Nowe świadczenie 1000 plus miesięcznie na drugie (również dorosłe) dziecko. Powszechny sprzeciw samorządów, bo nie przyniesie wzrostu dzietności, a pogłębi kryzys finansowy

• Nowe świadczenie na drugie dziecko (również już dorosłe) – jedna z pierwszych inicjatyw ustawodawczych Prezydenta RP Karola Nawrockiego
• Nowe świadczenie na drugie dziecko (również już dorosłe) – od jakich kryteriów miałoby być uzależnione przysługiwanie wsparcia?
• Nowe świadczenie na drugie dziecko (również już dorosłe) – w jakiej wysokości miałoby przysługiwać wsparcie i skąd tytułowe „1000 plus miesięcznie”?
• Skąd w budżecie państwa miałyby znaleźć się pieniądze na nowe świadczenie na drugie dziecko (również już dorosłe)?
• Nowe świadczenie na drugie dziecko (również już dorosłe) – wprowadzeniu wsparcia sprzeciwiły się samorządy
• Nowe świadczenie na drugie dziecko (również już dorosłe), czyli zerowy PIT dla rodzin 2+2 – od kiedy miałoby przysługiwać nowe wsparcie dla polskich rodzin?

Nowe świadczenie na drugie dziecko (również już dorosłe) – jedna z pierwszych inicjatyw ustawodawczych Prezydenta RP Karola Nawrockiego

W dniu 8 sierpnia 2025 r. w Kolbuszowej, w województwie podkarpackim, Prezydent Karol Nawrocki podpisał projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw, który w poniedziałek 11 sierpnia 2025 r. został wniesiony do Sejmu. Projekt ten – według informacji opublikowanej na stronie internetowej Kancelarii Prezydenta – zakłada wprowadzenie zerowego PIT dla rodzin, które mają dwoje lub więcej dzieci.

W swoim przemówieniu Prezydent podkreślił, że Polska dotknięta jest ogromnym kryzysem demograficznym. – „Dlatego będę konsekwentnie powtarzał, że polskie rodziny mogą liczyć na wsparcie polskiego Prezydenta, a zwolnienie z PIT rodziców dwójki i więcej dzieci jest nie tylko moją obietnicą, ale też moim obowiązkiem wobec trwania Polski i niepodległości państwa polskiego” – mówił.

Na stronie internetowej Sejmu, projekt ten został oznaczony nr RPW/27021/2025 (a następnie nr druku sejmowego: 1898) i przewiduje on dodanie do art. 27 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych – ust. 1aa i 1ab, zgodnie z którymi – w przypadku podatników, którzy w danym roku podatkowym:

• wykonywali władzę rodzicielską,
• pełnili funkcję opiekuna prawnego – jeżeli dzieci z nimi zamieszkiwały,
• sprawowali funkcję rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą lub
• wykonywali ciążący na nich obowiązek alimentacyjny – w stosunku do pełnoletnich, ale nadal uczących się dzieci,

w stosunku do co najmniej dwojga dzieci:

• małoletnich, czyli takich, które nie ukończyły jeszcze 18 roku życia,
• pełnoletnich, które otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną jak również
• pełnoletnich do ukończenia przez nie 25 roku życia, jeżeli nadal się uczą,

– kwota zmniejszająca podatek dochodowy ma wynieść 16 800 zł (zamiast obecnych – 3 600 zł), a od nadwyżki ponad 140 000 zł (zamiast obecnych – 120 000 zł) – 32%.

Do powyższej liczby dzieci, od której miałoby być uzależnione prawo do nowej preferencji w rozliczeniu podatku dochodowego – nie miałyby jednak podlegać wliczeniu dzieci, które na podstawie orzeczenia sądu zostały umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie oraz te, które pozostają w związku małżeńskim.

Z ulgi nie mieliby również skorzystać podatnicy, którzy w danym roku podatkowym zobowiązani są do zapłaty tzw. daniny solidarnościowej, czyli osoby o najwyższych dochodach, przekraczających rocznie 1 mln zł.

