Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Podział firmy po rozwodzie - cz. 3 - spółka cywilna

Adwokat Anna Kośmider
Kancelaria Adwokacka
Podział firmy po rozwodzie - cz. 3 - spółka cywilna. / fot. Shutterstock
Podział firmy po rozwodzie - cz. 3 - spółka cywilna. / fot. Shutterstock
Jak wygląda podział majątku wspólnego małżonków, gdy mąż, żona lub oboje małżonków są wspólnikami spółki cywilnej? W praktyce spółka cywilna to często firma rodzinna, której wspólnikami często są członkowie rodziny, czy też małżonkowie. Jak przebiega postępowanie podziału majątku po rozwodzie? Praktyczne wskazówki i przykłady – cz.3 (spółka cywilna).

Podział firmy po rozwodzie - cz. 1 - działalność gospodarcza

Podział firmy po rozwodzie - cz. 2 - spółka z o.o.

Wspólność łączna w spółce cywilnej

We wcześniejszych wpisach omówiłam, jakie prawa przysługują małżonkom w sprawie o podział majątku wspólnego, jeżeli jedno z nich prowadziło działalność gospodarczą lub było wspólnikiem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

W tym artykule wyjaśniam, jak powinien zostać przeprowadzony podział majątku wspólnego małżonków, w sytuacji, gdy jeden lub oboje małżonków jest wspólnikiem spółki cywilnej. W praktyce spółki cywilne są często firmami rodzinnymi, których wspólnikami często są członkowie rodziny, czy też małżonkowie.

Wspólność majątkowa małżeńska powstaje w chwili zawarcia związku małżeńskiego i trwa zazwyczaj do  uprawomocnienia wyroku rozwodowego. W trakcie trwania małżeństwa może zostać wyłączona przez małżonków w drodze umowy lub przed sądem w sprawie o ustanowienie rozdzielności majątkowej małżeńskiej lub na skutek orzeczenia separacji między małżonkami.

Polecamy: INFORLEX Twój Biznes Jak w praktyce korzystać z tarczy antykryzysowej Zamów już od 98 zł

Spółka cywilna jest umową zawieraną przez wspólników, którymi mogą być osoby fizyczne lub prawne. Na skutek zawarcia umowy spółki cywilnej powstaje wspólność łączna (oparta na Kodeksie Cywilnym). Jest to osobny rodzaj prawnej współwłasności podobnie jak współwłasność we wspólnocie majątkowej małżeńskiej (oparta na Kodeksie Rodzinnym i Opiekuńczym).

Jeżeli wspólnicy spółki cywilnej, którzy wnieśli do niej różnej wartości wkłady, nabyli samochód do spółki cywilnej, to pojazd ten jest ich wspólnością łączną. W czasie trwania spółki cywilnej nie można stwierdzić, w jakim udziale każdy ze wspólników jest właścicielem samochodu.

Podział majątku obejmujący spółkę cywilną

Jak zatem dokonać podziału majątku wspólnego, jeżeli jeden z małżonków jest wspólnikiem spółki cywilnej?

Decydujące znacznie będzie miał fakt, kiedy jeden z małżonków został wspólnikiem spółki cywilnej oraz z jakich źródeł pochodziły środki przeznaczone na wkład do spółki cywilnej.

Jeżeli w czasie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej jeden z małżonków zawiązał umowę spółki cywilnej, a wkład do niej wniósł z oszczędności, które zgromadził z tytułu umowy o pracę, to wkład ten będzie pochodził z majątku wspólnego małżonków i podlega podziałowi.

Małżonek, który nie jest wspólnikiem spółki cywilnej może żądać rozliczenia wkładu, który jego małżonek- wspólnik wniósł do spółki cywilnej z majątku wspólnego stron. Rozliczenie to odbywa się w oparciu o przepis art. 45 k.r.o. stosowanego analogicznie. Oznacza to, iż wkład wniesiony do spółki cywilnej rozliczany jest jako nakład z majątku wspólnego na majątek osobisty jednego z małżonków. Wartość tego nakładu ustalana jest zgodne ze stanem na dzień ustania wspólności majątkowej małżeńskiej, a według cen z chwili orzekania.

Ponadto, skład majątku wspólnego obejmuje także wierzytelność o wypłatę konkretnej kwoty z osiągniętego przez spółkę zysku, oraz jako dorobek, także konkretną sumę pieniężną otrzymaną tytułem zysku (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2007 r., II CSK 321/06). Oznacza to, że pobrane wynagrodzenie lub zysk przez wspólnika wchodzi w całości do majątku wspólnego i podlega podziałowi przy podziale majątku wspólnego.

