REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Łączenie kar pozbawienia wolności i ograniczenia wolności - niekonstytucyjne przepisy

Trybunał Konstytucyjny podkreślił, iż wykluczona jest dopuszczalność pozbawienia wolności z mocy prawa./ Fot. Fotolia
Trybunał Konstytucyjny podkreślił, iż wykluczona jest dopuszczalność pozbawienia wolności z mocy prawa./ Fot. Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Trybunał Konstytucyjny za niekonstytucyjny uznał przepis nakładający na sąd obowiązek wymierzenia kary łącznej pozbawienia wolności przy łączeniu kary pozbawienia wolności i ograniczenia wolności. Zdaniem trybunału taka sytuacja pozbawia sąd możliwości oceny okoliczności indywidualnej sprawy.

Łączenie kar pozbawienia wolności i ograniczenia wolności

11 czerwca 2019 r. o godz. 11.00 Trybunał Konstytucyjny ogłosił orzeczenie w sprawie połączonych pytań prawnych Sądu Rejonowego w Gorzowie Wielkopolskim i Sądu Rejonowego w Dąbrowie Górniczej dotyczących obowiązku objęcia węzłem kary łącznej kar pozbawienia wolności i ograniczenia wolności oraz orzeczenia kary łącznej pozbawienia wolności po „przeliczeniu” kary ograniczenia wolności na karę pozbawienia wolności.

REKLAMA

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 87 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny w zakresie, w jakim nakłada na sąd obowiązek połączenia kar pozbawienia wolności i ograniczenia wolności oraz wymierzenia kary łącznej pozbawienia wolności po dokonaniu zamiany kary ograniczenia wolności na karę pozbawienia wolności, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 i art. 175 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

W pozostałym zakresie Trybunał umorzył postępowanie.

Orzeczenie zapadło jednogłośnie.

Polecamy: Kodeks kierowcy - zmiany 2019

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Kwestionowany art. 87 § 1 k.k.

REKLAMA

Zakwestionowany przez pytające sądy art. 87 § 1 k.k. jest podstawą prawną łączenia węzłem kary łącznej kar różnorodzajowych. Stanowi, że w razie skazania za zbiegające się przestępstwa na kary pozbawienia wolności i ograniczenia wolności sąd wymierza karę łączną pozbawienia wolności, przyjmując, że miesiąc ograniczenia wolności równa się 15 dniom pozbawienia wolności. Objęcie węzłem kary łącznej kar różnorodzajowych zakłada więc również zamianę („przeliczenie”) podlegającej łączeniu kary ograniczenia wolności na karę pozbawienia wolności. Z art. 87 § 1 k.k. wynika, że zarówno zamiana kary nieizolacyjnej na karę izolacyjną, jak i wymierzenie kary łącznej pozbawienia wolności w miejsce prawomocnie orzeczonych kar różnorodzajowych, są obligatoryjne. Jedyny wyjątek ustawodawca przewidział w art. 87 § 2 k.k., jednakże zakres stosowania tego wyjątku jest ograniczony do spraw, w których wymiar kary nie przekracza 6 miesięcy w wypadku kary łącznej pozbawienia wolności oraz 2 lat w wypadku kary łącznej ograniczenia wolności.

Zdaniem pytających sądów, wynikający z art. 87 § 1 k.k. obowiązek połączenia kar pozbawienia wolności i ograniczenia wolności oraz wymierzenia w ich miejsce kary łącznej pozbawienia wolności po uprzednim „przeliczeniu” kary ograniczenia wolności na karę pozbawienia wolności narusza konstytucyjne standardy w zakresie prawa do sądu, albowiem obligatoryjność i automatyzm zakwestionowanego mechanizmu powodują, iż sądy karne nie mają żadnej możliwości merytorycznej kontroli przesłanek stosowania środka polegającego na pozbawieniu jednostki wolności osobistej. W stanie normatywnym ukształtowanym przez art. 87 § 1 k.k. wydanie orzeczenia o pozbawieniu wolności następuje więc z mocy prawa, a nie na skutek merytorycznej decyzji sądu.

