REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Kiedy orzeczenie o niepełnosprawności na stałe i komu przysługuje w 2025?

Subskrybuj nas na Youtube
Dołącz do ekspertów Dołącz do grona ekspertów
Artur Sadziński
Dziennikarz i redaktor z doświadczeniem w tworzeniu treści o finansach, prawie i sprawach konsumenckich. Pisze z myślą o praktycznym wsparciu dla czytelnika.
Kiedy orzeczenie o niepełnosprawności na stałe i komu przysługuje w 2025?
Nowe zasady orzekania o niepełnosprawności. Kto może dostać orzeczenie na stałe w 2025 roku?
ShutterStock

REKLAMA

REKLAMA

Czy można otrzymać orzeczenie o niepełnosprawności na stałe? Wbrew obiegowym opiniom, takie orzeczenia nie są zarezerwowane wyłącznie dla osób w skrajnie ciężkim stanie zdrowia. W 2025 roku wprowadzono nowe wytyczne, które rozszerzają dostęp do orzeczeń bezterminowych m.in. dla osób z chorobami rzadkimi. Wyjaśniamy, na jakich zasadach przyznaje się orzeczenie o niepełnosprawności na stałe, kto może się o nie ubiegać, jakie dokumenty są wymagane i czy można odwołać się od decyzji komisji.

rozwiń >

Na jak długo wydawane jest orzeczenie o niepełnosprawności?

W 2025 roku orzeczenie o niepełnosprawności może być przyznane:

REKLAMA

  • na czas określony,
  • na stałe – czyli bezterminowo.

Dotyczy to zarówno orzeczenia o niepełnosprawności dla dziecka (wydawanego przed 16. rokiem życia), jak i orzeczenia o stopniu niepełnosprawności dla osoby dorosłej (powyżej 16 lat).

Co daje orzeczenie o niepełnosprawności?

Uzyskanie orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności otwiera drogę do szeregu form wsparcia — zarówno finansowych, jak i organizacyjnych. Osoba z orzeczeniem może ubiegać się m.in. o:

  • świadczenia pieniężne – np. zasiłek pielęgnacyjny, świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy, świadczenie uzupełniające (tzw. 500+ dla osób niesamodzielnych);
  • ulgi podatkowe i komunikacyjne – np. odliczenia w PIT, zniżki na przejazdy PKP i komunikacją miejską;
  • świadczenia zdrowotne i rehabilitacyjne – w tym szybszy dostęp do świadczeń finansowanych przez NFZ, turnusy rehabilitacyjne, wyroby medyczne i sprzęt ortopedyczny;
  • przywileje w zatrudnieniu i edukacji – np. dodatkowe przerwy w pracy, krótszy czas pracy, wsparcie dla pracodawców, pierwszeństwo w rekrutacji do przedszkoli i szkół;
  • kartę parkingową – dla osób ze znacznymi trudnościami w poruszaniu się (jeśli spełnione są warunki z punktu 8 orzeczenia);
  • pierwszeństwo w kolejkach – w placówkach medycznych, instytucjach publicznych i aptekach.

Zakres przysługujących uprawnień zależy od rodzaju i treści orzeczenia – np. punktów 7 i 8, stopnia niepełnosprawności oraz wieku osoby orzeczonej.

Polecamy: Pomoc społeczna. Komentarz do ustawy

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Co decyduje o długości ważności orzeczenia?

O tym, na jaki okres przyznaje się orzeczenie o niepełnosprawności, decyduje zespół orzekający. Bierze on pod uwagę przede wszystkim stan zdrowia osoby orzekanej oraz rokowania medyczne. Kluczowe są dwa scenariusze:

  • Trwałe naruszenie sprawności organizmu – to sytuacja, w której według aktualnej wiedzy medycznej nie można spodziewać się poprawy stanu zdrowia. W takim przypadku możliwe jest wydanie orzeczenia bezterminowego, czyli orzeczenia o niepełnosprawności na stałe.
  • Okresowe naruszenie sprawności – występuje wtedy, gdy istnieje realna szansa na poprawę stanu zdrowia, np. dzięki leczeniu, rehabilitacji lub zaopatrzeniu w sprzęt ortopedyczny. Wówczas orzeczenie wydawane jest na czas określony, zazwyczaj od 1 do 5 lat.

Orzeczenie o niepełnosprawności dla dziecka – ile jest ważne?

W przypadku dzieci obowiązują szczególne zasady. Orzeczenie o niepełnosprawności u dziecka może być wydane tylko do ukończenia 16. roku życia. Niezależnie od tego, czy choroba ma charakter przewlekły, czy nieuleczalny. Nie stosuje się tu orzeczeń na stałe. W szczególnych przypadkach możliwe jest jednak orzekanie na maksymalnie możliwy okres, z obowiązkowym zastosowaniem punktu 7 orzeczenia (wskazującego na potrzebę stałej opieki lub pomocy).

