ZUS podał nowe dane. Coraz mniej nauczycieli pobiera świadczenie kompensacyjne, ale kwoty rosną

• Coraz mniej nauczycieli korzysta ze świadczeń kompensacyjnych
• Kto może otrzymać nauczycielskie świadczenie kompensacyjne?
• Od 2026 roku więcej nauczycieli może skorzystać z kompensówki
• Ważne ograniczenie. Pobierający świadczenie nie mogą wrócić do szkoły
• Skąd pochodzą pieniądze i jak sprawdzić wysokość świadczenia?

W marcu 2026 r. nauczycielskie świadczenia kompensacyjne pobierało 9,4 tys. osób – poinformował Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Świadczenia te są odpowiednikiem emerytur pomostowych. Przeciętna wysokość kompensówki w tym miesiącu wyniosła 4465,17 zł. Miesiąc wcześniej – w lutym 2026 r. – świadczenie pobierało 9,6 tys. osób, a jego przeciętna wysokość wyniosła 4207,63 zł.

Coraz mniej nauczycieli korzysta ze świadczeń kompensacyjnych

Liczba nauczycieli pobierających to świadczenie w marcu 2026 r. była niższa niż rok, dwa i trzy lata wcześniej w tym samym okresie. W marcu 2025 r. świadczenia kompensacyjne pobierało 11,3 tys. osób, a ich przeciętna wysokość wynosiła 4208,62 zł. W marcu 2024 r. dane te przedstawiały się odpowiednio: 12,5 tys. osób i 4034,86 zł, w marcu 2023 r. – 13,2 tys. osób i 3578,72 zł, a w marcu 2022 r. – 13,6 tys. osób i 2868,80 zł.

Nauczycielskie świadczenia kompensacyjne są odpowiednikiem emerytur pomostowych. W marcu 2026 r. pomostówki pobierało 38 tys. osób, a ich przeciętna wysokość wynosiła 6071,77 zł. Dane ZUS wskazują więc na wyraźny trend spadku liczby beneficjentów świadczeń kompensacyjnych przy jednoczesnym wzroście ich przeciętnej wysokości.

Kto może otrzymać nauczycielskie świadczenie kompensacyjne?

Zgodnie z ustawą o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych mogą one być przyznawane nauczycielom z 30-letnim stażem pracy, w tym z 20 latami pracy nauczycielskiej, pracującym na co najmniej pół etatu. Wiek uprawniający do świadczenia ma wzrastać w latach 2014-2032, począwszy od 55. roku życia aż do osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego. W latach 2025-2026 nauczyciel może je otrzymać, jeśli ukończy 56 lat (kobieta) i 61 lat (mężczyzna).

Świadczenia kompensacyjne przysługują nauczycielom pracującym w szkołach, przedszkolach, placówkach kształcenia ustawicznego, młodzieżowych ośrodkach wychowawczych, młodzieżowych ośrodkach socjoterapii, specjalnych ośrodkach wychowawczych oraz nauczycielom zatrudnionym w publicznych i niepublicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych.

Od 2026 roku więcej nauczycieli może skorzystać z kompensówki

Od 1 stycznia 2026 r. grupa uprawnionych do kompensówek została rozszerzona o nauczycieli publicznych i niepublicznych placówek oświatowo-wychowawczych, centrów kształcenia zawodowego i branżowych centrów umiejętności, placówek artystycznych, bibliotek pedagogicznych, placówek doskonalenia nauczycieli i kolegiów pracowników służb społecznych, a także nauczycieli zatrudnionych w okręgowych ośrodkach wychowawczych, zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich.

Zmiana oznacza, że szersza grupa pracowników oświaty uzyskała dostęp do świadczenia, które stanowi formę wcześniejszego zakończenia aktywności zawodowej przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego.

Ważne ograniczenie. Pobierający świadczenie nie mogą wrócić do szkoły

Nauczyciele korzystający z kompensówek nie mogą dalej pracować w szkole, przedszkolu lub ośrodku (np. w niepełnym wymiarze godzin), nawet jeśli zajmowane stanowisko nie ma nic wspólnego z pracą dydaktyczną, pod sankcją zawieszenia świadczenia. Jeśli zaś nauczyciel podejmie inną pracę, to będzie nadal mógł pobierać pieniądze z tytułu świadczenia. W 2022 r., w związku z pełnoskalową zbrojną agresją Rosji na Ukrainę i napływem uchodźców, w tym dzieci w wieku szkolnym, wprowadzono odstępstwa od tej zasady. Obowiązywały one do 31 sierpnia 2025 r.

Skąd pochodzą pieniądze i jak sprawdzić wysokość świadczenia?

Pieniądze na nauczycielskie świadczenia kompensacyjne nie pochodzą z odprowadzanych składek, lecz z budżetu państwa.

ZUS na swojej stronie internetowej udostępnił specjalny kalkulator do wyliczenia wysokości tego świadczenia. Każdy nauczyciel może – wpisując swoje podstawowe dane – obliczyć prognozowaną dla siebie wysokość świadczenia. "Każdy nauczyciel może – wpisując swoje podstawowe dane – obliczyć prognozowaną dla siebie wysokość świadczenia."

Dzięki temu osoby planujące skorzystanie z kompensówki mogą wcześniej sprawdzić, jakiej kwoty mogą się spodziewać po zakończeniu pracy zawodowej.