Kategorie

Podział majątku – o jakich roszczeniach pamiętać? [cz.2 – posiadanie rzeczy należących do majątku wspólnego]

W trakcie trwania małżeństwa każde z małżonków może żądać dopuszczenia go do współposiadania rzeczy wchodzącej w skład majątku wspólnego./Fot. Shutterstock
W trakcie trwania małżeństwa każde z małżonków może żądać dopuszczenia go do współposiadania rzeczy wchodzącej w skład majątku wspólnego./Fot. Shutterstock
Niektóre z roszczeń mogą być zgłoszone tylko do czasu zakończenia postępowania o podział majątku – później nie można ich już dochodzić w innych postępowaniach. O jakich roszczeniach pamiętać, by nie utracić prawa do ich dochodzenia?

Wprowadzenie do tematu prekluzji w sprawach o podział majątku oraz pierwsza część wpisu „Podział majątku – o jakich roszczeniach pamiętać? [spłata długów]” znajduje się tutaj.

Rozliczenie posiadania przedmiotów należących do majątku wspólnego

Jednym z roszczeń, którego istnienie należy rozważyć w każdej sprawie o podział majątku jest roszczenie o dokonanie rozliczenia z tytułu posiadania tylko przez jednego małżonka przedmiotu lub przedmiotów należących do majątku wspólnego. Także i to roszczenie objęte jest prekluzją, tj. po zakończeniu sprawy o podział majątku nie będzie możliwe już jego dochodzenie w innym postępowaniu.

Polecamy: Darowizny, testamenty, spadki (PDF)

Prawo małżonków do współposiadania rzeczy

Każdy z małżonków ma prawo do współposiadania przedmiotów wchodzących do majątku wspólnego. Każdy z małżonków ma także prawo do korzystania z tych rzeczy w takim zakresie, w jakim możliwe jest to do pogodzenia z tożsamym prawem drugiego małżonka.

Prawo współposiadania, a ustrój majątkowy

Prawo do współposiadania i korzystania z rzeczy wspólnej istnieje niezależnie od ustroju panującego w małżeństwie – różna będzie jedynie podstawa prawna tego prawa. W trakcie trwania wspólności majątkowej podstawą prawną jest art. 341 k.r.o., zaś po jej ustaniu prawo należy wywodzić z art. 206 k.c.

Jakie roszczenia przysługują małżonkowi?

Małżonek ma dwa rodzaje roszczeń, może on żądać:

  • dopuszczenia go do posiadania wspólnego przedmiotu (czasem dojdzie do podziału quoad usum, tj. każdy z małżonków będzie uprawniony do wyłącznego korzystania z poszczególnych wyodrębnionych części przedmiotu)
  • zapłaty wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy w sposób wyłączający jej posiadanie przez drugiego właściciela

Dopuszczenie do posiadania wspólnego przedmiotu

W trakcie trwania małżeństwa każde z małżonków może żądać dopuszczenia go do współposiadania rzeczy wchodzącej w skład majątku wspólnego. Najczęściej spory dotyczą wspólnego lokalu mieszkalnego, zajętego wyłącznie przez jednego z małżonków.

Sytuacja wygląda jednak inaczej już po rozwodzie – trudno bowiem wyobrazić sobie wspólne zajmowanie mieszkania przez byłych już małżonków. Oczywiście małżonek pozbawiony posiadania może w sprawie o podział majątku wnosić o przyznanie tego właśnie składnika na jego rzecz oraz żądać nakazania drugiemu małżonkowi wydania mu tego lokalu. Posiadanie nie jest bowiem wystarczające do ustalenia, któremu z byłych małżonków powinna zostać przyznana dana rzecz na własność z tytuły podziału majątku wspólnego.

Roszczenie o zapłatę wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy

Roszczeniem zgłaszanym w sprawach o podział majątku (najczęściej właśnie już po rozwodzie) jest roszczenie o zapłatę.

