Kategorie

Podział firmy po rozwodzie - cz. 3 - spółka cywilna

Adwokat Anna Kośmider
Kancelaria Adwokacka
Podział firmy po rozwodzie - cz. 3 - spółka cywilna. / fot. Shutterstock
Jak wygląda podział majątku wspólnego małżonków, gdy mąż, żona lub oboje małżonków są wspólnikami spółki cywilnej? W praktyce spółka cywilna to często firma rodzinna, której wspólnikami często są członkowie rodziny, czy też małżonkowie. Jak przebiega postępowanie podziału majątku po rozwodzie? Praktyczne wskazówki i przykłady – cz.3 (spółka cywilna).

Podział firmy po rozwodzie - cz. 1 - działalność gospodarcza

Podział firmy po rozwodzie - cz. 2 - spółka z o.o.

Wspólność łączna w spółce cywilnej

We wcześniejszych wpisach omówiłam, jakie prawa przysługują małżonkom w sprawie o podział majątku wspólnego, jeżeli jedno z nich prowadziło działalność gospodarczą lub było wspólnikiem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Reklama

W tym artykule wyjaśniam, jak powinien zostać przeprowadzony podział majątku wspólnego małżonków, w sytuacji, gdy jeden lub oboje małżonków jest wspólnikiem spółki cywilnej. W praktyce spółki cywilne są często firmami rodzinnymi, których wspólnikami często są członkowie rodziny, czy też małżonkowie.

Wspólność majątkowa małżeńska powstaje w chwili zawarcia związku małżeńskiego i trwa zazwyczaj do  uprawomocnienia wyroku rozwodowego. W trakcie trwania małżeństwa może zostać wyłączona przez małżonków w drodze umowy lub przed sądem w sprawie o ustanowienie rozdzielności majątkowej małżeńskiej lub na skutek orzeczenia separacji między małżonkami.

Polecamy: INFORLEX Twój Biznes Jak w praktyce korzystać z tarczy antykryzysowej Zamów już od 98 zł

Spółka cywilna jest umową zawieraną przez wspólników, którymi mogą być osoby fizyczne lub prawne. Na skutek zawarcia umowy spółki cywilnej powstaje wspólność łączna (oparta na Kodeksie Cywilnym). Jest to osobny rodzaj prawnej współwłasności podobnie jak współwłasność we wspólnocie majątkowej małżeńskiej (oparta na Kodeksie Rodzinnym i Opiekuńczym).

Jeżeli wspólnicy spółki cywilnej, którzy wnieśli do niej różnej wartości wkłady, nabyli samochód do spółki cywilnej, to pojazd ten jest ich wspólnością łączną. W czasie trwania spółki cywilnej nie można stwierdzić, w jakim udziale każdy ze wspólników jest właścicielem samochodu.

Podział majątku obejmujący spółkę cywilną

Jak zatem dokonać podziału majątku wspólnego, jeżeli jeden z małżonków jest wspólnikiem spółki cywilnej?

Decydujące znacznie będzie miał fakt, kiedy jeden z małżonków został wspólnikiem spółki cywilnej oraz z jakich źródeł pochodziły środki przeznaczone na wkład do spółki cywilnej.

Reklama

Jeżeli w czasie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej jeden z małżonków zawiązał umowę spółki cywilnej, a wkład do niej wniósł z oszczędności, które zgromadził z tytułu umowy o pracę, to wkład ten będzie pochodził z majątku wspólnego małżonków i podlega podziałowi.

Małżonek, który nie jest wspólnikiem spółki cywilnej może żądać rozliczenia wkładu, który jego małżonek- wspólnik wniósł do spółki cywilnej z majątku wspólnego stron. Rozliczenie to odbywa się w oparciu o przepis art. 45 k.r.o. stosowanego analogicznie. Oznacza to, iż wkład wniesiony do spółki cywilnej rozliczany jest jako nakład z majątku wspólnego na majątek osobisty jednego z małżonków. Wartość tego nakładu ustalana jest zgodne ze stanem na dzień ustania wspólności majątkowej małżeńskiej, a według cen z chwili orzekania.

Ponadto, skład majątku wspólnego obejmuje także wierzytelność o wypłatę konkretnej kwoty z osiągniętego przez spółkę zysku, oraz jako dorobek, także konkretną sumę pieniężną otrzymaną tytułem zysku (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2007 r., II CSK 321/06). Oznacza to, że pobrane wynagrodzenie lub zysk przez wspólnika wchodzi w całości do majątku wspólnego i podlega podziałowi przy podziale majątku wspólnego.

