ogrodzenie powyżej 1,5 m wysokości nielegalne, pomimo braku konieczności jego zgłoszenia – organ nadzoru budowlanego nakaże rozbiórkę i ukaże właściciela nieruchomości 5 tys. zł grzywny

Ogrodzenie powyżej 1,5 m wysokości nielegalne, pomimo braku konieczności jego zgłoszenia – organ nadzoru budowlanego nakaże rozbiórkę i ukaże właściciela nieruchomości 5 tys. zł grzywny

27 sierpnia 2026, 07:26

Aleksandra Rybak

Prawniczka, absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

ogrodzenie, płot, dom, nieruchomości, prawo budowlane, budowa, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, gmina, grzywna — Ogrodzenie powyżej 1,5 m wysokości nielegalne, pomimo braku konieczności jego zgłoszenia – organ nadzoru budowlanego nakaże rozbiórkę i ukaże właściciela nieruchomości 5 tys. zł grzywny

Shutterstock

REKLAMA

W kontekście wysokości ogrodzenia nieruchomości – właściciele działek zazwyczaj skupiają się przede wszystkim na wynikających z ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane – 2,2 m, od których uzależnione jest to, czy przed rozpoczęciem robót budowlanych, jakimi jest budowa płotu – konieczne jest dokonanie zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Nie wszyscy są jednak świadomi, że dla nieruchomości, które objęte są postanowieniami aktu prawa miejscowego, jakim jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (MPZP) – wymogi w zakresie wysokości ogrodzeń (i nie tylko) mogą być dużo bardziej restrykcyjne. Wykonanie płotu niezgodnego z przepisami prawa miejscowego, to natomiast surowe konsekwencje dla właściciela nieruchomości – w tym zagrożenie nakazem rozbiórki ogrodzenia i ukaraniem grzywną.

Ogrodzenie nieruchomości (płot wokół domu/działki) w świetle aktualnie obowiązujących przepisów prawa budowlanego – jaka wysokość, czy jest wymagane pozwolenie na budowę lub zgłoszenie?
Jak dokonać zgłoszenia budowy ogrodzenia nieruchomości (płotu wokół domu/działki) o wysokości powyżej 2,20 m, wymaganego zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami prawa budowlanego?
Jakie konsekwencje grożą właścicielowi nieruchomości za budowę ogrodzenia (płotu wokół domu/działki) o wysokości powyżej 2,20 m, bez uprzedniego zgłoszenia do administracji architektoniczno-budowlanej (wymaganego zgodnie z przepisami prawa budowlanego)?
Nie bez znaczenia pozostają również przepisy aktów prawa miejscowego – jeżeli nieruchomość gruntowa objęta jest obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (MPZP), należy sprawdzić jego zapisy przed budową ogrodzenia (płotu wokół domu/działki)
Jakie konsekwencje grożą właścicielowi nieruchomości za postawienie ogrodzenia (płotu wokół domu/działki) niezgodnego z przepisami aktu prawa miejscowego (miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego)?
Uchwała krajobrazowa gminy może zmieniać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (MPZP) – ją również należy zweryfikować przed postawieniem ogrodzenia (płotu wokół domu/działki) na swojej nieruchomości
Ogrodzenie (płot wokół domu/działki) nie może stanowić zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i zwierząt

rozwiń >

Ogrodzenie nieruchomości (płot wokół domu/działki) w świetle aktualnie obowiązujących przepisów prawa budowlanego – jaka wysokość, czy jest wymagane pozwolenie na budowę lub zgłoszenie?

Zgodnie z art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane – ogrodzenie nieruchomości stanowi urządzenie budowlane, czyli urządzenie techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem.

REKLAMA

Ważne

Czy posadowienie na swojej nieruchomości gruntowej (działce) ogrodzenia (płotu), które – zgodnie z powyższym – stanowi urządzenie budowlane – wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę lub dokonania zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej? Stanowi o tym art. 29 ust. 1 pkt 21 ww. ustawy (prawa budowlanego), zgodnie z którym – nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, o którym mowa w art. 30, budowa – ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m. Z art. 29 ust. 2 pkt 20 ww. ustawy wynika natomiast, że nie wymaga ani decyzji o pozwoleniu na budowę ani zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej – budowa ogrodzenia o wysokości nieprzekraczającej 2,20 m.