Z powyższego wynika, że ulga w rozliczeniu podatku – na powyższych warunkach – przysługiwałaby wyłącznie osobom rozliczającym się według skali podatkowej, a już nie przedsiębiorcom rozliczającym się podatkiem liniowym.

Nowe świadczenie na drugie dziecko (również już dorosłe) – od jakich kryteriów miałoby być uzależnione przysługiwanie wsparcia?

Z nowego świadczenia na drugie dziecko, czyli z zerowego PIT dla rodzin 2+2, którego wprowadzenie zakłada projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw, podpisany 8 sierpnia 2025 r. przez Prezydenta Karola Nawrockiego i następnie – 11 sierpnia 2025 r. – złożony przez niego do Sejmu – miałyby skorzystać (w dużym uproszczeniu; szczegółowe warunki wynikające z projektu, zostały opisane powyżej) rodziny z dwójką i więcej dzieci:

• w wieku do ukończenia przez nie 18 roku życia, a jeżeli wciąż się uczą i nie osiągają samodzielnych dochodów – do ukończenia przez nie 25 roku życia,
• których roczne dochody nie przekraczają 280 tys. zł, czyli na jednego małżonka – 140 tys. zł,

rozliczające się według skali podatkowej.

Kto natomiast nie skorzystałby z zerowego PIT dla rodzin 2+2?

• najmniej zarabiające osoby, z dochodami poniżej kwoty wolnej od podatku,
• osoby posiadające wyłącznie jedno dziecko,
• osoby bezdzietne,
• osoby rozliczające woje dochody podatkiem liniowym.

Nowe świadczenie na drugie dziecko (również już dorosłe) – w jakiej wysokości miałoby przysługiwać wsparcie i skąd tytułowe „1000 plus miesięcznie”?

Według informacji opublikowanej na stronie internetowej Prezydenta – szacuje się, że dzięki wprowadzeniu powyższej ulgi – „w portfelu przeciętnej polskiej rodziny może zostać średnio 1 000 zł miesięcznie.” Zerowy PIT dla rodzin miałby obowiązywać w pierwszym progu podatkowym, który z obecnie maksymalnych 120 tys. miałby zostać podwyższony do 140 tys. zł.

Przykładowych wyliczeń tego, ile w rzeczywistości – w zależności od osiąganych dochodów – wyniosłoby wsparcie, gdyby rozwiązania zawarte w projekcie Prezydenta zostały wprowadzone – dokonali analitycy z Grant Thornton.¹ Z dokonanych przez nich wyliczeń wynika, że największymi beneficjentami zerowego PIT dla rodzin 2+2 byłyby osoby o ponadprzeciętnych dochodach. Jak zwraca uwagę Grant Thornton – taki efekt, byłby zresztą zgody z hasłem głoszonym przez Prezydenta, aby „dać przestrzeń do rozwoju klasy średniej”. Osoby najsłabiej zarabiające, osiągające dochody poniżej kwoty wolnej od podatku, nie osiągnęłyby natomiast żadnej korzyści. A oto konkretne przykłady:

• Osoby z minimalnym wynagrodzeniem osiągnęłyby korzyść na poziomie ok. 75 zł na osobę, czyli odpowiednio – 150 zł na rodzinę miesięcznie.
• Osoby otrzymujące przeciętne wynagrodzenie zaoszczędziłyby na podatku ok. 500 zł na osobę, czyli ok. 1000 zł na rodzinę miesięcznie, pod warunkiem że oboje z rodziców osiągaliby taki dochód.
• Osoby z wynagrodzeniem 15 tys. zł zyskałyby 1400 zł miesięcznie (czyli 17 tys. rocznie na osobę). Im wyższe dochody, tym wyższa korzyść.

Analitycy podkreślają ponadto, że gdyby kwota wolna wynosiła 140 tys. zł, uwzględniając prawo do zryczałtowanych kosztów oraz odliczenia składek ZUS – podatek pojawiłby się dopiero przy dochodach oscylujących wokół 14 tys. brutto miesięcznie. A zatem – zarabiający poniżej tej kwoty, nie płaciliby go w ogóle. Podwyższenie kwoty wolnej do 140 tys. zł oznaczałoby 90 tys. zł nieopodatkowanych według stawki 12% oraz 20 tys. zł nieopodatkowanych według 32%. Maksymalna korzyść wyniosłaby zatem 17 200 zł.