Spółka cywilna a działalność gospodarcza przy podziale majątku wspólnego

W przypadku prowadzenia spółki cywilnej zachodzi istotna różnica w porównaniu do prowadzenia działalności gospodarczej przez jednego z małżonków. Prowadzenie działalności gospodarczej przez jednego z małżonków nie sprawia, że powstaje odrębny majątek od wspólności majątkowej małżeńskiej. Wszystko, co gromadzi jeden z małżonków, prowadząc działalność gospodarczą wchodzi do majątku wspólnego. Jeżeli zatem, małżonek zakupił do firmy samochód, czy sprzęt komputerowy, albo maszyny budowlane to ich wartość będzie podlegała podziałowi w sprawie o podział majątku wspólnego. Z kolei, małżonek zakładając spółkę cywilną tworzy z innymi wspólnikami odrębną wspólność. Wspólność powstała na podstawie spółki cywilnej jest niepodzielna. Nie ma zatem takiej sytuacji, by na skutek podziału majątku wspólnego jednego ze wspólnika, jego małżonek niebędący wspólnikiem mógł żądać podziału majątku spółki.

Małżonkowi, który nie jest wspólnikiem spółki cywilnej przysługuje roszczenie o rozliczenie wkładu, który wniósł jeden z małżonków do spółki cywilnej, a ponadto, roszczenie o wypracowany podzielony między wspólników zysk. Nie ma jednak żadnych podstaw, by małżonek, który nie jest wspólnikiem spółki cywilnej mógł domagać się rozliczenia wierzytelności związanych z majątkiem spółki, które jego małżonek może otrzymać w przypadku rozwiązania, czy likwidacji spółki. Prawa korporacyjne oraz prawa obligacyjne stanowią majątek osobisty małżonka będącego wspólnikiem spółki cywilnej.

Dopóki trwa stosunek prawny spółki wspólność łączna majątku wspólnego jest nienaruszalna (art. 863 k.c.). W skład majątku wspólnego nie wejdzie żadna wierzytelność związana z majątkiem, jaki otrzyma wspólnik po rozwiązaniu i likwidacji spółki.

Małżonek pozostający we wspólnocie majątkowej małżeńskiej, założył spółkę cywilną z poniesionym wkładem w wysokości 50 tys. zł. Gdy firma się rozwinęła, a szacowana wartość majątku spółki wyniosła 1 mln zł, drugi małżonek zażądał rozwodu i podziału majątku, w tym podziału wartości spółki. W trakcie trwania trwania postępowania, spółka zaczęła przynosić straty i w momencie dokonania podziału jej wartość wynosiła 10 tys. zł. Postanowienie sądu orzeka, że małżonek powinien podzielić się nakładem poniesionym z małżonkiem, czyli połową z kwoty nakładów 50 tys. zł. bez względu, na przeszłą i aktualną wycenę spółki. Roszczenie małżonka o podział majątku spółki cywilnej jest niezasadne.

Podział majątku małżonków będącymi wspólnikami spółki cywilnej

Spółka cywilna bez względu na to, kto jest jej wspólnikiem realizuje cele gospodarcze. Nawet, jeżeli wspólnikami spółki cywilnej są jedynie małżonkowie, to nie ma podstaw, by ich majątek zgromadzony w formie spółki cywilnej mógł podlegać podziałowi w sprawie o podział majątku wspólnego. Wspólności te, mimo że występują między tymi samymi podmiotami mają podlegają różnym reżimom prawnym i mają inne cele. Spółka cywilna ma jedynie, jak zostało wskazane powyżej, ma cel gospodarczy. Podział majątku wspólnego ma celu ochronę rodziny.

Małżonkowie, będący wspólnikami spółki cywilnej nie podzielą praw związanych ze spółką cywilną w sprawie o podział majątku wspólnego. Rozliczenie wspólników spółki cywilnej, bez względu na to, czy są małżonkami, czy nie może nastąpić dopiero po rozwiązaniu spółki lub po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego.

Dlatego odrębnie od majątku wspólnego małżonków należy potraktować prowadzoną przez nich spółkę cywilną. Z tego też względu prawa związane z prowadzeniem spółki cywilnej stanowią majątek osobisty każdego z małżonków. Przy rozwiązaniu spółki cywilnej należy także rozliczyć kontrahentów spółki cywilnej. Ponadto, samo zakończenie wspólności majątkowej małżeńskiej i dokonanie podziału majątku wspólnego nie zawsze musi oznaczać koniec prowadzenia spółki cywilnej. Może być tak, że małżonkowie decydują się na wprowadzenie rozdzielności majątkowej małżeńskiej, chcą dokonać podziału majątku wspólnego, ale nadal są małżeństwem i prowadzą wspólnie spółkę cywilną.

