Druga waloryzacja emerytur i rent we wrześniu 2026 – ważny komunikat GUS nie pozostawia wątpliwości. Seniorzy mogą liczyć na kolejną podwyżkę świadczeń?

• Na jakich zasadach przebiega waloryzacja emerytur i rent – w świetle obecnie obowiązujących przepisów ustawy FUS
• Ile wyniosła waloryzacja świadczeń emerytalno-rentowych w 2026 r. i na jakie wysokości opiewają aktualnie najniższe emerytury i renty?
• Druga waloryzacja emerytur i rent we wrześniu 2026 r. – jest projekt rządowy i co dalej?
• Ważny komunikat GUS w sprawie wskaźnika cen towarów u usług konsumpcyjnych w pierwszym półroczu 2026 r. – czy będzie druga waloryzacja emerytur i rent w 2026 r. (tzw. waloryzacja wrześniowa)? Czy seniorzy mogą liczyć na kolejną podwyżkę świadczeń?
• A ile wyniesie waloryzacja świadczeń emerytalno-rentowych w marcu 2027 r. (na poczet której odbywałaby się ewentualna druga waloryzacja w 2026 r. – jeżeli by do niej doszło) – co, w kwestii przyszłorocznej podwyżki emerytur i rent, wiadomo już na dzień dzisiejszy?
• Jest jeszcze projekt Prezydenta Karola Nawrockiego, który przewiduje nowe zasady waloryzacji emerytur i rent, wprowadzając kwotę minimalnego podwyższenia świadczenia (obok podwyżki procentowej)

Na jakich zasadach przebiega waloryzacja emerytur i rent – w świetle obecnie obowiązujących przepisów ustawy FUS

Waloryzacja świadczeń emerytalno-rentowych jest odpowiedzią na spadek siły nabywczej pieniądza spowodowany głównie przez inflację. Ma ona na celu urealnienie wartości wypłacanych świadczeń w odniesieniu do wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych, dostosowując – w sposób ciągły – wartość wypłacanych świadczeń do zmian cen.

Emerytury i renty (oraz niektóre dodatki do nich, jak np. dodatek pielęgnacyjny czy dodatek dla sierot zupełnych oraz świadczenia i zasiłki przedemerytalne) podlegają corocznej waloryzacji od dnia 1 marca. Waloryzacja polega na pomnożeniu kwoty świadczenia i podstawy jego wymiaru przez wskaźnik waloryzacji. Wskaźnik ten - zgodnie z art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ustawa FUS) – odpowiada średniorocznemu wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych w poprzednim roku kalendarzowym, zwiększonemu o co najmniej 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym.

Zwiększenie o co najmniej 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia jest przedmiotem corocznych negocjacji w ramach Rady Dialogu Społecznego. W przypadku braku porozumienia w ramach tych negocjacji – wysokość zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent, w danym roku, określa rozporządzenie Rady Ministrów.

W 2026 r. – wysokość zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent, rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 31 lipca 2025 r. w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2026 r. – została ustalona na poziomie 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym.

Rzeczywisty wskaźnik rocznej waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych opiera się na danych dotyczących faktycznego wykonania w zakresie inflacji i realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym (ogłaszanych w komunikatach Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego). Do jego wyliczenia – potrzebne są zatem dane z dwóch komunikatów Prezesa GUS:

1. dotyczące faktycznego wykonania w zakresie inflacji oraz
2. dotyczące realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym.

Ile wyniosła waloryzacja świadczeń emerytalno-rentowych w 2026 r. i na jakie wysokości opiewają aktualnie najniższe emerytury i renty?

W 2026 r. ww. dane GUS, potrzebne do wyliczenia rzeczywistego wskaźnika rocznej waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych, wynikały odpowiednio z:

1. komunikatu Prezesa GUS z dnia 15 stycznia 2026 r. w sprawie średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów w 2025 r. – średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów w 2025 r. w stosunku do 2024 r. wyniósł 104,2 (wzrost cen o 4,2%) oraz
2. komunikatu Prezesa GUS z dnia 9 lutego 2026 r. w sprawie realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w 2025 r. w stosunku do 2024 r. – w zakresie realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym, zgodnie z którym – realny wzrost przeciętnego wynagrodzenia w 2025 r., w stosunku do 2024 r., wyniósł 5,5%.

