Samospis i PESEL współlokatora – RPO pyta GUS o prywatność

Udział w Narodowym Spisie Powszechnym a PESEL współlokatora

Do Rzecznika Praw Obywatelskich zwracają się wnioskodawcy, którzy sygnalizują, iż aplikacja internetowa, przy pomocy której przeprowadzany jest Narodowy Spis Powszechny wymaga podania danych osób zamieszkałych pod tym samym adresem.

W przeciwnym razie przeprowadzenie samospisu nie jest możliwe. Wśród wymaganych danych są m.in. numery PESEL wszystkich osób zamieszkałych pod tym samym adresem. Jak wskazuje rzecznik w piśmie do Prezesa GUS, wnioskodawcy tych danych nie znają. Nie mają również możliwości, aby je uzyskać.

Ponadto, jak stanowi art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 9 sierpnia 2019 r. o narodowym spisie powszechnym ludności i mieszkań w 2021 r., osoby fizyczne przekazujące dane w ramach spisu powszechnego są obowiązane do udzielania dokładnych, wyczerpujących, zgodnych z prawdą odpowiedzi w zakresie okoliczności określonych w załączniku nr 1 do ustawy.

„Z perspektywy ochrony prawa do prywatności nie wydaje się zasadne, aby osoba musiała dzielić się swoimi danymi osobowymi ze wszystkimi współlokatorami niezależnie od łączących ich relacji lub ich braku. Należy wskazać, że prywatność informacyjna jest wartością chronioną konstytucyjnie na podstawie art. 47 oraz art. 51 Konstytucji RP, a wprowadzanie jej ograniczeń wymaga spełnienia wyraźnie określonych warunków (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP)” – czytamy w piśmie rzecznika.

Z tego powodu RPO zwrócił się do Prezesa GUS z prośbą o przedstawienie w jaki sposób mogą wziąć udział w Narodowym Spisie Powszechnym osoby, które nie znają szczegółowych danych osób z którymi zamieszkują pod tym samym adresem.

Na czym polega samospis internetowy?

Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań rozpoczął się 1 kwietnia 2021 r.

Obowiązkową formą przekazania danych jest samospis internetowy, przeprowadzany za pomocą interaktywnej aplikacji dostępnej na stronie internetowej Głównego Urzędu Statystycznego. Spis w formie internetowej prowadzą również urzędy gmin i wojewódzkie urzędy statystyczne. Jak informuje GUS, odbywa się to na specjalnie przygotowanych stanowiskach komputerowych i przy zachowaniu reżimu sanitarnego. Spisu można dokonać również za pośrednictwem specjalnej infolinii spisowej.

W przypadku braku możliwości dokonania samospisu np. ze względu na stan zdrowia, spisu dokonają rachmistrzowie telefonicznie.

Źródło: Infor.pl, RPO, GUS