Senat: Zaparkowane składki w ZUS. Nawet 200 000 zł - 450 000 zł. Emeryci mundurowi kolejny raz próbują je odzyskać

M.in. w tej sprawie złożył oświadczenie Mirosław Różański na 50. posiedzeniu Senatu w dniu 21 stycznia 2026 r. Wywołało to reakcję ZUS i MON.

W odpowiedzi senatorowi ZUS podał dane - ile pieniędzy zaparkowanych w ZUS mają mundurowi emeryci

Z danych ZUS wynika, że ubezpieczeniom społecznym oraz emerytalnemu i rentowym podlegało około 217 tys. emerytów służb mundurowych urodzonych przed 1 stycznia 1981 r. (w tym około 133 tys. z ZER MSWiA i BESW) – ZUS uwzględnia emerytowanych żołnierzy oraz funkcjonariuszy wybranych z bazy danych na podstawie kodu tytułu ubezpieczenia zdrowotnego, dla których płatnikiem składek na ubezpieczenie zdrowotne jest MSWiA, MON i SW oraz, którzy mają jakikolwiek kapitał emerytalny. Z tej grupy około 88 tys. osób osiągnęło już powszechny wiek emerytalny (w tym około 46,7 tys. z ZER MSWiA i BESW). Natomiast kapitał emerytalny według stanu na czerwiec 2025 r. (uwzględnia waloryzację za 2024 r.) jaki został zewidencjonowany na ich kontach i subkontach wynosi ponad 32 mld zł (w tym 17,6 mld zł – kapitał emerytalny zgromadzony przez emerytowanych funkcjonariuszy ZER MSWiA i BESW), z czego blisko 14 mld zł to kwota zgromadzona przez ubezpieczonych, którzy ukończyli powszechny wiek emerytalny.

Pismo MON - dotyczy: oświadczenia nr BPS/043-50-1310-MON/26 złożonego przez Pana Senatora Mirosława Różańskiego podczas 50. posiedzenia Senatu RP w dniu 21 stycznia 2026 r. w sprawie zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych

Szanowna Pani Marszałek,

odpowiadając, z upoważnienia Ministra Obrony Narodowej, na oświadczenie nr BPS/043-50-1310-MON/26, złożonego przez Pana Senatora Mirosława Różańskiego podczas 50. posiedzenia Senatu RP w dniu 21 stycznia 2026 r. w sprawie zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych, uprzejmie proszę o przyjęcie poniższych informacji.

Prawo do pobierania tylko jednego świadczenia emerytalnego nie jest normą nową – zasada taka obowiązywała zarówno w przepisach wojskowego zaopatrzenia emerytalnego, tj. ustawie z dnia 13 grudnia 1957 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i nadterminowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 1963 r., Nr 55, poz. 299 z późn. zm.), jak i w systemie powszechnego systemu emerytalnego, tj. w dekrecie z dnia 25 czerwca 1954 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. z 1958 r., Nr 23, poz. 97 z późn. zm.), a także w kolejnych ustawach dotyczących omawianej tematyki. Każdorazowo świadczeniobiorca musiał dokonać wyboru jednego świadczenia. Ze względu na odmienną formułę ustalania świadczeń system „zaopatrzeniowy” był korzystniejszy od „powszechnego” i jedynie w nielicznych przypadkach osoby decydowały się na ustalenie i pobieranie świadczenia z systemu powszechnego.

Powyższa zasada została również zachowana w przepisach ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1631 z późn. zm.). Istotna zmiana została wprowadzona ustawą z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2003 r., Nr 166, poz. 1609).

Wobec osób, które wstąpiły do służby przed dniem 2 stycznia 1999 r., utrzymano preferencyjny sposób obliczania emerytury mundurowej, umożliwiający uwzględnienie zarówno okresów czynnej służby, jak i okresów zatrudnienia w cywilu, na zasadach ogólnych. Odnośnie żołnierzy zawodowych powołanych do służby po dniu 1 stycznia 1999 r. przyjęto zasadę nieuwzględniania okresów składkowych i nieskładkowych w wysłudze emerytalnej, co doprowadziło do rozdzielenia systemów. System zaopatrzeniowy odpowiada wyłącznie za okresy służby wojskowej, a system powszechny za okresy odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne przez daną osobę.

Powyższe regulacje nie zmieniły zasad ustalania podstawy wymiaru emerytur wojskowych żołnierzom zawodowym, którzy do służby wstąpili przed 1 stycznia 1999 r., zarówno pozostającym w służbie, jak i posiadającym ustalone prawo do emerytury wojskowej. Równocześnie nie dokonano zmian w zakresie zasady prawa do jednej emerytury.

W świetle powyższego należy stwierdzić, że żołnierze/ funkcjonariusze, którzy wstąpili do służby przed 2 stycznia 1999 r. nie mieli możliwości jednoczesnego pobierania dwóch świadczeń, tj. z systemu zaopatrzeniowego i powszechnego, ponieważ obowiązujące w polskim systemie prawnym przepisy nie dopuszczały kumulacji tych uprawnień.

Niemniej jednak, w ramach współpracy międzyresortowej, w przedmiocie możliwości jednoczesnego pobierania emerytury z systemu zaopatrzenia emerytalnego służb mundurowych i powszechnego systemu emerytalnego przez osoby, które wstąpiły do służby przed 2 stycznia 1999 r. i które posiadają tzw. cywilne okresy pracy, przedstawiciele Kierownictwa MON uczestniczyli w roboczych spotkaniach, wraz z przedstawicielami Kierownictwa Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, dotyczących możliwości jednoczesnego pobierania emerytury z systemu zaopatrzenia emerytalnego służb mundurowych i powszechnego systemu emerytalnego. W ich efekcie do dalszych analiz wskazano wariant zmian reguły zbiegu emerytury z systemu zaopatrzenia emerytalnego służb mundurowych i powszechnego systemu emerytalnego dotyczący żołnierzy powołanych do służby przed 2 stycznia 1999 r. Organem wiodącym w zakresie tych prac jest Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z uwagi na fakt, że ewentualne skutki finansowe wprowadzenia nowych rozwiązań emerytalnych dotyczą okresów zatrudnienia (opłacania składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe) już po zakończeniu służby wojskowej.