Skąd w budżecie państwa miałyby znaleźć się pieniądze na nowe świadczenie na drugie dziecko (również już dorosłe)?

„Muszą się znaleźć środki finansowe dla polskich rodzin – dzisiaj i zawsze” – podkreślił podczas swojego przemówienia, w dniu 8 sierpnia 2025 r., Karol Nawrocki i przekonywał, że finansowanie projektu wprowadzającego zerowy PIT dla rodzin 2+2 będzie możliwe m.in. w związku z uszczelnieniem wpływów do budżetu państwa (zwłaszcza w zakresie podatku VAT i CIT). „Pancerz podatkowy” uszczelniający ww. podatki – według zapowiedzi Prezydenta – również został już przez niego uwzględniony w proponowanej regulacji, która została opublikowana na stronie Sejmu.

– „Dzisiaj jest bardzo ważny dzień w Polsce, bowiem dowiedzieliśmy się, jak środki finansowe z KPO zostały w Polsce rozdysponowane. Ja nie chcę środków finansowych w imieniu 10,5 miliona Polaków, którzy wybrali Plan 21, na sauny, solaria i ekspresy. Ja chcę środków finansowych dla polskich rodzin.” – podsumował Prezydent.

Z uzasadnienia projektu ustawy, która w dniu 11 sierpnia 2025 r. została złożona przez Prezydenta do Sejmu i która zakłada wprowadzenie zerowego PIT dla rodzin 2+2, wynika, że źródłem finansowania proponowanych rozwiązań miałyby być zmiany wprowadzone w:

• ustawie CIT (czyli – ustawie z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych), polegające na rozszerzeniu zakresu publikowanych informacji dotyczących największych polskich podatników o szczegółowe informacje dotyczące tych kategorii transakcji kontrolowanych, które powszechnie uznawane są za najczęściej wykorzystywane do tzw. przerzucania dochodów między jurysdykcjami, celem „zapobiegania nieuzasadnionym transferom dochodów z polskich dużych przedsiębiorstw i grup kapitałowych do powiązanych podmiotów zagranicznych”,
• Ordynacji podatkowej (czyli – ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa), polegające na podwyższeniu stawki dodatkowej sankcji pieniężnej z 10 do 20% w szczególności w przypadku doszacowania dochodu do opodatkowania lub zmniejszenia straty w związku z transakcjami z podmiotami powiązanymi jak również
• ustawie o KAS, czyli (ustawie z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej), polegające na rozszerzeniu zakresu stosowania mechanizmu podzielonej płatności w celu dalszego uszczelniania systemu VAT oraz wprowadzeniu obowiązku corocznego publikowania przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych raportu dotyczącego wpływów z VAT i efektywności działań KAS.

Zmiany te – w ocenie Prezydenta – miałyby przynieść dodatkowe dochody dla budżetu państwa, w związku ze zwiększeniem transparentność działań dużych przedsiębiorstw w zakresie rozliczeń podatkowych oraz społecznej presji na uczciwe rozliczanie dochodów przez grupy kapitałowe. Zwiększenie dochodów z powyższych tytułów, uwzględniając wzrost gospodarczy i inflację – Kancelaria Prezydenta oszacowała na co najmniej 10 mld zł rocznie. Na kolejne 10 mld rocznie oszacowane zostało natomiast zwiększenie dochodów z tytułu poszerzania mechanizmu podzielonej płatności oraz aktywizacji ministra odpowiedzialnego za finanse publiczne w zarządzaniu zakresem stosowania tego instrumentu. Pozostałe skutki dla budżetu państwa, wynikające z obniżenia podatków, zgodnie z propozycją Prezydenta – miałyby natomiast zostać zrekompensowane poprzez:

• zwiększenie wpływów pośrednich z tytułu wzrostu konsumpcji rodzin objętych wprowadzaną preferencją (większe wpływy do budżetu państwa z tytułu podatku VAT),
• a w dłuższy czasookresie: wzrost liczby urodzeń, a w konsekwencji długofalowe wzmocnienie bazy podatkowej.