TK: sądy mają pełnić funkcję strażnika wolności osobistej

Trybunał, odpowiadając na zadane pytania prawne, przypomniał, że jednym z najważniejszych środków ochrony wolności osobistej jednostki przed nieuzasadnionym jej pozbawieniem jest pełna, realna kontrola przez sądy przesłanek pozbawienia wolności. Z konstytucyjnego punktu widzenia to sądy mają pełnić funkcję strażnika wolności osobistej. Tym samym wykluczona jest dopuszczalność pozbawienia wolności z mocy prawa. Z dotychczasowego orzecznictwa Trybunału wynika, że w postępowaniu, w którym ma zapaść decyzja dotycząca pozbawienia wolności, ustawodawca musi zapewnić sądom pewien zakres uznania („minimum kompetencji sądu”) i nie może sprowadzić ich do „roli notarialnej”.

Rola sądów sprowadzona o "roli notarialnej"

REKLAMA

Trybunał uznał, że wydawanie przez sąd wyroku łącznego, na mocy którego – w miejsce kar prawomocnie orzeczonych za zbiegające się przestępstwa – orzekana jest nowa kara, nazywana przez kodeks kary „karą łączną”, stanowi „sprawę” w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji. Ponieważ w wypadku art. 87 § 1 k.k. chodzi o orzeczenie kary łącznej pozbawienia wolności, „sprawa” dotyczy w istocie wymiaru pozbawienia jednostki wolności osobistej objętej ochroną na mocy art. 41 ust. 1 Konstytucji. W sytuacjach procesowych nieobjętych art. 87 § 2 k.k., połączenie kar różnorodzajowych węzłem kary łącznej pozbawienia wolności po dokonaniu zamiany kary ograniczenia wolności na karę pozbawienia wolności jest obligatoryjne i niejako automatyczne, albowiem sąd nie ma możliwości odstąpienia od takiego połączenia nawet, jeśli uzasadniałyby to okoliczności indywidualnej sprawy (pozytywna prognoza kryminologiczna dotycząca sprawcy, jego warunki osobiste, postawa podczas wykonywania kary ograniczenia wolności, cele wychowawcze i resocjalizacyjne karania, itp.). Rola sądów została zatem w tym wypadku sprowadzona do „roli notarialnej”. Tymczasem zgodnie ze standardem wynikającym z art. 45 ust. 1 Konstytucji, sąd, który orzeka o pozbawieniu wolności, musi mieć zapewniony pewien zakres możliwości oceny okoliczności indywidualnej sprawy i ich uwzględnienia podczas wymiaru kary. Takiego warunku nie spełnia oceniany art. 87 § 1 k.k. Z tego względu Trybunał orzekł, że przepis ten narusza art. 45 ust. 1 Konstytucji.

Z tych samych względów Trybunał uznał, że art. 87 § 1 k.k. jest również niezgodny z art. 175 ust. 1 Konstytucji, który zastrzega wyłączność kompetencji sądów w zakresie sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Zdaniem Trybunału, skoro czynności sądu karnego – polegające na wydaniu wyroku łącznego i orzeczeniu na jego mocy kary łącznej podlegającej wykonaniu zamiast kar wcześniej prawomocnie orzeczonych za zbiegające się przestępstwa – są formą sprawowania wymiaru sprawiedliwości w rozumieniu tego wzorca, to sądy, pełniąc funkcję strażnika konstytucyjnie chronionej wolności osobistej jednostek, powinny mieć zapewnioną możliwość kontroli przesłanek pozbawienia wolności i pewną swobodę decydowania w tym zakresie. W konstytucyjnym standardzie sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy nie mieści się sytuacja, w której ustawodawca wyłącza możliwość skutecznego wykonywania kary ograniczenia wolności, wcześniej prawomocnie orzeczonej przez niezawisły sąd, i nakazuje sądowi, który ma obowiązek wydać wyrok łączny, obligatoryjnie zamienić tę karę na karę pozbawienia wolności po dokonaniu przeliczenia zgodnie z zasadami wskazanymi w ustawie.

Przewodniczącym składu orzekającego był sędzia TK Stanisław Rymar, sprawozdawcą był sędzia TK Piotr Pszczółkowski

Polecamy serwis: Sprawy karne

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Trybunał Konstytucyjny

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Wynagrodzenie minimalne 2023 [quiz]
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/15
Kiedy będą miały miejsce podwyżki minimalnego wynagrodzenia w 2023 roku?
od 1 stycznia i od 1 lipca
od 1 stycznia i od 1 czerwca
od 1 lutego i od 1 lipca
Następne
Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Kwota zasiłku pogrzebowego wzrośnie z 4000 do 7000 złotych. Czy wyższy zasiłek wypłacany będzie już w 2024 r.?