W związku z tym, że wskaźnik waloryzacji emerytur i rent to: średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w poprzednim roku kalendarzowym (a zatem wspomniane powyżej 4,2%), zwiększony o co najmniej 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym (a zatem – zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 31 lipca 2025 r. w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2026 r. – o równe 20% ze wspomnianego powyżej 5,5%) – wskaźnik waloryzacji emerytur i rent w 2026 r., wyniósł 5,3% (tj. 4,2%+1,1%). Zgodnie z art. 89 ust. 6 ustawy FUS – został on ogłoszony w komunikacie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 lutego 2026 r. w sprawie wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2026 r. i opiewa on na 105,3%. Ww. komunikat ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego (którym aktualnie jest – Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej) musi bowiem zostać, co roku, ogłoszony w Dzienniku Urzędowym RP „Monitor Polski”, nie później niż w ciągu 3 dni roboczych od dnia ogłoszenia przez Prezesa GUS komunikatu w sprawie realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym.

Waloryzacja emerytur i rent przeprowadzana jest z urzędu, co oznacza, że beneficjenci ww. świadczeń nie muszą składać w tej sprawie żadnego wniosku do ZUS. W następstwie dokonanej waloryzacji – każdy emeryt i rencista otrzymuje z ZUS decyzję z informacją o nowej wysokości swojego świadczenia. W 2026 r. – łączny koszt waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych, MRPiPS oszacowało na ok. 24,8 mld zł.

Najniższe gwarantowane emerytury i renty - w wyniku przeprowadzonej waloryzacji - od 1 marca 2026 r., wzrosły natomiast do następujących kwot:

• najniższa emerytura – 1 978,49 zł (podwyżka o 99,58 zł w stosunku do kwoty, która obowiązywała od 1 marca 2025 r.¹),
• najniższa renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy – 1 978,49 zł (podwyżka o 99,58 zł¹),
• najniższa renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy – 1 483,87 zł (podwyżka o 74,69 zł²),
• najniższa renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem lub chorobą zawodową – 2 374,19 zł (podwyżka o 119,5 zł),
• najniższa renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem lub chorobą zawodową – 1 780,64 zł (podwyżka o 89,62 zł),
• najniższa renta rodzinna – 1 978,49 zł (podwyżka o 99,58 zł zł¹) oraz
• najniższa renta socjalna – 1 978,49 zł (podwyżka o 99,58 zł¹).

Druga waloryzacja emerytur i rent we wrześniu 2026 r. – jest projekt rządowy i co dalej?

Pod koniec 2024 r. Rada Ministrów zaakceptowała projekt ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (dodatkowa waloryzacja) (nr w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów: UA6), który – celem zabezpieczenia w większym stopniu sytuacji finansowej osób starszych i zapewnienia im stabilności finansowej w trakcie roku – zakłada drugą waloryzację świadczeń emerytalno-rentowych, w przypadku gdy wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w pierwszym półroczu danego roku w stosunku do poprzedniego okresu (drugiego półrocza poprzedniego roku) przekroczy 105%. Owa dodatkowa waloryzacja (tzw. interwencyjna/okresowa) miałaby być działaniem mającym na celu ochronę świadczeniobiorców (przede wszystkim emerytów i rencistów pobierających najniższe świadczenia) przed skutkami wysokiego wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych w trakcie roku.

Miałaby ona zostać przeprowadzana od 1 września – tak jak zostało już wspomniane – w sytuacji, jeżeli wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w pierwszym półroczu danego roku w stosunku do poprzedniego okresu (drugiego półrocza poprzedniego roku) przekroczyłby 105%. Analogicznie, jak ma to miejsce w przypadku waloryzacji rocznej, która odbywa się 1 marca każdego roku – dodatkowa waloryzacja miałaby przy tym polegać na pomnożeniu kwoty świadczenia i podstawy jego wymiaru, w wysokości przysługującej dnia 31 sierpnia danego roku (w którym przeprowadzana jest ta waloryzacja), przez wskaźnik dodatkowej waloryzacji. Waloryzacja wrześniowa miałaby obejmować emerytury i renty przyznane przed terminem tej waloryzacji, a w jej wyniku – kwota świadczenia nie mogłaby ulec obniżeniu.

Należy jednak pokreślić, że druga (tzw. wrześniowa) waloryzacja nie miałaby stanowić dodatkowej podwyżki świadczeń emerytalno-rentowych, a być tylko przyspieszoną wypłatą części podwyżki, która wynika ze wskaźnika waloryzacji z marca następnego roku, opartego na rocznym wskaźniku inflacji z roku poprzedniego, ze względu na wyższą niż 5% inflację w pierwszym półroczu danego roku w stosunku do drugiego półrocza poprzedniego roku. Czyli – wyższe świadczenia we wrześniu, miałyby być wypłacane niejako na poczet przyszłorocznej, standardowej (marcowej) waloryzacji świadczeń.