Kiedy można otrzymać orzeczenie na stałe?

Podstawę prawną w tym zakresie stanowi rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 15 lipca 2003 r. To właśnie ten akt określa kryteria, na podstawie których zespół orzekający ustala charakter orzeczenia: czasowy lub bezterminowy.

Co bierze pod uwagę komisja?

Zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności analizuje:

  • dokumentację medyczną (zaświadczenie od lekarza, wyniki badań diagnostycznych),
  • rokowania dotyczące poprawy stanu zdrowia,
  • wiek, wykształcenie i kwalifikacje zawodowe osoby badanej,
  • ograniczenia w codziennym funkcjonowaniu i życiu społecznym,
  • możliwości poprawy stanu zdrowia poprzez leczenie lub rehabilitację.

Decyzja podejmowana jest indywidualnie, na podstawie całości zgromadzonej dokumentacji i oceny przewodniczącego zespołu orzekającego.

Orzeczenie na stałe a konkretne choroby – nowe wytyczne od 2025 roku

Przez wiele lat w Polsce nie istniała oficjalna lista chorób, które automatycznie kwalifikowałyby do orzeczenia o niepełnosprawności na stałe. Jednak w marcu 2025 roku sytuacja uległa zmianie.

Nowe wytyczne Ministerstwa Rodziny

21 marca 2025 r., w Światowy Dzień Zespołu Downa, Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej ogłosiło nowe zalecenia:

  • Osoby cierpiące na około 150 chorób rzadkich mogą, po udokumentowaniu swojego stanu zdrowia, uzyskać orzeczenie na co najmniej 7 lat, a w przypadku braku rokowań, również na stałe.
  • Dzieci z Zespołem Downa i innymi chorobami rzadkimi (ponad 50 rozpoznań) mają otrzymywać orzeczenie na maksymalny możliwy okres, czyli do 16. roku życia, z obowiązkowym uwzględnieniem punktu 7 orzeczenia (wskazanie potrzeby stałej pomocy).

Decyzja ta została podjęta w odpowiedzi na apele m.in. Rzecznika Praw Dziecka, organizacji pacjenckich oraz środowisk medycznych. Choć wcześniej podobna lista nie została zatwierdzona przez Krajową Radę Konsultacyjną ds. Osób Niepełnosprawnych, ostatecznie opracowano narzędzie wspomagające lekarzy w procesie orzekania przy chorobach genetycznych i rzadkich. Porównanie orzeczeń o niepełnosprawności w 2025 roku:

Rodzaj orzeczenia

Komu przysługuje?

Czas obowiązywania

Warunki przyznania

Na czas określony

Dorośli (powyżej 16. roku życia)

Zazwyczaj 1–5 lat

Okresowe naruszenie sprawności organizmu. Istnieje szansa na poprawę funkcjonowania lub samodzielności (np. dzięki leczeniu, rehabilitacji, sprzętowi ortopedycznemu).

Dzieci (do 16. roku życia)

Minimum 3 lata

Okresowe naruszenie sprawności organizmu. Istnieje szansa na poprawę funkcjonowania lub samodzielności; nie dotyczy dzieci z chorobami rzadkimi objętymi nowymi wytycznymi.

Dla osób z chorobami rzadkimi/Zespołem Downa (szczególne przypadki)

Dorośli (powyżej 16. roku życia) z chorobą genetyczną o przewidywalnym, niezmiennym przebiegu lub Zespołem Downa

Minimum 7 lat

Stwierdzona choroba z katalogu Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej (rozporządzenia z maja 2025 r.). Ma charakter genetyczny, nieuleczalny, stabilny, a rokowania nie przewidują poprawy.

Dzieci (do 16. roku życia) z chorobą rzadką lub Zespołem Downa

Do 16. roku życia

Stwierdzona choroba z katalogu rzadkich schorzeń lub Zespół Downa (zgodnie z rozporządzeniem z maja 2025 r.). Obowiązkowo uwzględnienie punktów 7 (potrzeba stałej opieki/pomocy) i 8 (wskazania do karty parkingowej).

Na stałe (bezterminowo)

Dorośli (powyżej 16. roku życia)

Bez ograniczeń czasowych

Trwałe, nieodwracalne naruszenie sprawności organizmu. Brak rokowań na poprawę stanu zdrowia według aktualnej wiedzy medycznej.

  • Minimalny okres 7 lat dotyczy dorosłych z rzadką chorobą genetyczną (przyjętą do katalogu załącznika) lub zespołem Downa – zgodnie z nowelizacją rozporządzenia przygotowaną w maju 2025 i obowiązującą od 11 czerwca 2025.
  • Dzieci otrzymują orzeczenie minimum na 3 lata, a te z rzadkimi chorobami lub zespołem Downa – do ukończenia 16. roku życia.
  • Nawet gdy występuje choroba z katalogu, orzeczenie może zostać wydane na stałe, jeśli brak rokowania na poprawę i wszystkie inne przesłanki są spełnione (tak wynika z interpretacji nowych przepisów).