Reasumując, bez znaczenia dla możliwości podziału spółki cywilnej w sprawie o podział majątku wspólnego jest kwestia, czy jednymi wspólnikami spółki cywilnej są małżonkowie, czy też poza nimi są jeszcze inni wspólnicy. Podział spółki cywilnej, jako odbywający się na podstawie innych przepisów prawnych, niż podział majątku wspólnego odbywa się w odrębnym postępowaniu.

Spółka cywilna jest dobrym rozwiązaniem dla małżonków poszukujących mechanizmów obrony swojej firmy, nie zawarli umowy majątkowej małżeńskiej, a obawiają się rozwodu i sprawy o podział majątku. Jest to mechanizm wynikający z obrony majątku osobistego wspólników, nawet gdy jest nim drugi małżonek.

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    21 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Pobieranie torrentów - wyrok TSUE

    Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, iż dostawca internetu może systematycznie rejestrować adresy IP użytkowników oraz udostępniać ich nazwy i adresy pocztowe podmiotowi praw własności intelektualnej lub osobie trzeciej, zajmującej się windykacją tych praw.

    TSUE o dochodzeniu sprawiedliwości przed polskim sądem za zwrot "polskie obozy"

    Były więzień Auschwitz nie może dochodzić sprawiedliwości przed polskim sądem za zwrot "polskie obozy". Tak uznał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

    Pokazy dla seniorów – propozycje zmian

    Pokazy, często kierowane do seniorów, mogą być źródłem nieuczciwych praktyk przedsiębiorców. UOKiK przygotował propozycje zmian w przepisach.

    Zniesławienie – jak można dochodzić odpowiedzialności sprawcy?

    Zniesławienie to przestępstwo, a jego ofiara może dochodzić odpowiedzialności sprawcy w postępowaniu karnym. W jaki sposób?

    SN o kwalifikacji danego związku chemicznego w sprawie o narkotyki

    Zdaniem Sądu Najwyższego o tym jak kwalifikować dany związek chemiczny w sprawie o narkotyki decyduje sąd orzekający.

    Wakacje 2021 - prawa pasażerów

    W wakacje 2021 r. ruch pasażerski będzie zależał od sytuacji epidemiologicznej. O jakich prawach powinni pamiętać pasażerowie?

    Dobry start 2021 – wniosek

    Wniosek o świadczenie dobry start w 2021 r. rodzice złożą według zmienionych zasad. Od kiedy będą przyjmowane wnioski?

    PESEL w spisie powszechnym - UODO wystąpił do GUS

    Prezes UODO wystąpił do GUS w sprawie wątpliwości dotyczących procesu pozyskiwania numeru PESEL od osób dokonujących tzw. samospisu internetowego.

    Termin wdrożenia e-doręczeń przesunięty?

    Przesunięcie terminu wdrożenia e-doręczeń zakłada nowelizacja uchwalona przez Sejm. Kiedy mają wejść w życie nowe przepisy?

    Emerytura dla zwierząt służących w służbach mundurowych

    Rząd przyjął projekt ustawy regulującej status zwierząt w służbach mundurowych. Projekt zmienia w tym zakresie m.in. ustawę o Policji oraz szereg innych aktów prawnych.

    Świadczenia dla niepełnosprawnych w 2021 r.

    Świadczenia dla osób niepełnosprawnych w 2021 r. obejmują m.in. renty, zasiłki pielęgnacyjne czy świadczenia dla osób niesamodzielnych.

    NIK o dzierżawie gruntów rolnych w parkach narodowych

    Niezgodny z prawem wybór dzierżawców, naruszanie zasad równego dostępu do udziału w przetargu oraz jawności i jednolitości postępowania, a także niezapewnienie najkorzystniejszego wyniku przetargu – takie nieprawidłowości w gospodarowaniu gruntami rolnymi Skarbu Państwa stwierdziła NIK w sześciu na siedem skontrolowanych parków narodowych.

    Nabór wniosków o wsparcie na zalesianie do 02.08.2021 r.

    Do 02.08.2021 r. odbywać się będzie nabór wniosków o przyznanie wsparcia na zalesienie w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Beneficjentem w zakresie kosztów założenia uprawy leśnej mogą być nie tylko rolnicy, ale również jednostki samorządu terytorialnego i jednostki organizacyjne gmin, powiatów oraz województw.

