ZUS wypłacił 5 emerytur na 10.000 zł netto, ale oddasz mu 12 000 zł brutto. 2.000 zł trzeba wychodzić

• Cudem emeryt nie musiał jednak oddawać świadczeń emerytalnych - nastąpiło przedawnienie tego obowiązku, ale gdyby nie to musiałby zwrócić do ZUS 23886,49 zł brutto.
• Sąd Najwyższy o brutto / netto i zwrocie emerytury

W przykładzie poniżej nastąpił „zbieg prawa do więcej niż jednego świadczenia, tj. pobieranej emerytury z Wojskowego Biura Emerytalnego oraz emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych”. Emeryt otrzymał dwie emerytury, a miał prawo do jednej. Nadpłacone świadczenie musiał oddać.

Emeryt jest byłym wojskowym, który rozpoczął służbę przed 1999 r. Dlatego nie może mieć dwóch emerytur - 1) wojskowej i 2) z ZUS. Gdyby rozpoczął służbę w wojsku po 2 stycznia 1999 r. mógłby mieć emerytury z dwóch źródeł. Z niewiadomych powodów otrzymał jednak (bezprawnie) dwie emerytury - jedną od wojska, drugą z ZUS. Powoduje to taką sytuację:

Cudem emeryt nie musiał jednak oddawać świadczeń emerytalnych - nastąpiło przedawnienie tego obowiązku, ale gdyby nie to musiałby zwrócić do ZUS 23886,49 zł brutto.

  Wracamy do wyroku z 14 stycznia 2026 r. Sądu Apelacyjnego w Warszawie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (sygn. akt III AUa 2137/24). Orzekł w składzie:

Przewodniczący: Sędzia SA Danuta Malec

Protokolant: sekretarz sądowy Aleksandra Kanarek

Sędziowie tak odnieśli się do wyroku Sądu Najwyższego z 17 kwietnia 2009 r. sygn. akt (por. także uchwała Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 1994 r., II UZP 9/94).

Teza nr 1 Sądu Najwyższego

"Zauważył, że przy wykładni ustawy o emeryturach i rentach z FUS należy uwzględnić tę okoliczność, że celem powołanego przepisu jest ochrona Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, dlatego zwrot nienależnie pobranego świadczenia powinien obejmować wysokość kwoty, o jaką Fundusz ten został bezpodstawnie uszczuplony.

Teza nr 2 Sądu Najwyższego

Sąd Najwyższy wskazał też, że zwrot na rzecz organu rentowego nienależnie pobranego świadczenia z ubezpieczenia społecznego w kwocie "brutto" powoduje, że po stronie ubezpieczonego powstaje możliwość ubiegania się o zwrot "nadpłaconego" podatku dochodowego od osób fizycznych, z którym to żądaniem ubezpieczony może wystąpić do organu podatkowego (właściwego urzędu skarbowego). Nadpłatę podatku dochodowego można zrekompensować odliczeniem od dochodu wykazanego w zeznaniu rocznym dokonanych w roku podatkowym zwrotów nienależnie pobranych świadczeń, które uprzednio zwiększyły dochód podlegający opodatkowaniu, w kwotach uwzględniających pobrany podatek dochodowy, jeżeli zwroty te nie zostały potrącone przez płatnika (ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych). Sąd Apelacyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie art. 26 ust. 1 pkt 5 pogląd ten w całości podziela, uznając, że ma on odpowiednie zastosowanie.

Analogicznie zwrotu nadpłaty składek na ubezpieczenie zdrowotne można domagać się od NFZ.

Sąd Najwyższy o brutto / netto i zwrocie emerytury

Chodzi o wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 2009 r., sygn. I UK 333/08.

Czego dotyczył ten wyrok (brutto/netto)?

Sprawa dotyczyła nienależnie pobranego świadczenia z ubezpieczeń społecznych i odpowiedzi na pytanie, czy zwraca się je w kwocie brutto (zawierającej zaliczkę na podatek i składki), czy netto.

O jakie pieniądze chodziło i skąd się wzięły?

Stan faktyczny w tej sprawie wyglądał następująco.

​Były górnik pobierał emeryturę górniczą i jednocześnie pracował w Zakładzie Technicznym „P.” w O. W latach 2003–2005 osiągnął przychody z pracy przekraczające roczne limity (jeżeli chciał łączyć pracę z emeryturą). ZUS za dwa lata ustalił obowiązek zwrotu nienależnie pobranych świadczeń emerytalnych w łącznej kwocie 84 881,22 zł. ZUS nie tylko wygrał, ale uzyskał potwierdzenie, że otrzyma kwoty brutto.

​