Do dnia dzisiejszego – projekt ten nie został skierowany przez Radę Ministrów do Sejmu, ale rząd (po jego zatwierdzeniu pod koniec 2024 r.) zapowiadał, że uczyni to (tj. nada projektowi dalszy bieg w ramach procesu legislacyjnego), jeżeli wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w pierwszym półroczu danego roku, przekroczy 105%. W dniu 15 lipca br. – GUS podał do publicznej wiadomości wartość wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych za pierwsze półrocze 2026 r., a zatem – z dużym prawdopodobieństwem, wiemy już, czy emeryci i renciści mogą liczyć na wrześniową waloryzację świadczeń.

Ważny komunikat GUS w sprawie wskaźnika cen towarów u usług konsumpcyjnych w pierwszym półroczu 2026 r. – czy będzie druga waloryzacja emerytur i rent w 2026 r. (tzw. waloryzacja wrześniowa)? Czy seniorzy mogą liczyć na kolejną podwyżkę świadczeń?

W dniu 15 lipca 2026 r. GUS wydał komunikat w sprawie wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych w pierwszym półroczu 2026 r. w stosunku do pierwszego półrocza 2025 r., który wyniósł – 102,7% (wzrost cen o 2,7%).

Wracając do projektu MRPiPS w sprawie wrześniowej waloryzacji emerytur – z proponowanego brzmienia art. 89a ust. 1 – mogłoby się wydawać, że znamy już zatem odpowiedź na pytanie – czy będzie miała miejsce wrześniowa waloryzacja świadczeń emerytalno-rentowych, bowiem:

„Jeżeli wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w pierwszym półroczu danego roku przekracza 105, emerytury i renty podlegają dodatkowej waloryzacji od dnia 1 września, na poczet kolejnej waloryzacji.”

Z ww. komunikatu GUS – wiemy już natomiast, że wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w pierwszym półroczu 2026 r. – wyniósł 102,7%, a zatem – nie przekroczył 105%.

Ostateczne dane w zakresie:

• stosunku cen towarów i usług konsumpcyjnych w pierwszym półroczu roku 2026, w stosunku do drugiego półrocza roku 2025 ogółem, jak również
• stosunku cen towarów i usług konsumpcyjnych w pierwszym półroczu roku 2026, w stosunku do drugiego półrocza roku 2025 dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów

– poznamy, z pewnością, już niebawem. Na podstawie komunikatu GUS z 15 lipca 2026 r. można jednak już dzisiaj – z dużym prawdopodobieństwem stwierdzić, że w 2026 r. – na drugą waloryzację świadczeń emerytalno-rentowych we wrześniu 2026 r., emeryci i renciści nie mają co liczyć.

Należy również podkreślić, że nawet jeżeli doszłoby do przekroczenia progu 105 (zgodnie z projektowanym art. 89a ust. i 5 ustawy FUS) – nie ma 100 proc. gwarancji, że rząd – pomimo zapowiedzi (która padła już jakiś czas temu) – ostatecznie zdecydowałby się na jej przeprowadzenie. Z wypowiedzi ekspertów zaprezentowanych w 2025 r. podczas Forum Ekonomicznego w Sopocie wynika, że nawet niewielki wzrost wydatków emerytalnych (o zaledwie 0,5 punku procentowego) – mógłby bowiem negatywnie wpłynąć na poziom deficytu publicznego.

A ile wyniesie waloryzacja świadczeń emerytalno-rentowych w marcu 2027 r. (na poczet której odbywałaby się ewentualna druga waloryzacja w 2026 r. – jeżeli by do niej doszło) – co, w kwestii przyszłorocznej podwyżki emerytur i rent, wiadomo już na dzień dzisiejszy?

W dniu 17 lipca 2026 r., w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów, ukazały się założenia projektu rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2027 r., zgodnie z którymi – w związku z brakiem porozumienia z Radą Dialogu Społecznego, Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wysokość zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent – o co najmniej 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym.