Zgodnie z powyższym, celem usystematyzowania – w świetle obecnie obowiązujących przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane:

posadowienie/budowa na nieruchomości ogrodzenia (płotu) o wysokości nieprzekraczającej 2,20 m (czyli do wysokości 2,20 m włącznie) – nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę ani dokonania zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej,
posadowienie/budowa na nieruchomości ogrodzenia (płotu) o wysokości przekraczającej 2,20 m – nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, ale wymaga dokonania zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ustawy prawo budowlane, do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej.

Jak dokonać zgłoszenia budowy ogrodzenia nieruchomości (płotu wokół domu/działki) o wysokości powyżej 2,20 m, wymaganego zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami prawa budowlanego?

Jeżeli zgodnie z przywołanymi powyżej przepisami – posadowienie/budowa na nieruchomości ogrodzenia (płotu) wymaga dokonania zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ustawy prawo budowlane – w związku z przekroczeniem wysokości 2,20 m – wszelkie niezbędne informacje na temat tego w jaki sposób dokonać ww. zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej – można znaleźć pod adresem: LINK.

Jakie konsekwencje grożą właścicielowi nieruchomości za budowę ogrodzenia (płotu wokół domu/działki) o wysokości powyżej 2,20 m, bez uprzedniego zgłoszenia do administracji architektoniczno-budowlanej (wymaganego zgodnie z przepisami prawa budowlanego)?

Ogrodzenie nieruchomości, którego wysokość przekracza 2,2 m i które zostało wybudowane bez uprzedniego zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej – może zostać uznane za samowolę budowlaną. Legalizacja takiej samowoli (jeżeli – zgodnie z powyższym – budowa ogrodzenia wymagała dokonania zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej), to dla właściciela nieruchomości koszt 2,5 tys. zł (zgodnie z art. 49d ust. 1 pkt 2 lit. b prawa budowlanego), a grzywna, jaką ponadto może zostać ukarany (za wykonanie robót budowlanych niezgodnie z przepisami, czyli np. bez wymaganego zgłoszenia) – to kolejne 5 tys. zł (zgodnie z art. 93 pkt 2a prawa budowlanego). Warto zatem mieć się na baczności i zawsze – przed przystąpieniem do jakichkolwiek robót budowlanych na swojej nieruchomości – wnikliwie przenalizować zawiłe przepisy prawa budowlanego.

Nie bez znaczenia pozostają również przepisy aktów prawa miejscowego – jeżeli nieruchomość gruntowa objęta jest obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (MPZP), należy sprawdzić jego zapisy przed budową ogrodzenia (płotu wokół domu/działki)

Zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – plan miejscowy (tj. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, MPZP), który uchwala rada gminy lub odpowiednio rada miasta – określa obowiązkowo zasady ochrony i kształtowania ładu przestrzennego. Z przepisu tego wywodzi się uprawnienie gminy do regulowania w MPZP wyglądu i gabarytów ogrodzeń. W miejscowych planach, gminy mogą określać m.in.:

maksymalną dopuszczalną wysokość ogrodzenia (niezależną od przywołanych powyżej przepisów prawa budowlanego, zgodnie z którymi – ogrodzenie o wysokości do 2,2 m można wykonać bez pozwolenia na budowę i zgłoszenia),
dopuszczalny materiał, z którego może być wykonane ogrodzenie (np. drewno, beton, stal),
wymóg (i stopień) ażurowości ogrodzenia.

Przykład

Dla przykładu – w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym dla wsi Sławica (w gminie Skoki, w województwie wielkopolskim)¹ – dla terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wolnostojącej, ustalono, że:

ogrodzenia frontowe i boczne winny być ażurowe co najmniej w 70% powierzchni (par. 7 ust. 1 pkt 15 w zw. z ust. 2 pkt 15 MPZP) i ponadto
całkowita wysokość ogrodzeń nie może przekraczać 150 cm (par. 7 ust. 1 pkt 16 w zw. z ust. 2 pkt 15 MPZP).

Niezależnie od tego, że zgodnie z przepisami prawa budowlanego ogrodzenie o wysokości do 220 cm (2,2 m) nie wymaga ani uzyskania pozwolenia na budowę ani dokonania zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej – decydując się na budowę domu np. w Sławicy (w województwie wielkopolskim), należy zatem liczyć się z tym, że nie postawi się tam ogrodzenia wyższego niż 150 cm (które dodatkowo nie jest w co najmniej 70% ażurowe), ponieważ – na budowę wyższego płotu (i niespełniającego wspomnianego wymogu stopnia ażurowości) nie pozwalają przepisy prawa miejscowego (MPZP). W tym przypadku – wybudowanie ogrodzenia o wysokości przekraczającej 150 cm (1,5 m) będzie zatem niezgodne z przepisami (nielegalne). Przed zaplanowaniem wysokości ogrodzenia dla swojej działki – poza przepisami prawa budowlanego, jeżeli dana nieruchomość objęta jest obowiązującym MPZP – należy zatem koniecznie sprawdzić również jego zapisy.