Spółka cywilna a działalność gospodarcza przy podziale majątku wspólnego

W przypadku prowadzenia spółki cywilnej zachodzi istotna różnica w porównaniu do prowadzenia działalności gospodarczej przez jednego z małżonków. Prowadzenie działalności gospodarczej przez jednego z małżonków nie sprawia, że powstaje odrębny majątek od wspólności majątkowej małżeńskiej. Wszystko, co gromadzi jeden z małżonków, prowadząc działalność gospodarczą wchodzi do majątku wspólnego. Jeżeli zatem, małżonek zakupił do firmy samochód, czy sprzęt komputerowy, albo maszyny budowlane to ich wartość będzie podlegała podziałowi w sprawie o podział majątku wspólnego. Z kolei, małżonek zakładając spółkę cywilną tworzy z innymi wspólnikami odrębną wspólność. Wspólność powstała na podstawie spółki cywilnej jest niepodzielna. Nie ma zatem takiej sytuacji, by na skutek podziału majątku wspólnego jednego ze wspólnika, jego małżonek niebędący wspólnikiem mógł żądać podziału majątku spółki.

Małżonkowi, który nie jest wspólnikiem spółki cywilnej przysługuje roszczenie o rozliczenie wkładu, który wniósł jeden z małżonków do spółki cywilnej, a ponadto, roszczenie o wypracowany podzielony między wspólników zysk. Nie ma jednak żadnych podstaw, by małżonek, który nie jest wspólnikiem spółki cywilnej mógł domagać się rozliczenia wierzytelności związanych z majątkiem spółki, które jego małżonek może otrzymać w przypadku rozwiązania, czy likwidacji spółki. Prawa korporacyjne oraz prawa obligacyjne stanowią majątek osobisty małżonka będącego wspólnikiem spółki cywilnej.

Dopóki trwa stosunek prawny spółki wspólność łączna majątku wspólnego jest nienaruszalna (art. 863 k.c.). W skład majątku wspólnego nie wejdzie żadna wierzytelność związana z majątkiem, jaki otrzyma wspólnik po rozwiązaniu i likwidacji spółki.

Małżonek pozostający we wspólnocie majątkowej małżeńskiej, założył spółkę cywilną z poniesionym wkładem w wysokości 50 tys. zł. Gdy firma się rozwinęła, a szacowana wartość majątku spółki wyniosła 1 mln zł, drugi małżonek zażądał rozwodu i podziału majątku, w tym podziału wartości spółki. W trakcie trwania trwania postępowania, spółka zaczęła przynosić straty i w momencie dokonania podziału jej wartość wynosiła 10 tys. zł. Postanowienie sądu orzeka, że małżonek powinien podzielić się nakładem poniesionym z małżonkiem, czyli połową z kwoty nakładów 50 tys. zł. bez względu, na przeszłą i aktualną wycenę spółki. Roszczenie małżonka o podział majątku spółki cywilnej jest niezasadne.

Podział majątku małżonków będącymi wspólnikami spółki cywilnej

Spółka cywilna bez względu na to, kto jest jej wspólnikiem realizuje cele gospodarcze. Nawet, jeżeli wspólnikami spółki cywilnej są jedynie małżonkowie, to nie ma podstaw, by ich majątek zgromadzony w formie spółki cywilnej mógł podlegać podziałowi w sprawie o podział majątku wspólnego. Wspólności te, mimo że występują między tymi samymi podmiotami mają podlegają różnym reżimom prawnym i mają inne cele. Spółka cywilna ma jedynie, jak zostało wskazane powyżej, ma cel gospodarczy. Podział majątku wspólnego ma celu ochronę rodziny.

Małżonkowie, będący wspólnikami spółki cywilnej nie podzielą praw związanych ze spółką cywilną w sprawie o podział majątku wspólnego. Rozliczenie wspólników spółki cywilnej, bez względu na to, czy są małżonkami, czy nie może nastąpić dopiero po rozwiązaniu spółki lub po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego.

Dlatego odrębnie od majątku wspólnego małżonków należy potraktować prowadzoną przez nich spółkę cywilną. Z tego też względu prawa związane z prowadzeniem spółki cywilnej stanowią majątek osobisty każdego z małżonków. Przy rozwiązaniu spółki cywilnej należy także rozliczyć kontrahentów spółki cywilnej. Ponadto, samo zakończenie wspólności majątkowej małżeńskiej i dokonanie podziału majątku wspólnego nie zawsze musi oznaczać koniec prowadzenia spółki cywilnej. Może być tak, że małżonkowie decydują się na wprowadzenie rozdzielności majątkowej małżeńskiej, chcą dokonać podziału majątku wspólnego, ale nadal są małżeństwem i prowadzą wspólnie spółkę cywilną.

