Alimenty na rodzica. Kiedy trzeba płacić?

REKLAMA
REKLAMA
Alimentowanie rodziców może niekiedy budzić wątpliwości. Czy dorosłe dziecko musi płacić, jeżeli samo nie otrzymywało należnego wychowania? Co z możliwością odwołania się do zasad współżycia społecznego? Oto najważniejsze przepisy!
- W jakich sytuacjach dziecko ma obowiązek płacić alimenty na rodzica?
- Ile się płaci alimentów na rodzica?
- Co zwalnia z płacenia alimentów na rodzica?
- Podsumowanie
W jakich sytuacjach dziecko ma obowiązek płacić alimenty na rodzica?
Zgodnie z art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania, obciąża m.in. krewnych w linii prostej. Z kolei na podstawie art. 133 k.r.o., poza obowiązkiem alimentacyjnym względem dziecka uprawniony do świadczeń alimentacyjnych jest tylko ten, kto znajduje się w niedostatku.
REKLAMA
REKLAMA
Co to oznacza w praktyce? Otóż rodzic może żądać alimentów od dziecka, ale tylko wtedy, gdy znajduje się w niedostatku. Samo pojęcie „niedostatku” nie zostało zdefiniowane w przepisach. Sąd Najwyższy w uchwale z 16 grudnia 1987 r. wskazuje, iż „niedostatek występuje wtedy, gdy uprawniony nie może w pełni własnymi siłami, z własnych środków, zaspokoić swych usprawiedliwionych potrzeb”.
„Jak słusznie wskazał Sąd Rejonowy, popadnięcie w niedostatek uzasadnia orzeczenie alimentów wyłącznie wówczas, gdy nie stało się to umyślnie, np. gdy niedostatek nie jest efektem hulaszczego trybu życia osoby żądającej alimentów” – podkreślił Sąd Okręgowy w Olsztynie w uzasadnieniu wyroku z 4 lutego 2026 r. (VI Ca 324/25).
Trzeba też pamiętać, iż w pierwszej kolejności obowiązek alimentacyjny spoczywa na małżonku rodzica. Dopiero, gdy nie ma możliwości uzyskania od niego środków, obowiązek ten przechodzi na krewnych.
Ile się płaci alimentów na rodzica?
W każdej sytuacji kwestia ta jest oceniana indywidualnie. Trzeba wziąć pod uwagę zarówno potrzeby rodzica, jak i możliwości finansowe oraz zarobkowe dorosłego dziecka.
Co zwalnia z płacenia alimentów na rodzica?
Zobowiązany może uchylić się od wykonania obowiązku alimentacyjnego względem uprawnionego, jeżeli żądanie alimentów jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Nie dotyczy to obowiązku rodziców względem ich małoletniego dziecka. Stanowi o tym art. 144 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego,
REKLAMA
W orzecznictwie podkreśla się, iż odmowa alimentów z powołaniem się na zasady współżycia społecznego (z art. 5 Kodeksu cywilnego) powinna mieć miejsce bardzo rzadko, w przypadkach wyjątkowych i szczególnie uzasadnionych. Według Sądu Najwyższego chodzi o takie zachowania, które budzą powszechną dezaprobatę.
„Przepisy ustanawiające powinności alimentacyjne konkretyzują obowiązek wzajemnego wspierania się członków rodziny, który jest jednym z podstawowych założeń prawa rodzinnego. Uzasadnione są również względami humanitarnymi. Odmowa przyznania środków utrzymania z powołaniem się na zasady współżycia społecznego powinna mieć miejsce bardzo rzadko, w przypadkach szczególnie uzasadnionych i wówczas, gdy budzą one powszechną dezaprobatę. Jak wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 16 grudnia 1987 r. (III CZP 91/86, OSNC 1988, Nr 4, poz. 42) „w razie rażąco niewłaściwego postępowania osoby uprawnionej do alimentów, budzącego powszechną dezaprobatę, dopuszczalne jest oddalenie powództwa w całości lub w części ze względu na zasady współżycia społecznego. (…) Zawinione zachowania są powszechnie potępiane w społeczeństwie i nie można zakładać, ażeby osoba doznająca krzywdy w każdym przypadku mimo to zobowiązana była do świadczenia alimentów na rzecz osoby ją krzywdzącej, tylko dlatego, że obowiązek alimentacyjny wynika z pokrewieństwa, małżeństwa albo z innych więzów, z którymi ustawa łączy ten obowiązek” – przypomniał Sąd Rejonowy w Grudziądzu w uzasadnieniu wyroku z 7 kwietnia 2025 r. (sygn. III RC 130/23).
Podsumowanie
Na to czy dorosłe dziecko będzie płaciło alimenty na rodzica wpływa kilka okoliczności. Znaczenie ma tu sytuacja finansowa obu stron oraz relacje rodzinne. W przypadku nagannego zachowania rodzica, dorosłe dziecko może powoływać się na zasady współżycia społecznego.
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (j. t. Dz.U. z 2026 r., poz. 236)
REKLAMA
© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.
REKLAMA

![Rodzic nie pracuje. Ile wynoszą alimenty? [Przykłady]](https://webp-konwerter.incdn.pl/eyJmIjoiaHR0cHM6Ly9nLmluZm9yLn/BsL3AvX2ZpbGVzLzM5MDUyMDAwL2Fs/aW1lbnR5LXBpZW5pYWR6ZS1kemllY2/tvLXJvZHppYy0zOTA1MTU3OC5qcGcifQ.jpg)

