Kategorie

Podział majątku – o jakich roszczeniach pamiętać? [cz.1 – spłata długów]

Roszczenie o podział majątku po ustaniu wspólności majątkowej nie ulega przedawnieniu./Fot. Fotolia
Roszczenie o podział majątku po ustaniu wspólności majątkowej nie ulega przedawnieniu./Fot. Fotolia
Niektóre z roszczeń mogą być zgłoszone tylko do czasu zakończenia postępowania o podział majątku – później nie można ich już dochodzić w innych postępowaniach. O jakich roszczeniach należy pamiętać, by nie utracić prawa do ich dochodzenia?

Sprawy o podział majątku są sprawami skomplikowanymi i rodzącymi istotne konsekwencje prawne i finansowe po stronie uczestników postępowania. Sąd co prawda ustala z urzędu skład i wartość majątku oraz podejmuje decyzje o sposobie jego podziału, ale to w interesie uczestników jest zwrócenie uwagi sądu na jego poszczególne elementy oraz zgłoszenie stosownych wniosków dowodowych. Inaczej jest w przypadku innych roszczeń, które mogą (a nawet muszą) być zgłoszone w trakcie trwania postępowania o podział majątku. W tym przypadku inicjatywa w całości jest po stronie uczestników. Co więcej, niektóre z roszczeń mogą być zgłoszone tylko do czasu zakończenia postępowania o podział majątku – później nie można ich już dochodzić w innych postępowaniach. O jakich roszczeniach pamiętać, by nie utracić prawa do ich dochodzenia?

Polecamy: Darowizny, testamenty, spadki (PDF)

Podział majątku, a upływ czasu

Roszczenie o podział majątku po ustaniu wspólności majątkowej nie ulega przedawnieniu. Co oznacza, że wniosek o dokonanie podziału majątku może zostać złożony do sądu w każdym czasie po powstaniu ustroju rozdzielności majątkowej między małżonkami. Także i zawarcie umowy nie doznaje ograniczeń czasowych. Oczywiście zwlekanie zbyt długo z przeprowadzeniem postępowania działowego może wpływać niekorzystnie na samych zainteresowanych, chociażby w sytuacji, gdy tylko jedno z byłych małżonków jest w posiadaniu przedmiotów wchodzących w skład majątku wspólnego.

Prekluzja

Pomimo braku przedawnienia samego roszczenia o podział majątku, istnieją pewne ramy czasowe, w których powinny być zgłoszone niektóre z roszczeń związanych ze sprawami podziałowymi. Warto wiedzieć, że tych roszczeń nie będzie można w ogóle dochodzić po uprawomocnieniu się postanowienia o podziale majątku (więcej o prekluzji w sprawach o podział majątku pisałam tutaj).

Jakie roszczenia powinny być zgłoszone w trakcie sprawy o podział majątku?

Aby uniknąć niemiłego zaskoczenia wynikającego z opisanej wyżej prekluzji, warto na etapie składania wniosku o podział majątku przeanalizować czy w konkretnym stanie faktycznym istnieją roszczenia (i czy zachodzi potrzeba ich zgłoszenia) związane z:

- ustaleniem:

  • nierównych udziałów w majątku wspólnym (o tym pisałam tutaj)
  • prawa własności (o sporach w zakresie składu majątku wspólnego pisałam tutaj i tutaj)
  • prawa do żądania podziału majątku

lub

- rozliczeniem:

  • wydatków, nakładów i innych świadczeń z majątku wspólnego na majątek osobisty lub odwrotnie (także roszczenie z art. 231 k.c., o którym pisałam tutaj i tutaj)
  • z tytułu posiadania rzeczy należących do majątku wspólnego
  • pobranych pożytków i innych dochodów z rzeczy wchodzących w skład majątku wspólnego
  • poczynionych nakładów z majątków osobistych na majątek wspólny
  • spłaty wspólnych długów.

 

Rozliczenie spłaty długów

Żądanie rozliczenia spłaty długów może obejmować dwa rodzaje długów:

  • długi wspólne małżonków spłacone przez jednego z nich w okresie między ustaniem wspólności majątkowej, a dokonaniem podziału majątku
  • długi jednego z małżonków spłacone z majątku wspólnego.

Długi jednego z małżonków spłacone z majątku wspólnego

Rozliczeniu podlegają długi jednego z małżonków zaciągnięte na zaspokojenie osobistych spraw tego małżonka lub dotyczące tylko jego majątku osobistego.