Reasumując, bez znaczenia dla możliwości podziału spółki cywilnej w sprawie o podział majątku wspólnego jest kwestia, czy jednymi wspólnikami spółki cywilnej są małżonkowie, czy też poza nimi są jeszcze inni wspólnicy. Podział spółki cywilnej, jako odbywający się na podstawie innych przepisów prawnych, niż podział majątku wspólnego odbywa się w odrębnym postępowaniu.

Spółka cywilna jest dobrym rozwiązaniem dla małżonków poszukujących mechanizmów obrony swojej firmy, nie zawarli umowy majątkowej małżeńskiej, a obawiają się rozwodu i sprawy o podział majątku. Jest to mechanizm wynikający z obrony majątku osobistego wspólników, nawet gdy jest nim drugi małżonek.

Komplet e-booków: Budowa domu bez pozwolenia + Gwarantowany kredyt mieszkaniowy
Opisz nam swój problem i wyślij zapytanie.

Wycena w ciągu godziny.
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Mieszkanie bez wkładu własnego – dla kogo i czy warto?
    Mieszkanie bez wkładu własnego jest programem umożliwiającym wzięcie kredytu hipotecznego, jak sama nazwa wskazuje, bez konieczności posiadania wkładu własnego. Jakie są jego zasady? Kto może z niego skorzystać i czy w ogóle warto? A także, na co zwrócić uwagę, jeśli rozważamy kredyt z gwarancją wkładu własnego?
    Ukrywanie pedofilii karalne, nawet jeśli nabyto wiedzę o przestępstwie przed lipcem 2017 r. – wyrok SN
    Ukrywanie pedofilii i niezgłoszenie jej do organów ścigania podlega karze. Również wtedy, gdy osoba dowiedziała się o takim czynie pedofilskim przed lipcem 2017 r., czyli terminem zaktualizowania obowiązku denuncjacji - wynika z piątkowej uchwały Sądu Najwyższego.
    Sołtys
    Sołtys jest jednym z organów w sołectwie. Kto wybiera sołtysa? Jakie przepisy regulują kwestie tworzenia sołectw?
    Większe kary za zaśmiecanie. 5 tys. zł. mandatu za zaśmiecanie pól, łąk i lasów
    W lipcu Sejm będzie głosował nad zmianami w przepisach kodeksu karnego i kodeksu wykroczeń za umyślne przestępstwa przeciwko środowisku; zero tolerancji dla tych, którzy niszczą środowisko - powiedział wiceminister klimatu i środowiska Jacek Ozdoba w Studiu PAP w piątek.
    Prezydent podpisał nowelizację ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy
    Prezydent podpisał nowelizację ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Regulacja wprowadza pierwszy pakiet rozwiązań systemowych, które mają pomóc uchodźcom z Ukrainy zaadaptować się w Polsce.
    Skargi nadzwyczajne RPO dotyczące kredytów frankowych oddalone
    Sąd Najwyższy oddalił skargi nadzwyczajne Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczące kredytów frankowych. Sądy uwzględniły konsumencki status strony powodowej i weryfikowały umowy kredytu pod kątem obecności w nich klauzul abuzywnych.
    Zakaz przebywania w strefie przy granicy z Białorusią przestaje obowiązywać
    Po 10 miesiącach przestaje obowiązywać zakaz przebywania w 183 miejscowościach w woj. lubelskim i w woj. podlaskim przylegających do granicy z Białorusią. Wstęp jest zabroniony tylko w pasie o szerokości 200 metrów wzdłuż podlaskiego odcinka granicy.
    Deweloperski Fundusz Gwarancyjny a pozycja konsumentów
    Pozycja prawna i ekonomiczna konsumentów w sporach z deweloperami została wzmocniona, dzięki uruchomieniu Deweloperskiego Funduszu Gwarancyjnego - oceniają: prezes Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego Małgorzata Ślepowrońska oraz szef Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumenta Tomasz Chróstny.
    Inwentaryzacja
    Inwentaryzacja to jedno z podstawowych pojęć w rachunkowości. Ustawa o rachunkowości określa zasady, metody i terminy inwentaryzacji ale nie wskazuje jej legalnej definicji. W świetle przepisów ustawy o rachunkowości, w ślad za piśmiennictwem z zakresu rachunkowości można przyjąć, że inwentaryzacja to zespół działań podejmowanych w celu ustalenia rzeczywistego stanu aktywów i pasywów danej jednostki (tj. podmiotu stosującego przepisy ustawy o rachunkowości) na określony dzień (co do zasady na ostatni dzień roku obrotowego).
    Rok obrotowy
    Rok obrotowy, to jedno z podstawowych pojęć w rachunkowości.
    Błędy medyczne - odpowiedzialność karna pozostaje