Czy można odwołać się od orzeczenia czasowego?

Tak. Osoba, która otrzymała orzeczenie na czas określony, ale uważa, że jej stan zdrowia uzasadnia przyznanie orzeczenia na stałe, ma prawo do odwołania.

Jak to zrobić?

  1. Odwołanie do wojewódzkiego zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności – należy je złożyć w ciągu 14 dni od doręczenia decyzji.
  2. Skarga do sądu administracyjnego – jeśli decyzja drugiej instancji również będzie niekorzystna.

Odwołanie składa się za pośrednictwem tego samego powiatowego zespołu, który wydał pierwotne orzeczenie.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Kto może otrzymać orzeczenie o niepełnosprawności na stałe?

Orzeczenie bezterminowe mogą otrzymać osoby, u których trwałe naruszenie sprawności organizmu nie rokuje poprawy. Dotyczy to m.in. pacjentów z ciężkimi, nieuleczalnymi chorobami oraz, zgodnie z wytycznymi z 2025 roku, osób cierpiących na około 150 chorób rzadkich.

Czy dzieci mogą dostać orzeczenie na stałe?

Nie, dzieciom nie przyznaje się orzeczeń bezterminowych, nawet przy chorobach nieuleczalnych. Maksymalny możliwy okres to do ukończenia 16. roku życia.

Czy istnieje oficjalna lista chorób kwalifikujących do orzeczenia na stałe?

W sensie prawnym nie istnieje jedna zamknięta lista. Jednak w marcu 2025 roku Ministerstwo Rodziny opublikowało wytyczne, które umożliwiają przyznawanie orzeczeń bezterminowych osobom z około 150 chorobami rzadkimi. Zespoły orzekające powinny się nimi kierować.

Co zrobić, gdy stan zdrowia się pogarsza?

Jeśli stan zdrowia pogorszył się w trakcie ważności orzeczenia, można ponownie złożyć wniosek do powiatowego zespołu, nawet jeśli poprzednie orzeczenie jeszcze obowiązuje. Nie trzeba czekać do jego wygaśnięcia.

Czy można uzyskać orzeczenie na stałe bez posiadania rzadkiej choroby?

Tak. Ostateczna decyzja zależy od rokowań medycznych i dokumentacji. Jeśli zespół orzekający uzna, że stan zdrowia jest trwały i nieuleczalny – orzeczenie może zostać wydane na stałe, nawet jeśli nie występuje choroba z listy rzadkich.

Zapisz się na newsletter
Najlepsze artykuły, najpoczytniejsze tematy, zmiany w prawie i porady. Skoncentrowana dawka wiadomości z różnych kategorii: prawo, księgowość, kadry, biznes, nieruchomości, pieniądze, edukacja. Zapisz się na nasz newsletter i bądź zawsze na czasie.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Infor.pl
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Tańsze tankowanie od września – ORLEN wprowadza nową promocję dla kierowców

Od 1 września 2025 roku na stacjach ORLEN w całej Polsce rusza nowa akcja promocyjna. Kierowcy mogą liczyć na zniżki nawet do 20 zł przy jednym tankowaniu, a co ważne – promocja obowiązuje codziennie, przez cały miesiąc. To kontynuacja wakacyjnych rabatów, ale w nieco innej, bardziej elastycznej formie.

Podwyżki w komisjach lekarskich 2025 – nowe rozporządzenie MON zwiększy wynagrodzenia nawet do 1200 zł dziennie

Rząd szykuje ważne zmiany w wynagrodzeniach członków komisji lekarskich powoływanych do kwalifikacji wojskowej. Nowy projekt rozporządzenia MON przewiduje znaczące podwyżki dziennych stawek dla lekarzy, psychologów, pielęgniarek, ratowników medycznych oraz sekretarzy. Celem jest ułatwienie kompletowania składów komisji, które w ostatnich latach borykały się z problemem braku chętnych specjalistów. Wynagrodzenie lekarza w komisji lekarskiej może wzrosnąć nawet do 950 zł dziennie, a przewodniczącego – do 1200 zł.