Możliwość żądania rozliczenia spłaty tych długów nie dotyczy:

  • długów zaciągniętych przez jednego małżonka, ale za zgodą tego drugiego (zgoda bowiem uprawnia na zaspokojenie zobowiązania z całego majątku wspólnego małżonków)
  • długów zaciągniętych przez jednego małżonka, gdy środki przeznaczone zostały na zaspokajanie potrzeb rodziny
  • zobowiązań jednego z małżonków, gdy środki przeznaczone zostały na sfinansowanie przedmiotu przynoszącego dochód (powiększający majątek wspólny, tj. przy obowiązywaniu w małżeństwie ustroju wspólności majątkowej)

Długi wspólne małżonków

W postępowaniu o podział majątku, małżonkowie mogą domagać rozliczenia długów wspólnych (lub długów jednego małżonka ale pozostających w związku z majątkiem wspólnym), które zostały spłacone przez jednego małżonka już po ustaniu wspólności majątkowej, ale jeszcze przed dokonaniem podziału majątku.

Rozliczeniu w sprawie o podział majątku nie podlega spłata zobowiązań:

  • zaciągniętych przez oboje małżonków, gdy spłata nastąpiła z majątku wspólnego w trakcie trwania wspólności majątkowej
  • zaciągniętych przez oboje małżonków, gdy spłata nastąpiła po dokonaniu podziału majątku
  • zaciągniętych przez jednego małżonka na majątek wspólny po ustaniu wspólności majątkowej

Konsekwencje niezgłoszenia w odpowiednim terminie roszczenia o rozliczenie dokonanej spłaty

Brak zgłoszenia żądania rozliczenia spłaconych długów w postępowaniu o podział majątku, powoduje brak możliwości dochodzenia ich spłaty przez drugiego małżonka w innym postępowaniu.

Prekluzja nie dotyczy długów nie spłaconych do chwili dokonywania podziału majątku. W zasadzie długi nie spłacone nie podlegają rozliczeniom między małżonkami.

Sposób rozliczenia spłaty długów

Nie ma jednego przyjętego rozwiązania w zakresie sposobu dokonania rozliczenia spłaty długów. Jest jednak kilka sposobów, które pojawiają się w orzeczeniach sądowych tj.:

  • zwrot kwoty nominalnej – sposób najczęściej stosowany w sprawach, w których pomiędzy spłatą długu, a dokonywaniem rozliczenia nie upłynęło zbyt dużo czasu
  • przyjęcie, że spłata długu była nakładem na majątek, a następnie rozliczenie jej według zasad dotyczących rozliczenia nakładów
  • inne rozliczenie, z uwzględnieniem np. miernika w postaci miesięcznego wynagrodzenia za pracę – sposób stosowany, w sprawach w których pomiędzy spłatą długu, a dokonywaniem rozliczeń upłynął długi czas (w takiej sytuacji przelicza się wartość długu na ilość np. średnich wynagrodzeń za pracę w dacie zaciągania zobowiązania, a następnie kwotę do rozliczenia ustala się w oparciu o tę samą ilość wynagrodzeń, ale aktualnych w dniu dokonywania rozliczenia).

Ostateczna decyzja w zakresie wyboru sposobu dokonania rozliczenia należy do sądu. Wybór sposobu może diametralnie zmieniać kwotę przyjętą do rozliczenia, dlatego bardzo ważne jest przedstawienie sądowi argumentów przemawiających za zasadnością wyboru konkretnego sposobu dokonania rozliczenia, tak by zabezpieczyć możliwie najlepiej swoje interesy.

Polecamy serwis: Majątek

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych z aktywnymi drukami online
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Prawo
    1 sty 2000
    21 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku za wrzesień

    Renta rodzinna dla studenta pierwszego roku również za wrzesień? To możliwe, ale trzeba pamiętać o formalnościach. Termin upływa 30 września.

    Sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie 16 września 2021 r. Co z umorzeniem spraw o stwierdzenie nieważności decyzji starszych niż 30 lat?

    Świadczenie pielęgnacyjne a śmierć dziecka

    Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje w przypadku śmierci dziecka z niepełnosprawnością. Czy przepisy ulegną zmianie?

    1000 plus – dla kogo?

    1000 plus. Dla kogo przewidziano wsparcie w ramach rodzinnego kapitału opiekuńczego? Prezentujemy najważniejsze założenia.