Na przykładzie wsi Sławica (w województwie wielkopolskim) i obowiązującego dla niej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (MPZP) – w kontekście wysokości płotu:

ogrodzenie o wysokości do 1,5 m (włącznie) – będzie zgodne z MPZP, niewymagające pozwolenia na budowę i zgłoszenia,
ogrodzenie o wysokości powyżej 1,5 m, do 2,2 m – nie będzie wymagało pozwolenia na budowę i zgłoszenia, ale będzie niezgodne z MPZP, a zatem – będzie niezgodne z przepisami,
ogrodzenie o wysokości powyżej 2,2 m – będzie wymagało zgłoszenia, zgodnie z przepisami prawa budowlanego, ale jednocześnie będzie niedopuszczalne dla nieruchomości w tej lokalizacji w związku z zapisami aktu prawa miejscowego (MPZP), a zatem ostatecznie – będzie niezgodne z przepisami (niezależnie od zgłoszenia).

Jakie konsekwencje grożą właścicielowi nieruchomości za postawienie ogrodzenia (płotu wokół domu/działki) niezgodnego z przepisami aktu prawa miejscowego (miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego)?

Ważne

Budowa ogrodzenia nieruchomości, niespełniającego wymogów wynikających z aktu prawa miejscowego (MPZP), w zakresie maksymalnej dopuszczalnej wysokości, może wiązać się dla właściciela z negatywnymi konsekwencjami w postaci:

nakazu obniżenia płotu do maksymalnej dopuszczalnej wysokości wynikającej z MPZP (na przykładzie wsi Sławica w województwie wielkopolskim jest to 1,5 m),
nakazu rozbiórki części ogrodzenia albo przywrócenia stanu poprzedniego,
grzywny.

Zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy prawo budowlane – organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (do których należy również budowa ogrodzenia nieruchomości) wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w:

Dalszy ciąg materiału pod wideo

decyzji o pozwoleniu na budowę,
projekcie zagospodarowania działki lub terenu,
projekcie architektoniczno-budowlanym lub
w przepisach (którymi są również przepisy aktów prawa miejscowego, jakim jest MPZP).

Następnie – zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 prawa budowlanego – przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa powyżej – organ nadzoru budowlanego, w drodze decyzji:

nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych (czyli – może nakazać wstrzymanie budowy ogrodzenia, które jest niezgodne z przepisami MPZP) albo
nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania (czyli – może nakazać obniżenie ogrodzenia do wysokości dopuszczalnej zgodnie z przepisami MPZP lub nawet nakazać jego rozbiórkę, jeżeli doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem w inny sposób jest niemożliwe).

Co ważne, przed ww. konsekwencjami – zgodnie z art. 51 ust. 7 prawa budowlanego – nie chroni również zakończenie robót budowlanych (czyli to, że ogrodzenie zostało już wykonane).

Ważne

W kontekście ogrodzenia nieruchomości i konieczności jego zgodności z postanowieniami aktu prawa miejscowego, jakim jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (MPZP) – jest nawet bardzo trafny (co do zakresu przedmiotowego) wyrok NSA. W wyroku z dnia 18 lipca 2024 r., sygn. akt II OSK 982/23, NSA zaakceptował zastosowanie art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 ust. 7 prawa budowlanego do ogrodzenia, które nie wymagało pozwolenia na budowę ani zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, ale było sprzeczne z przepisami MPZP. W przedmiotowej sprawie organ nakazał doprowadzić ogrodzenie do zgodności z prawem poprzez jego obniżenie do maksymalnej dopuszczalnej wysokości wynikającej z MPZP (w tym przypadku – do 0,6 m).

Jak podkreślił NSA w uzasadnieniu ww. wyroku: „Niesporna jest okoliczność, że przedmiotowe ogrodzenie wraz z bramami i furtkami nie spełniało wymogów wynikających z postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Starych B. (Uchwała Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 listopada 2010 r.), wprowadzających zakaz realizacji ogrodzeń w wysokości większej niż 0,6 m (§91 ust. 2 pkt 8). Tym samym zasadna była kwalifikacja przedmiotowych robót budowlanych, jako wykonanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach, a więc takich, o których mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 prawa budowlanego.