Temat na niedzielę: Kościół zwolniony z podatku od nieruchomości, chociaż posiada majątek szacowany na ponad 494 mln zł, a wierni – zapłacą daninę nawet od płotu

Majątek kościoła katolickiego (który jest dominującym wyznaniem w Polsce), w postaci nieruchomości – szacowany jest na ponad 494 mln zł [2]. Od większość z tych gruntów, budynków i mieszkań – Kościół nie uiszcza podatku od nieruchomości, w przeciwieństwie do jego wiernych, którzy daninę tę muszą zapłacić nawet od ogrodzenia nieruchomości (czyli po prostu – od płotu), jeżeli jest ono wykorzystywane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Używane auta w Polsce 2025: BMW, Audi i Volkswagen królują mimo ryzyka

Marzy Ci się BMW za 30 tysięcy? Uważaj: 6 na 10 takich aut ma za sobą wypadek, a licznik może kłamać. Mimo to Polacy w 2025 roku nadal polują na używane niemieckie marki premium, takie jak BMW, Audi i Volkswagena. Choć mają po 13 lat, setki tysięcy kilometrów i niepewną przeszłość. Co nimi kieruje? Prestiż, emocje i... wiara, że lepszy stary Niemiec niż nowy Chińczyk.

REKLAMA

Rodzice nie unikną kłopotliwego obowiązku, ale do szkoły nie wejdzie też osoba skazana za poważne przestępstwa – 3x „nie” Prezydenta wobec nowelizacji ustawy lex Kamilek

W dniu 29 sierpnia 2025 r. Prezydent Karol Nawrocki odmówił podpisania nowelizacji ustawy lex Kamilek, która miałaby wyjaśnić niektóre wątpliwości interpretacyjne związane ze stosowaniem ustawy, jak również m.in. uprawnić pracowników zakwaterowania zbiorowego (czyli np. hoteli) do weryfikacji osób, które przebywają w takich obiektach z dziećmi. Jednocześnie jednak zakładała ona złagodzenie wymogów weryfikacji osób dopuszczonych do kontaktu z dziećmi (w tym m.in. rodziców pomagających w przedszkolu, szkole czy podczas wycieczek), co Prezydent ocenił jako – osłabienie gwarancji bezpieczeństwa małoletnich.

Pieniądze dla seniora: tak znacząco podwyższysz swoją emeryturę. Najlepszy miesiąc w roku by składać w ZUS wniosek o świadczenie

Pieniądze liczą się dla każdego, ale dla seniora podwójnie. Emerytury nie są zbyt wysokie dla nikogo więc każdy sposób, by je wyciągnąć w górę jest pożądany. jednym ze sposobów jest optymalny termin złożenia w ZUS wniosku o emeryturę. Można liczyć na doradcę emerytalnego, ale o pieniądzach dla seniora powinien pomyśleć przede wszystkim sam przyszły emeryt.

Darowizna pieniężna od matki zwolniona z opodatkowania? Tak, to możliwe! Oto sposób

Jeżeli darowizna obejmuje środki pieniężne, aby móc skorzystać ze zwolnienia z opodatkowania, należy spełnić trzy warunki. Jednym z tych wymogów jest dostarczenie dowodu przekazania pieniędzy na rachunek bankowy odbiorcy. Urząd skarbowy nie zignoruje tego wymogu.

Czy dziś 31.08.2025 r. to niedziela handlowa, handel bez zakazu, zakupy w Lidlu i Biedronce, w galeriach, wszystkie sklepy otwarte czy tylko Żabka

Tak, dziś jest niedziela handlowa. Nareszcie weekend, w który można zaplanować duże zakupy, a nie koniecznie robić je w sobotę, bo niedziela z zakazem handlu. Niestety takich w roku jest tylko osiem, z czego aż trzy w grudniu. Tak, niedziela 31 sierpnia na sam koniec miesiąca i zakończenie wakacji to niedziela handlowa. Można będzie zrobić w niedzielę duże zakupy, bo wszystkie sklepy w niedzielę otwarte.

REKLAMA

REIT-y w Polsce: utracona szansa czy świadoma ochrona rynku?

Dyskusja o wprowadzeniu do Polski funduszy REIT trwa od blisko dekady. Ostatnie sygnały z rządu wskazują jednak na brak zgody nie tylko na REIT-y mieszkaniowe, ale również na ewentualne fundusze inwestujące w nieruchomości komercyjne. W praktyce może to oznaczać całkowite zamrożenie tej formy inwestowania w naszym kraju. Pytanie, z jakim skutkiem dla krajowych rynków nieruchomości i kapitałowego.

Jak uniknąć niechcianego spadku – poradnik na 2025 r.

Niechciany spadek kojarzy się przede wszystkim z dziedziczeniem długów i innych kłopotliwych zobowiązań. W polskim prawie spadkobierca dziedziczy zarówno prawa, jak i obowiązki majątkowe. Obejmują one m.in. kredyty, zaległe alimenty i inne długi. Aby uniknąć przejęcia cudzych zobowiązań, trzeba w odpowiednim terminie podjąć świadomą decyzję. Poniżej przedstawiamy najważniejsze sposoby uniknięcia niechcianego spadku w świetle aktualnych przepisów obowiązujących w 2025 r.

REKLAMA