Zasiłek pogrzebowy ma na celu pokrycie kosztów pogrzebu. Komu przysługuje? Obecna kwota zasiłku pogrzebowego nie była zmieniana od kilkunastu lat. 

Zakaz przebywania na określonym obszarze przy granicy z Białorusią. Od 13 czerwca powstanie tam strefa buforowa

Szef MSWiA, Tomasz Siemoniak, podpisał w środę rozporządzenie dotyczące utworzenia tzw. strefy buforowej przy granicy polsko-białoruskiej. Dokument ten został przesłany do publikacji w Dzienniku Ustaw i wejdzie w życie w czwartek.

Strefa buforowa przy granicy z Białorusią od 13 czerwca 2024 r. Jaki obszar? Zakaz przebywania osób postronnych. Minister podpisał rozporządzenie

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Tomasz Siemoniak podpisał 12 czerwca 2024 r. rozporządzenie w sprawie wprowadzenia czasowego zakazu przebywania na określonym obszarze w strefie nadgranicznej przyległej do granicy państwowej Polski z Republiką Białorusi. Rozporządzenie będzie jeszcze dziś opublikowane w Dzienniku Ustaw. Wejdzie w życie jutro - 13 czerwca.

Kalendarz roku szkolnego 2024/2025. Jak korzystanie zaplanować urlop z dzieckiem

Wiemy już, jak wygląda organizacja roku szkolnego na rok 2024/2025. Wiemy też, kiedy będą wypadać dni ustawowo wolne od pracy do końca 2024 i w 2025 r. Można więc zaplanować urlop tak, aby jak najbardziej skorzystać z dodatkowych dni wolnych. Podpowiadamy, jak to zrobić. 

REKLAMA

Co dalej z muzyką i filmami w internecie? Nadchodzą zmiany w prawie autorskim. Jak odczuje je przeciętny odbiorca?

Co dalej z muzyką i filmami w internecie? Będą zmiany. Nadchodzą zmiany w prawie autorskim. To cieszy, ale Polska ma w tym zakresie 3 lata opóźnienia, a same zmiany były tworzone w rzeczywistości sprzed 10 lat.

Znęcano się ze szczególnym okrucieństwem nad dwumiesięczną dziewczynką. Ruszył proces rodziców

W środę w Sądzie Okręgowym w Kaliszu ruszył proces rodziców dwumiesięcznej dziewczynki oskarżonych o znęcanie nad dzieckiem ze szczególnym okrucieństwem.

ZUS: Rodzice muszą się pospieszyć z wnioskiem. Inaczej stracą 800 plus za czerwiec. Nowy okres świadczeniowy 2024/2025

ZUS informuje, że wielu rodziców i opiekunów nie złożyło jeszcze wniosku o środki z programu "Rodzina 800 plus" na nowy okres świadczeniowy 2024/2025. Niedopełnienie tej formalności w skali całego kraju dotyczy około 100 tys. dzieci. Jeśli uprawnieni zrobią to jeszcze w czerwcu, mogą spodziewać się wypłaty pieniędzy najpóźniej do końca sierpnia z wyrównaniem za czerwiec i lipiec.

Kalendarz roku szkolnego 2024/2025

Kalendarz roku szkolnego 2024/2025. Chociaż uczniowie i rodzice raczej myślami są teraz przy zakończeniu roku szkolnego 2023/2024 to warto mieć na uwadze, jaki będzie rozkład zajęć i wolnego po wakacjach. Kiedy jest rozpoczęcie roku szkolnego? Jak wypadają ferie? Kiedy zaczynają się wakacje. Sprawdzamy. 

REKLAMA

Zasiłek pielęgnacyjny 2024 i 2025 r.

Ile wynosi zasiłek pielęgnacyjny i komu przysługuje? Czy kwota świadczenia wzrośnie? Gdzie i jak składa się wniosek?

Wzrosną kwoty dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych ze środków PFRON

Rząd szykuje podwyższenie wysokości miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych finansowanych ze środków PFRON. Proponowane rozwiązanie zakłada zwiększenie o 15% ustawowych stawek dofinansowań do wynagrodzeń.

REKLAMA