(…) Taki przypadek wystąpił właśnie w niniejszej sprawie, dlatego co do samego ogrodzenia konieczne było nakazanie jego obniżenia do wysokości 0,6 m, celem doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem, zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 7 prawa budowlanego.

(…) Uprawnione było orzeczenie o nakazie obniżenia ogrodzenia na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. (…) Rzeczą więc inwestora było sprawdzenie postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązujących w konkretnej jednostce terenowej, ze szczególnym uwzględnieniem regulacji odnoszących się do budowy ogrodzeń.”

Pozostaje jeszcze aspekt wykroczeniowy. Art. 93 pkt 6 prawa budowlanego stanowi, że – kto wykonuje roboty budowlane (do których należy również budowa ogrodzenia nieruchomości) w sposób odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach (do których zaliczane są również przepisy aktów prawa miejscowego, takich jak MPZP) – podlega karze grzywny. Zgodnie z art. 94 prawa budowlanego – do orzekania w sprawie ww. grzywny, znajdują zastosowanie przepisy kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Za popełnienie wykroczenia może natomiast zostać wymierzona grzywna w wysokości nawet 5 tys. zł.

Uchwała krajobrazowa gminy może zmieniać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (MPZP) – ją również należy zweryfikować przed postawieniem ogrodzenia (płotu wokół domu/działki) na swojej nieruchomości

Na koniec należy wspomnieć o jeszcze jednej ważnej kwestii – w kontekście przepisów aktów prawa miejscowego, z których wynikać mogą wymogi co do wysokości ogrodzenia nieruchomości. Ustawa z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu (tzw. ustawa krajobrazowa) wprowadziła do ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – art. 37a. Przepis ten stanowi, że – rada gminy może, w tzw. uchwale krajobrazowej, ustalić warunki sytuowania ogrodzeń (czyli – określić np. dopuszczalną wysokość ogrodzeń). Zgodnie z art. 37a ust. 4 ww. ustawy – uchwała rady gminy w powyższym przedmiocie, jest aktem prawa miejscowego (podobnie jak MPZP).

Jednocześnie – w art. 12 ust. 2 ustawy krajobrazowej – zastrzeżono, że regulacje MPZP obowiązujące w dniu wejścia w życie ww. ustawy (tj. w dniu 11 września 2015 r.), w dotychczasowym brzmieniu, zachowują moc obowiązującą do dnia wejścia w życie uchwały krajobrazowej, wydanej na podstawie art. 37a. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jeżeli zatem, w danej gminie, nie została podjęta uchwała krajobrazowa (tak jak ma to np. miejsce we wspomnianej w niniejszym artykule Sławicy, w województwie wielkopolskim) – MPZP uchwalony przed 11 września 2015 r. i wynikające z niego wymogi dotyczące ogrodzeń, nadal obowiązują. Jeżeli natomiast – dla danej nieruchomości – obowiązuje uchwała krajobrazowa rady gminy – to jej zapisy należy uwzględnić przy planowaniu wysokości ogrodzenia dla swojej nieruchomości.

Ogrodzenie (płot wokół domu/działki) nie może stanowić zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i zwierząt

Już zupełnie niezależnie od wysokości ogrodzenia, planując budowę płotu wokół domu lub działki – należy jeszcze wziąć pod uwagę przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Par. 41 ust. 1 ww. rozporządzenia stanowi, że – ogrodzenie nie może stwarzać zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i zwierząt. W ust. 2 doprecyzowano natomiast, że – zabronione jest umieszczanie na ogrodzeniach, na wysokości mniejszej niż 1,8 m – ostro zakończonych elementów, drutu kolczastego, tłuczonego szkła oraz innych podobnych wyrobów i materiałów.

Ponadto – par. 42 ww. rozporządzenia stanowi, że – bramy i furtki w ogrodzeniu nie mogą otwierać się na zewnątrz działki, a par. 43, że – szerokość bramy powinna wynosić w świetle co najmniej 2,4 m, a furtki – nie mniejsza niż 0,9 m.

¹ Który został przyjęty uchwałą nr L/307/98 Rady Miejskiej Skoki z dnia 16 czerwca 1998 r.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 524, z późn. zm.)
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 538 z późn. zm.)
Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 734 z późn. zm.)
Ustawa z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu (Dz.U. z 2015 r., poz. 774 z późn. zm.)
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1225 z późn. zm.)

Powiązane