    Zadośćuczynienie za naruszenie więzi rodzinnej - nowe przepisy

    Przepisy dotyczące zadośćuczynienia za naruszenie więzi rodzinnej weszły w życie. Jakie sytuacje obejmują?

    Zmiany w "500 plus" - nowelizacja uchwalona

    Zmiany w "500 plus" mają dotyczyć przejęcia przez ZUS obsługi programu. Wniosek złożymy tylko elektronicznie. Nowelizacja została uchwalona przez Sejm.

    Punkty spisowe w placówkach ZUS

    Punkty spisowe w placówkach ZUS powstaną w całej Polsce. Jaką pomoc będzie można w nich uzyskać?

    Opieka nad seniorem w miejscu zamieszkania

    Opieka nad seniorami ma być świadczona w miejscu zamieszkania. Rząd planuje zmiany w funkcjonowaniu domów pomocy społecznej.

    Przepisy antylichwiarskie na stałe?

    Przepisy antylichwiarskie zostały uwzględnione w tzw. ustawach covidowych. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad nową stałą regulacją.

    ZUS przejmie obsługę 500 plus [WYWIAD]

    ZUS ma przejąć obsługę programu "500 plus"? Czy jest na to gotowy? O szczegółach mówił PAP wiceprezes ZUS Włodzimierz Owczarczyk.

    PE o wolności mediów i praworządności w Polsce

    Parlament Europejski przyjął w rezolucję zatytułowaną "Wolność mediów i dalsze pogarszanie się praworządności w Polsce".

    Nowelizacja KPA a odszkodowania

    Nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego weszła w życie. Czy właściciele nieruchomości będą dochodzić odszkodowań przed ETPC?

    Czas pracy - od kiedy?

    Czas pracy budzi szereg wątpliwości. Od kiedy się liczy? Co z tzw. czynnościami przygotowawczymi?

    Brak alimentów a dodatkowe zajęcia pozalekcyjne [BADANIE]

    W wielu przypadkach rodziców opiekujących się dziećmi, które nie otrzymują alimentów, nie stać na sfinansowanie jakichkolwiek zajęć pozalekcyjnych.

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych i inne zmiany

    Wynagrodzenia rodzin zastępczych powiązane z płacą minimalną zakłada projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

    Cmentarze i chowanie zmarłych – planowane zmiany

    Nowa ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych ma w sposób kompleksowy regulować problematykę tzw. prawa pośmiertnego. Oto założenia projektu.

    Świadczenie usług cyfrowych - duże zmiany od 2022 roku

    Usługi cyfrowe. 1 stycznia 2022 r. mija termin implementacji przez państwa członkowskie UE dyrektywy 2019/770 z 20 maja 2019 r. w sprawie niektórych aspektów umów o dostarczanie treści i usług cyfrowych. Co się zmieni po wejściu w życie tych przepisów? Jakie nowe zasady wprowadza ta dyrektywa? Co powinni wiedzieć konsumenci?

    "Małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie - rezolucja PE

    Parlament Europejski przyjął rezolucję, w której postuluje, by "małżeństwa" jednopłciowe i związki partnerskie były uznawane w całej Unii .

    Straż Graniczna przypomina grzybiarzom o stanie wyjątkowym

    Straż Graniczna zaleca, by grzybiarze, zanim wybiorą się do lasów, sprawdzili jak przebiega strefa stanu wyjątkowego.

    Wnioski o "Dobry start" złożone przez większość uprawnionych

    Wnioski o "Dobry start" złożyła już wnioski o "Dobry start". Z danych ZUS wynika, iż rodzice najczęściej wybierali bankowość elektroniczną.

    Święta Wielkanocne w 2022 r.

    Święta Wielkanocne w 2022 r. to data oczekiwana przez wielu pracowników. Kiedy jest Wielkanoc? Czy jest to dzień wolny od pracy?

    Spis powszechny do 30 września 2021 r.

    Spis powszechny potrwa do 30 września. Jak można wziąć udział w Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań w 2021 r.?

    Zakup akcji lub obligacji - UOKiK radzi

    Na co zwracać uwagę przy najbardziej popularnych instrumentach finansowych, czyli akcjach i obligacjach?

    Wydziedziczenie – na czym polega?

    Wydziedziczenie jest możliwe tylko po spełnieniu określonych warunków. Na czym w rzeczywistości polega?

    Alienacja rodzicielska - co robić?

    Alienacja rodzicielska, czyli utrudnianie kontaktów z dzieckiem przez rodzica to ważny problem. Co można zrobić w takiej sytuacji?