Jak wyjaśnia strona rządowa – zgodnie z przyjętą przez Radę Ministrów, w dniu 9 czerwca 2026 r., propozycją zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2027 r. – rząd zaproponował Radzie Dialogu Społecznego pozostawienie zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2027 r. na poziomie ustawowego minimum, wynoszącego 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w 2026 r. W dniu 23 czerwca 2026 r. odbyło się wspólne posiedzenie Zespołu problemowego ds. budżetu, wynagrodzeń i świadczeń socjalnych oraz Zespołu problemowego ds. ubezpieczeń społecznych Rady Dialogu Społecznego, podczas którego nie wypracowano wspólnego stanowiska w zakresie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2027 r., w części dotyczącej realnego wzrostu płac. Wspólne stanowisko w przedmiotowym zakresie nie zostało wypracowane również podczas Plenarnego posiedzenia Rady Dialogu Społecznego, które odbyło się w dniu 9 lipca 2026 r.

Ostateczne dane w zakresie przyszłorocznej waloryzacji emerytur i rent (tj. rzeczywisty wskaźnik przyszłorocznej waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych), poznamy jednak dopiero na początku przyszłego roku, gdyż opierają się one na danych dotyczących faktycznego wykonania w zakresie inflacji i realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym (które ogłaszane są przez GUS w pierwszym kwartale każdego roku).

Projekt rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2027 r., zgodnie ze wspomnianymi powyżej założeniami, ma natomiast zostać przyjęty przez Radę Ministrów w III kwartale roku 2026, a osobą odpowiedzialną za jego opracowanie został wyznaczony wiceminister rodziny, pracy i polityki społecznej Sebastian Gajewski.

Jest jeszcze projekt Prezydenta Karola Nawrockiego, który przewiduje nowe zasady waloryzacji emerytur i rent, wprowadzając kwotę minimalnego podwyższenia świadczenia (obok podwyżki procentowej)

Poza projektem rządowym, który przewiduje drugą waloryzację świadczeń emerytalno-rentowych, w przypadku gdy wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w pierwszym półroczu danego roku w stosunku do poprzedniego okresu (drugiego półrocza poprzedniego roku) przekroczy 105% – nowe zasady waloryzacji emerytur i rent proponuje również Prezydent Karol Nawrocki. W dniu 3 listopada 2025 r., podczas swojej wizyty w Sochaczewie, (symbolicznie) złożył on swój podpis pod projektem ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (określanym przez Kancelarię Prezydenta – projektem ustawy „Godna emerytura”).

Ww. projekt został złożony przez Prezydenta do Sejmu w dniu 4 listopada 2025 r. Po nadaniu projektowi numeru druku sejmowego (nr 1956) – w dniu 9 lutego 2026 r. – został on skierowany do I czytania w sejmowej Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. Na dzień dzisiejszy, cały czas jeszcze trwają prace ww. Komisji nad projektem – obecnie oczekuje on na III czytanie przed ww. Komisją, którego termin nie został jeszcze wyznaczony.

Więcej informacji na temat powyższej inicjatywy ustawodawczej Prezydenta, której celem jest wprowadzenie nowych zasad waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych – można znaleźć w poniższym artykule:

¹ Od 1 marca 2025 r. obowiązywała bowiem kwota 1 878,91 zł na podstawie pkt 1 lit. a) komunikatu Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 lutego 2025 r. w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych, kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent oraz kwot emerytur i rent wolnych od egzekucji i potrąceń (M.P. z 2025 r., poz. 152)

² Od 1 marca 2025 r. obowiązywała bowiem kwota 1 409,18 zł podstawie pkt 1 lit. b) komunikatu Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 lutego 2025 r. w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych, kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent oraz kwot emerytur i rent wolnych od egzekucji i potrąceń (M.P. z 2025 r., poz. 152)

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1749 z późn. zm.)
• Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 lipca 2025 r. w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2026 r. (Dz.U. z 2025 r., poz. 1048)
• Komunikat Prezesa GUS z dnia 15 stycznia 2026 r. w sprawie średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów w 2025 r.
• Komunikat Prezesa GUS z dnia 9 lutego 2026 r. w sprawie realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w 2025 r. w stosunku do 2024 r.
• Komunikat Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 lutego 2026 r. w sprawie wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2026 r. (M.P. z 2026 r., poz. 202)
• Komunikat Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 lutego 2026 r. w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych, kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent oraz kwot emerytur i rent wolnych od egzekucji i potrąceń (M.P. z 2026 r., poz. 220)
• Komunikat Prezesa GUS z dnia 15 lipca 2026 r. w sprawie wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych w pierwszym półroczu 2026 r.
• Założenia projektu rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2027 r. (numer wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów: RD317)
• Przedstawiony przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej projekt ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 1956)