    Ryczałt na dojazdy dla funkcjonariusza Służby Więziennej

    Co do zasady świadczenia otrzymywane przez funkcjonariuszy Służby Więziennej stanowią dla nich przychód ze stosunku służbowego. Nie oznacza to jednak, że zawsze będą one podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

    Reforma przepisów o nieletnich - zmiany w izolacji sprawców najcięższych przestępstw

    W resorcie sprawiedliwości przygotowano projekt ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich. Ma on skutecznie zniechęcić ich do łamania prawa. Nowe przepisy powinny też zapewnić odpowiednie środki reakcji, gdy nieletni popełnią wykroczenie, przestępstwo lub są mocno zdemoralizowani.

    RIO: wójt może zatrudnić komendanta gminnego ochrony przeciwpożarowej

    Wójt może zatrudnić komendanta gminnego ochrony przeciwpożarowej, w tym także na tym stanowisku może zatrudnić komendanta gminnego związku ochotniczych straży pożarnych – podkreśliła Regionalna Izba Obrachunkowa w Białymstoku.

    Projekt Ustawy o Ochotniczej Straży Pożarnej – informacje, wyjaśnienia

    W ostatnim czasie opublikowano treść projektu Ustawy o Ochotniczej Straży Pożarnej. Rozpoczęły się również konsultacje społeczne, w których udział bezpośrednio bierze kadra kierownicza Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Państwowej Straży Pożarnej.

    Test sprawności fizycznej policjantów 2021 r.

    Zgodnie z zapisami ustawy o Policji policjant jest obowiązany utrzymywać sprawność fizyczną zapewniającą wykonywanie przez niego zadań służbowych. Co roku policjanci przystępują do testów sprawności fizycznej, których zaliczenie jest wymagane. Każdego funkcjonariusza Policji obowiązuje minimalny poziom sprawności motorycznej, gwarantujący efektywność podejmowanych działań. Testy nie dotyczą osób ubiegających się o przyjęcie do służby w Policji, ale policjantów w czynnej służbie, a więc tych osób, które w procesie rekrutacji oraz w późniejszych latach służby wykazały się wymaganą sprawnością fizyczną.

    Nowe definicje w ustawie Prawo o ruchu drogowym

    20 maja oraz 1 czerwca 2021 r. weszły w życie dwie nowelizacje ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Zmiany zawarte w tych przepisach w istotny sposób wpłyną na bezpieczeństwo w ruchu drogowym.

    56 mln złotych z Programu Infrastruktura i Środowisko trafi do jednostek policji w całym kraju

    Prawie 500 sztuk motocykli trafi do jednostek policji w całym kraju. Zakupy będą realizowane z pieniędzy unijnych.

    W konsultacjach projekt zmian odnoszący się do sądów wojskowych

    Zmiany w organizacji kolegiów sądów wojskowych, analogiczne do wprowadzonych w lutym zeszłego roku w sądach powszechnych oraz związane z nimi nowe zasady opiniowania kandydatów na sędziów wojskowych - przewiduje projekt resortu sprawiedliwości, nad którym w maju trwają konsultacje.

    Wydawanie pozwoleń na broń prywatną żołnierzom zawodowym

    Posiadanie broni palnej lub amunicji do niej bez wymaganego pozwolenia jest przestępstwem zagrożonym karą pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Z kolei posiadanie bez wymaganej rejestracji broni pneumatycznej lub bez pozwolenia miotacza gazu obezwładniającego (z wyłączeniem ręcznego) lub narzędzia albo urządzenia, którego używanie może zagrażać życiu lub zdrowiu, jest wykroczeniem. Jak wygląda procedura wydawania żołnierzom zawodowym pozwolenia na broń? Kiedy pozwolenie nie jest potrzebne?

    Zmiany w funduszach na nagrody i zapomogi żołnierzy niezawodowych już od 24.06.2021

    Od 24.06.2021 Minister Obrony Narodowej będzie mógł z własnej inicjatywy przekazać do dyspozycji dowódcy jednostki wojskowej środki funduszu pozostające w jego dyspozycji z przeznaczeniem na nagrody dla żołnierzy niezawodowych pełniących służbę wojskową w podległych temu dowódcy jednostkach wojskowych.

    Skutki doręczenia aktu inwestorowi posiadającemu pełnomocnika

    Organ administracji publicznej może wzywać osoby do udziału w podejmowanych czynnościach i do złożenia wyjaśnień lub zeznań osobiście, przez pełnomocnika, na piśmie lub w formie dokumentu elektronicznego, jeżeli jest to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy lub dla wykonywania czynności urzędowych.

    Renty dożywotnie z rosnącym zainteresowaniem seniorów

    Renty dożywotnie cieszą się coraz większym zainteresowaniem seniorów. Rośnie również liczna sporów sądowych związanych z umowami renty lub dożywocia.