Małżonek zajmujący lokal w sposób uniemożliwiający drugiemu małżonkowi korzystanie z niego jest zobowiązany do rozliczenia uzyskanej w ten sposób korzyści. Oczywistym jest, że w sytuacji, w której korzysta z lokalu wspólnego nie ponosi on kosztów związanych chociażby z wynajmem. Najczęściej drugi z małżonków, który został pozbawiony posiadania wspólnego lokalu, zmuszony jest wynająć lub kupić inny lokal, co wiąże się dla niego z dodatkowymi kosztami. Ponadto nie może korzystać z rzeczy należącej do niego lub czerpać z niej korzyści (np. poprzez jej wynajęcie).

Przedawnienie

W przypadku roszczenia o zapłatę wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy w sposób wyłączający jej posiadanie przez drugiego małżonka, poza prekluzją, należy uważać na termin przedawnienia. Roszczenie sprowadza się do żądania zasądzenia konkretnej kwoty, a zatem zastosowanie będzie miał sześcioletni termin przedawnienia (liczony na koniec roku kalendarzowego). Po upływie tego terminu nie będzie możliwe dochodzenie wskazanego roszczenia. W przypadku spraw podziałowych będzie miało to taki skutek, że roszczenie to będzie mogło być dochodzone za sześcioletni okres poprzedzający zgłoszenie żądania w składanym wniosku o dokonanie podziału majątku wspólnego, zaś w trakcie postępowania będzie mogło być rozszerzone o kolejne okresy.

Wysokość wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy

Wynagrodzenie ustalane jest w oparciu o stawki rynkowe za korzystanie z danego rodzaju rzeczy. W postępowaniach sądowych najczęściej z pomocą w wyliczeniu odpowiedniej kwoty przychodzi biegły, który w opinii dokonuje zestawienia np. czynszów najmu podobnych lokali, w podobnym standardzie i lokalizacji, aktualnych w konkretnym przedziale czasowym. Tak ustalone średnie wynagrodzenie zestawiane jest z czasem, w jakim współwłaściciel korzystał z rzeczy w sposób sprzeczny z art. 206 k.c., a następnie znajduje odzwierciedlenie w wydanym przez sąd postanowieniu kończącym sprawę o podział majątku.

Polecamy serwis: Podział majątku

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    28 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Emerytury groszowe z ZUS wciąż problemem

    Emerytury groszowe z ZUS stanowią coraz częstszy problem. Czy planowane są zmiany dotyczące świadczeń niższych niż minimalne?

    Oszczędzamy mniej, ale regularnie [BADANIE]

    Z danych zebranych przez Intrum wynika, iż 80 procent konsumentów stara się oszczędzać każdego miesiąca. Czy to pozytywny skutek pandemii?

    Reklamacja po wakacjach - jak i kiedy?

    Reklamacja po wakacjach może dotyczyć np. usługi turystycznej, opóźnionego lotu czy noclegu. W jakim terminie należy ją wysłać?

    400 plus na dziecko w żłobku w 2022 r.

    400 plus na dziecko w żłobku w 2022 r.? Podpowiadamy dla kogo przewidziano nowy rodzaj wsparcia.

    Oszustwo "na 14. emeryturę" - co robić?

    Oszustwo "na 14. emeryturę? ZUS przestrzega przed osobami, które oferują pomoc przy wypełnieniu wniosku o świadczenie.

    Zasada niezmienności składu orzekającego - zmiany w k.p.k.

    Zasada niezmienności składu orzekającego sprawia, że zmiana sędziego oznacza przymus prowadzenia procesu od początku – co nikomu nie służy. Jest jednak szansa na poprawę sytuacji.

    Wjazd do Wielkiej Brytanii od 1 października 2021 r. - zmiany

    Wjazd do Wielkiej Brytanii od 1 października 2021 r. będzie możliwy tylko na podstawie ważnego paszportu. Są jednak wyjątki. Jakie?

    Ochrona konsumenta - przepisy uzupełniające weszły w życie

    Przepisy uzupełniające ochronę konsumentów weszły w życie. Zmiany dotyczą m.in. postępowania nakazowego z weksla czy wnoszenia pism do sądu.

    Noc spisowa - GUS wydłuża godziny pracy 25 września

    Noc spisowa zostanie zorganizowana przez GUS w sobotę 25 września. Jak i gdzie będzie można się spisać?