Nowe świadczenie na drugie dziecko (również już dorosłe) – wprowadzeniu wsparcia sprzeciwiły się samorządy

Przedstawionemu przez Prezydenta projektowi ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw, w dniu 5 listopada 2025 r., w związku ze złożonym przez Kancelarię Prezydenta uzupełnieniem uzasadnienia projektu – został przez Marszałka Sejmu nadany nr druku sejmowego: 1898.

Jednocześnie „światło dzienne” ujrzały opinie na temat ww. projektu złożone przez różne instytucje i organizacje, w tym m.in. opinia Ogólnopolskiego Porozumienia Organizacji Samorządowych z 11 września 2025 r. W ocenie samorządów – wprowadzenie ulgi podatkowej dla rodzin z co najmniej dwójką dzieci „budzi poważne wątpliwości:

• raczej nie przełoży się na wzrost dzietności,
• korzyści odniosą głównie osoby o wyższych dochodach,
• rodziny o niskich zarobkach, które i tak płacą PIT, z ulgi nie skorzystają.”

Samorządowcy uważają, że wsparcie finansowe dla polskich rodzin wychowujących co najmniej dwoje dzieci w postaci ulgi (kwoty zmniejszającej podatek, w wysokości 16 800 zł), którego wprowadzenie postuluje Prezydent Karol Nawrocki – „ma regresywny charakter – bardziej skorzystają bogatsze gospodarstwa domowe”, a co do skutku w postaci wzrostu dzietności (o czym zostało już wspomniane powyżej) – „w opiniach JST panuje sceptycyzm – brak jest realnych dowodów, że zmiany podatkowe mogą odwrócić niekorzystne trendy demograficzne.” Podsumowując, Ogólnopolskie Porozumienie Organizacji Samorządowych stwierdziło, że:

– „Projekt w obecnym kształcie jest niekorzystny dla finansów publicznych – zarówno państwa, jak i samorządów. Podniesienie progu podatkowego do 140 tys. zł uznawane jest za uzasadnione i społecznie potrzebne. Natomiast ulga dla rodzin z co najmniej dwojgiem dzieci budzi powszechny sprzeciw – nie przyniesie wzrostu dzietności, a uszczupli dochody publiczne. Brak rekompensat dla JST z pewnością zagrozi realizacji zadań lokalnych. W warunkach wysokiego deficytu budżetowego wprowadzenie dodatkowych ulg, może prowadzić do pogłębienia kryzysu finansów publicznych.”

Nowe świadczenie na drugie dziecko (również już dorosłe), czyli zerowy PIT dla rodzin 2+2 – od kiedy miałoby przysługiwać nowe wsparcie dla polskich rodzin?

Zgodnie z art. 6 projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw – rodziny 2+2 z nowej preferencji w rozliczeniu podatku dochodowego, miałyby skorzystać po raz pierwszy w ramach rozliczenia przychodów uzyskanych od dnia 1 stycznia 2026 r., czyli w – 2027 r.

Należy jednak mieć na względzie, że projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 1898), który przewiduje wprowadzenie nowego świadczenia na drugie dziecko (również dorosłe), czyli zerowy PIT dla rodzin 2+2 oraz podniesienie pierwszego progu podatkowego ze 120 tys. zł do wysokości 140 tys. zł – w dniu 4 listopada 2025 r. został dopiero skierowany do I czytania na posiedzeniu Sejmu. Na dzień dzisiejszy, nie został jeszcze wyznaczony termin ww. posiedzenia, podczas którego zostanie on poddany obradom posłów. Zanim projekt, będący inicjatywą ustawodawczą Prezydenta, ponownie (i – o ile) trafi na jego biurko, czeka go zatem jeszcze długa droga przez proces legislacyjny w Sejmie, a następnie Senacie.

Polecamy: Darowizny, testamenty, spadki. Prawidłowe zapisy. Przykładowe wzory

Podstawa prawna:

• Projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 1898)
• Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 163 z późn. zm.)

fot. Mikołaj Bujak/Kancelaria Prezydenta RP