    Resort zdrowia ustąpił Ministerstwu Sprawiedliwości w sprawie błędów medycznych – dowiedział się DGP. Będzie możliwość nadzwyczajnego złagodzenia kary zamiast zniesienia odpowiedzialności.
    Podlaskie: Od 1 lipca zakaz przebywania na obszarze 200 metrów od granicy z Białorusią
    Od 1 lipca do 15 września będzie obowiązywać w Podlaskiem zakaz przebywania na obszarze 200 metrów od linii granicy polsko-białoruskiej. SG apeluje o odpowiedzialne zachowanie i stosowanie się do poleceń służb. Za złamanie zakazu grozi mandat.
    Nie będzie podwyżki 500+
    Podwyżka świadczenia 500+ była tematem rozważeń w ostatnich tygodniach. Przedstawiciele Rządu nie zajmowali jednak ostatecznego stanowiska w tej kwestii. Minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg zabrała w końcu głos i zaprzeczyła, aby miłałoby ono zwiększone w tym, bądź przyszłym roku.
    Jak nie wydać fortuny podczas urlopu?
    Jak podejść do planowania wczasów, aby nie okazały się one „zabójcze” dla naszego budżetu? Oto wakacyjny poradnik Związku Firm Pośrednictwa Finansowego (ZFPF).
    Ziobro: przedstawimy projekt cofający likwidację polskiego górnictwa
    Przedstawimy projekt dotyczący bezpieczeństwa energetycznego Polski, który będzie miał na celu odwrócenie decyzji związanych z likwidacją polskiego górnictwa - poinformował w środę lider Solidarnej Polski, minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro.
    Zawarto porozumienie z kontrolerami ruchu lotniczego
    Przedstawiciele Ministerstwa Infrastruktury i PAŻP poinformowali o porozumieniu między agencją a kontrolerami ruchu lotniczego. "Nie grozi nam paraliż polskiego nieba. Wszystkie operacje lotnicze będą miały zapewnioną obstawę ze strony kontrolerów ruchu lotniczego" - zapewnił szef gabinetu politycznego ministra infrastruktury Tomasz Tomala.
    Kto otrzyma czternastą emeryturę i rentę w 2022 r.?
    Prezydent 27 czerwca podpisał ustawę z dnia 26 maja 2022 r. o kolejnym w 2022 r. dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów. Kto otrzyma czternastkę i w jakiej wysokości?
    Wakacje kredytowe 2022 coraz bliżej przyjęcia – w środę zajmie się nimi Senat
    Wakacje kredytowe, będące przedmiotem zainteresowania wielu Polaków, trafią w środę pod obrady Senatu. Jaki będzie kolejny etap zmierzający do ich przyjęcia?
    Dobry start 2022/2023 w pytaniach i odpowiedziach
    Kto może złożyć wniosek o świadczenie dobry start? Kiedy otrzymam wsparcie? Czy od świadczenia dobry start jest odprowadzany podatek? Prezentujemy pytania i odpowiedzi przygotowane przez Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej.
    Klauzule waloryzacyjne do umów - rząd pracuje nad warunkami renegocjacji zamówień publicznych
    Klauzule waloryzacyjne do umów mają umożliwić przedsiębiorcom waloryzację zamówień publicznych. Chodzi m.in. o wzrost cen materiałów i surowców.
    Ugoda kredytobiorcy (frankowicza) z bankiem - opłacalność
    Liczni kredytobiorcy, którzy mają tzw. kredyt frankowy, kredyt odnoszony do euro czy dolara amerykańskiego - obawiają się postępowania sądowego przeciwko bankowi. W związku z tym liczą na propozycje ugodowe ze strony banków. Czy słuszne są te obawy i czy warto zawierać ugodę z bankiem w sprawie kredytu frankowego?
    Oskarżenia o molestowanie seksualne nieletniego a sprawa o rozwód
    Oskarżenia o molestowanie seksualne małoletnich dzieci są oskarżeniami o ogromnym ciężarze gatunkowym, które mają bezpośredni wpływ na toczące się postępowanie rozwodowe i podejmowane w nim decyzje procesowe.
    Kiedy składać wniosek o "Dobry Start” w 2022 r.?
    Wnioski o "Dobry Start" na nowy okres świadczeniowy będzie można składać od piątku 1 lipca 2022 r. Świadczenie przyznaje ZUS.
    Alimenty. Rząd szykuje nowelizację KRO. Co się dokładnie zmieni?
    Coraz częściej pojawiają się informacje, że w polskim systemie prawnym dojdzie do zmian dotyczących uproszczania alimentów, w tym wprowadzenia instytucji tzw. alimentów natychmiastowych.
    Wniosek o "Dobry start" od 1 lipca 2022 r.
    Od 1 lipca 2022 r. rodzic będzie mógł złożyć wniosek o "Dobry start". Z danych Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej wynika, iż każdego roku z programu korzysta ok. 4,4 mln dzieci.