reklama
| INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
reklama
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Infor.pl > Prawo > Wiadomości > Małżonkowie złożyli wspólny testament allograficzny - skarga RPO

Małżonkowie złożyli wspólny testament allograficzny - skarga RPO

Małżonkowie złożyli wspólny testament allograficzny, czyli sporządzony przed organami administracyjnymi. Zdaniem RPO sąd powinien potraktować do jak dwa odrębne testamenty.

Wspólny testament małżonków nieważny, ale ich wola ważna - skarga nadzwyczajna RPO

Złożony przez małżonków w latach 60. wspólny testament był nieważny jako dokument, ale sąd nie mógł zignorować wyrażonej w nim woli obojga małżonków i powinien go potraktować jak dwa odrębne testamenty ustne - zaznaczył Rzecznik Praw Obywatelskich. W sprawie skierował skargę nadzwyczajną do SN.

"Obywatele mają prawo mieć pewność, że urzędnik państwowy będzie czuwał nad prawidłowością sporządzanej przed nim czynności, która zostanie przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami. Skoro władze publiczne nie sprostały tym wymaganiom i testament allograficzny okazał się nieważny, to na tych władzach ciąży obowiązek podjęcia chociażby próby złagodzenia skutków dla jednostki najbardziej dotkliwych" - zaznaczył RPO uzasadniając skargę.

Testament allograficzny

Sprawa dotyczy bowiem testamentu allograficznego, czyli sporządzonego przed organami administracyjnymi. Zgodnie z Kodeksem cywilnym "spadkodawca może sporządzić testament także w ten sposób, że w obecności dwóch świadków oświadczy swoją ostatnią wolę ustnie wobec wójta (burmistrza, prezydenta miasta), starosty, marszałka województwa, sekretarza powiatu albo gminy lub kierownika urzędu stanu cywilnego".

Testament taki w 1966 r. przed przewodniczącym prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej złożyło małżeństwo rolników. Zgodnie z ich wolą z siedmiorga dzieci spadkodawców na gospodarstwie pozostał jeden syn, wskazany w testamencie jako jedyny spadkobierca.

Nieważny testament

Sprawa wróciła, gdy w 2007 r. do sądu rejonowego wpłynął wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po dziadkach na podstawie ich testamentu z 1966 r. Wówczas jednak zaczęły się problemy prawne. Sąd bowiem stwierdził nieważność tego testamentu - wskazał na inny z przepisów Kodeksu cywilnego mówiący, że "testament może zawierać rozporządzenia tylko jednego spadkodawcy".

W efekcie - na mocy orzeczenia z 2007 r. - spadek, z pominięciem testamentu, został podzielony na ogólnych zasadach ustawowych – między kilkunastu spadkobierców w różnych częściach. Do takiego rozstrzygnięcia doszło, mimo że inni z potomków małżeństwa respektowali ich ostatnią wolę, a część spadkobierców wprost wyrażała niezainteresowanie majątkiem spadkowym po rodzicach i dziadkach.

RPO o zakazie testamentów wspólnych

Tymczasem, jak ocenił RPO, sąd rejonowy - choć słusznie uznał, że wspólny testament allograficzny jest nieważny - to nie powinien był na tym zakończyć sprawy, tylko zbadać, czy może on spełnić przesłanki testamentów ustnych. "Zakaz testamentów wspólnych nie dotyczy bowiem testamentu ustnego" - zaznaczył Rzecznik.

RPO przypomniał, że już w 1971 r. SN uznał, że w takich sytuacjach nie ma przeszkody "do uznania oświadczeń woli złożonych przez spadkodawców za dwa oddzielne testamenty ustne". Natomiast - jak zaznaczył Rzecznik - w 2007 r. sąd "w ogóle nie rozważał możliwości dokonania konwersji testamentu allograficznego w dwa oddzielne testamenty ustne".

W związku z tym RPO wniósł w skardze nadzwyczajnej o uchylenie postanowienia sądu rejonowego z 2007 r. i zwrócenia mu sprawy do ponownego rozpoznania.

Instytucja skargi nadzwyczajnej została wprowadzona ustawą o SN, która weszła w życie w kwietniu 2018 r. Skargi takie mogą dotyczyć prawomocnych wyroków zapadłych nawet w końcu lat 90. W Sądzie Najwyższym rozpoznawaniem tych skarg zajmuje się Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. RPO wystosował dotychczas ponad 60 skarg nadzwyczajnych. (PAP)

autor: Marcin Jabłoński
mja/ jann/

reklama

Przydatne formularze online

Czytaj także

Data publikacji:

Źródło:

PAP

Zdjęcia

Małżonkowie złożyli wspólny testament allograficzny - skarga RPO/Fot. Shutterstock
Małżonkowie złożyli wspólny testament allograficzny - skarga RPO/Fot. Shutterstock

PIT 2021. Komentarz174.30 zł
reklama

Narzędzia

reklama
reklama

POLECANE

reklama

KORONAWIRUS TWOJE PRAWA

reklama

Ostatnio na forum

reklama
reklama

Eksperci portalu infor.pl

Katarzyna Hoffmann

dyrektor sieci zewnętrznej Aureus

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »
reklama
reklama
reklama