    Kalkulator zmiany oprocentowania kredytu mieszkaniowego

    Kalkulator zmiany oprocentowania kredytu mieszkaniowego. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów przygotował kalkulator, dzięki któremu można sprawdzić o ile orientacyjnie wzrośnie rata kredytu, gdy zmieni się jego oprocentowanie. Jak skorzystać z kalkulatora?

    Ubezwłasnowolnienie - zasady, skutki, procedura

    Ubezwłasnowolnienie jest możliwe tylko w określonych przypadkach. Na czym polega? Jakie wywołuje skutki? Jak wygląda procedura?

    Duże zmiany w prawach konsumenta - dyrektywa Omnibus

    Prawa konsumenta. Szykują się rewolucyjne zmiany w ochronie praw konsumenta. Wdrożenie tzw. dyrektywy Omnibus ma wyeliminować nieprawidłowości podczas wyprzedaży. W przypadku obniżki cen towarów, sklepy - tradycyjne oraz internetowe - będą miały obowiązek podawania informacji o najniższej cenie tego produktu lub usługi w ciągu 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Wpłynie to istotnie na przebieg coraz popularniejszych w Polsce wyprzedaży. Co więcej, zabroniona będzie sprzedaż usług finansowych poza lokalem sprzedawcy, gdy ma to miejsce podczas tzw. pokazów lub wycieczek.

    DVB-T2/HEVC. Od kiedy w Polsce nowy standard telewizji?

    DVB-T2/HEVC to nowy standard telewizji Od kiedy pojawi się w Polsce? Na wiele pytań konsumentów ma odpowiedzieć nowa kampania społeczna.

    Sąd okręgowy – od jakiej kwoty? [ZMIANY]

    Sąd okręgowy rozpatruje m.in. sprawy od określonej kwoty wartości przedmiotu sporu. Zmianę tego progu przewiduje projekt przygotowany przez resort sprawiedliwości.

    Turnusy rehabilitacyjne dla emerytowanych rolników

    Możliwość kierowania emerytowanych rolników na turnusy rehabilitacyjne zakłada projekt, który znalazł się w pracach legislacyjnych rządu. Co jeszcze ma się zmienić?

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku za wrzesień

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku również za wrzesień? To możliwe, ale trzeba pamiętać o formalnościach. Termin upływa 30 września.

    Sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie 16 września 2021 r. Co z umorzeniem spraw o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat?

    Świadczenie pielęgnacyjne a śmierć dziecka

    Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje w przypadku śmierci dziecka z niepełnosprawnością. Czy przepisy ulegną zmianie?

    1000 plus – dla kogo?

    1000 plus. Dla kogo przewidziano wsparcie w ramach rodzinnego kapitału opiekuńczego? Prezentujemy najważniejsze założenia.

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnej - nowe przepisy

    Przepisy dotyczące zadośćuczynienia za naruszenie więzi rodzinnej weszły w życie. Jakie sytuacje obejmują?

    Zmiany w "500 plus" - nowelizacja uchwalona

    Zmiany w "500 plus" mają dotyczyć przejęcia przez ZUS obsługi programu. Wniosek złożymy tylko elektronicznie. Nowelizacja została uchwalona przez Sejm.

    Punkty spisowe w placówkach ZUS

    Punkty spisowe w placówkach ZUS powstaną w całej Polsce. Jaką pomoc będzie można w nich uzyskać?

    Opieka nad seniorem w miejscu zamieszkania

    Opieka nad seniorami ma być świadczona w miejscu zamieszkania. Rząd planuje zmiany w funkcjonowaniu domów pomocy społecznej.

    Przepisy antylichwiarskie na stałe?

    Przepisy antylichwiarskie zostały uwzględnione w tzw. ustawach covidowych. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nową stałą regulacją.

    ZUS przejmie obsługę 500 plus [WYWIAD]

    ZUS ma przejąć obsługę programu "500 plus"? Czy jest na to gotowy? O szczegółach mówił PAP wiceprezes ZUS Włodzimierz Owczarczyk.